“SINODALITÀ” LÀ GÌ?

21-01-2022 176 lượt xem

CHÚNG TA DÙNG CHỮ “HIỆP HÀNH”, CÒN NGƯỜI CÔNG GIÁO TRUNG HOA ĐÃ DỊCH “SINODALITÀ” RA CHỮ GÌ?

Trong “sinodalità” có 3 ý chính:

(1) Dân Thiên Chúa cùng nhau bước đi trên một con đường (đồng hành [syn-hodos]);

(2) Dân Thiên Chúa cùng nhau bàn luận (hội nghị [synod]);

(3) Mọi tín hữu đều tham gia chứ không riêng gì các giáo sĩ mà thôi.

Hoa ngữ, cũng như Việt ngữ, chỉ có thể dịch “sinodalità” được từng phần chứ không thể dịch hết các ý.

✅ Bản tin của trang mạng Vatican News:

https://www.vaticannews.va/.../synodality-church-synodal...

SYNODALITY in the Life and Mission of the Church

在 教 會 生 活 及 使 命 中 的 同 道 偕 行

= Tại giáo hội sinh hoạt cập sứ mệnh trung đích ĐỒNG ĐẠO GIAI HÀNH

“Đồng đạo giai hành” nghĩa là cùng nhau bước đi trên một con đường. Cách dịch này chỉ diễn đạt được ý (1) nói trên.

✅ Tài liệu của Hội đồng Giám mục Đài Loan:

https://www.catholic.org.tw/.../%E6%BA%96%E5%82%99%E6%96...

Ở giữa trang 5 có:

SYNODALITY in the Life and Mission of the Church

教 會 生 活 及 使 命 中 的 共 議 精 神

= Giáo hội sinh hoạt cập sứ mệnh trung đích CỘNG NGHỊ TINH THẦN

“Cộng nghị” nghĩa là cùng nhau bàn luận, cùng nhau “hội nghị”. Cách dịch này chỉ diễn đạt được ý (2) nói trên.

✅ Bài viết của tạp chí La Civiltà Cattolica:

https://www.gjwm.org/.../sfide-contemporanee-del.../

教 會 生 活 和 使 命 中 的 眾 議 精 神

= Giáo hội sinh hoạt hòa sứ mệnh trung đích CHÚNG NGHỊ TINH THẦN

“Chúng nghị” nghĩa là mọi người cùng nhau bàn luận, mọi người cùng nhau “hội nghị”. Cách dịch này tạm diễn đạt được ý (2) và (3) nói trên.

✅ Cũng trong bản tin của trang mạng Vatican News đã kể trên, có chỗ diễn đạt thật dài cho đủ cả 3 ý:

同 道 偕 行 或 眾 議 精 神 (synodality)

Đồng đạo giai hành hoặc chúng nghị tinh thần (synodality)

✅ Trong bản dịch “Cẩm nang cho Thượng hội đồng về tính hiệp hành” sang tiếng Hoa,

https://catholic.org.hk/.../1.3-%E7%AC%AC%E5%8D%81%E5%85...

có thể tìm thấy các khái niệm liên quan đến “hiệp hành” như:

“Giáo Hội hiệp hành” (synodal Church)

共 議 性 的 教 會

= cộng nghị tính đích giáo hội

“con đường hiệp hành” (synodal path)

同 道 偕 行 的 途 徑

= đồng đạo giai hành đích đồ kính

“hành trình mang tính hiệp hành” (synodal journey)

同 道 偕 行 的 歷 程

= đồng đạo giai hành đich lịch trình

“cuộc đối thoại hiệp hành” (synodal dialogue)

共 議 性 的 對 話

= cộng nghị tính đích đối thoại

“hiệp thông, tham gia, sứ vụ” (communion, participation, mission)

共 融 、參 與 、使 命

= cộng dung, tham dự, sứ mệnh

“lắng nghe và phân biện” (listen and discern)

聆 聽 和 分 辨

= linh thính hòa phân biện

聆 聽 與 辨 明

= linh thinh dữ biện minh

“lắng nghe, phân biện và tham gia” (listen, discern and participate)

聆 聽、辨 明,和 參 與

= linh thính, biện minh, hòa tham dự

“phân biện và quyết định” (discern and decide)

辨 明 與 決 定

= biện minh dữ quyết định

“các bạn đồng hành trên cuộc hành trình” (companions on the journey)

同 行 伴 侶

= đồng hành bạn lữ

旅 途 上 的 同 伴

= lữ đồ thượng đích đồng bạn

“tiến trình hiệp hành” (synodal process)

共 議 性 的 程 序

= cộng nghị tính đich trình tự

“cùng nhau cất bước hành trình” (journeying together / walking together)

一 路 同 行

= nhất lộ đồng hành

“cùng nhau sống bước đường hiệp hành” (live out the synodal journey together)

並 活 出 同 道 偕 行 的 共 議 精 神

= tịnh hoạt xuất đồng đạo giai hành đích cộng nghị tinh thần

“Dân Thiên Chúa đồng hành” (People of God journeying together)

天 主 子 民 一 起 同 行

= Thiên Chủ tử dân nhất khởi đồng hành

✅ ✅ ✅

Nhớ lại năm 1959, khi Đức Thánh Cha Gioan XXIII đề xướng khái niệm “aggiornamento” làm đường lối cho Công đồng Vaticanô II, Việt ngữ đã có được ngay những từ ngữ tương đương: “canh tân”, “đổi mới”, “nhật tân”.

Lần này không dễ dàng như thế. Đứng trước sinodo - sinodalità - sinodale, Việt ngữ phải gồng mình để phiên dịch như thể đáp ứng một trường hợp chơi chữ phức tạp, như thể đối lại một vế ra đối rất khó.

Chữ “hiệp hành” là cái tên hoặc cái vỏ của một khái niệm. Có những cái vỏ khái niệm nghe hiểu ngay, ví dụ: “ông nội”; nhưng cũng có những cái vỏ tuy dễ hiểu nhưng vẫn cần được giải thích thêm, ví dụ: “cháu” (cháu của ông/bà hay cháu của bác/chú/thím/cô/dì/cậu, cháu ruột thịt hay cháu họ?). Mở sách Giáo lý Hội thánh Công giáo, gặp chữ “đức tin” hoặc chữ “hoán cải” ta hiểu được ngay nội dung chính yếu; nhưng chữ “nhiệm cục” hoặc chữ “chuyển bản thể” đòi hỏi có sự giải thích hoặc tìm hiểu thêm. Việc giải thích hoặc tìm hiểu đưa ta vào phần ruột của khái niệm. Ngữ nghĩa học gọi phần ruột này là “nội hàm” (nghĩa bên trong), và gọi cái vỏ của khái niệm là “tự diện” (nghĩa bề ngoài, nghĩa mặt chữ).

Trên thế giới đã có những phản ứng tiêu cực về thuật ngữ và nội dung “hiệp hành” (sinodalità), như thấy được qua lời hướng dẫn ở trang 11 trong tài liệu “công cụ” của Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục:

https://www.usccb.org/resources/Social_Media_Toolkit_red.pdf

“Trong thế giới điện toán, nhiều người có thể góp lời bình luận tiêu cực vào một số bài đăng. Nhưng Kitô hữu chúng ta có gương mẫu hoàn hảo là Đức Giêsu Kitô để đối xử với nhau và để yêu thương nhau, bất kể ai thuộc thành phần nào. Chỉ việc đừng phát hoảng khi nhận được những lời bình luận tiêu cực trên nền mạng xã hội của mình, và hãy coi đây là cơ hội để suy tư xem Thiên Chúa muốn chúng ta trả lời như thế nào. Phản ứng của chúng ta phải dựa trên nền tảng đức tin”.

Ở Việt Nam, ngoài những khó khăn về thuật ngữ, còn nhiều vấn đề khác nữa, nhưng chúng ta biết Giáo Hội đang làm việc, tin Chúa Thánh Thần hoạt động trong Giáo Hội, và nhìn nhận con người hữu hạn. “Lạy Chúa Thánh Thần… Xin dạy chúng con lối đường phải đi và cách bước đi trên lối đường đó. Chúng con yếu đuối và tội lỗi, xin đừng để chúng con gây xáo trộn, đừng để chúng con u mê sa vào nẻo đường lầm, cũng đừng để chúng con làm theo thiên kiến. Xin giúp chúng con tìm thấy nơi Chúa sự hiệp thông giữa chúng con để chúng con có thể cùng tiến đến cuộc sống vĩnh cửu và không lạc xa khỏi con đường chân lý và ngay thật” (Trích “Kinh cầu nguyện cho Thượng hội đồng”).

Phêrô Nguyễn Đình Diễn

PowerPoint Tài liệu học hỏi về Thượng hội đồng giám mục thường lệ lần XVI

Linh mục Giuse Trần Ngọc Tín

 

Tải tại đây: Tài liệu học hỏi về Giáo Hội Hiệp Hành (File PowerPoint

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.