Nói tục, chửi thề có tội không?

14-05-2022 37 lượt xem

Chửi thề hoặc dùng lời nói thô tục, được đề cập nhiều lần trong Kinh Thánh và được giải thích như là một tội trong Giáo lý Hội Thánh Công giáo.

Trong nền văn hóa bình dân ngày nay, việc chửi thề hay dùng những lời nói thô tục là điều vô cùng phổ biến. Thoạt nhìn, nó không tỏ vẻ là tội, vì không phải lúc nào nó cũng làm tổn thương người nào đó.

Xét về mặt chuyên môn, Giáo lý Hội Thánh Công giáo không đề cập trực tiếp đến những hành vi nói những lời tục tĩu hay chửi rủa, nhưng thói quen xấu này thuộc về một số phạm trù khác.

Dùng danh Chúa một cách vô cớ

Trước hết, bất cứ khi nào một người dùng danh của Chúa cách bất xứng khi nói chuyện, đó là vi phạm trực tiếp đến điều răn thứ hai.

“Điều răn thứ hai cấm lạm dụng Danh Thiên Chúa, nghĩa là sử dụng bất xứng đối với danh của Thiên Chúa, của Đức Giêsu Kitô, Đức Trinh Nữ Maria và toàn thể các thánh” (GLCG 2146).

Đây chắc hẳn là cách rõ ràng nhất cho thấy thề nguyền có thể là một tội, vì nó không tôn trọng danh Thiên Chúa.

Gọi tên người khác

Cách tiếp theo cho thấy chửi thề có thể cấu thành một tội bằng cách gọi người khác bằng những cái tên thô tục.

“Thiên Chúa gọi từng người bằng chính tên của họ (x. Is 43,1; Ga 10,3 ). Tên của mỗi người là thánh thiêng. Tên là người, nên phải được tôn trọng như dấu chỉ nhân phẩm của người mang tên đó” (GLCG 2158).

Gọi ai đó bằng một cái tên tục tĩu là một ví dụ rõ ràng khác cho thấy người đó có thể phạm điều răn thứ hai.

Từ ngữ tục tĩu nói chung

Sau những ví dụ trên, có nhiều vùng xám hơn, vì Giáo hội không liệt kê cụ thể từng lời chửi rủa trong Sách Giáo lý.

Tuy nhiên, Kinh Thánh nhiều lần nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh tất cả loại ngôn từ bất xứng và thiếu tôn trọng.

“Nhưng nay, cả anh em nữa, hãy từ bỏ tất cả những cái đó: nào là giận dữ, nóng nảy, độc ác, nào là thoá mạ, ăn nói thô tục” (Cl 3,8).

“Không phải cái vào miệng làm cho con người ra ô uế, nhưng cái từ miệng xuất ra, cái đó mới làm cho con người ra ô uế" (Mt 15,11).

Cũng như tất cả các tội lỗi, chúng ta phải biết rằng việc nói những lời này với sự ưng thuận hoàn toàn là có tội. Đôi khi chúng ta vô ý mắc lỗi và không phải lúc nào việc này cũng có thể dễ dàng dừng lại.

Điều quan trọng là hãy cố gắng và tìm cách để lời nói của chúng ta nâng người khác lên thay vì hạ thấp họ.

Philip Kosloski - https://aleteia.org

G. Võ Tá Hoàng chuyển ngữ - WQN

Có thể phạm tội do nhầm lẫn không?

Chúng ta nói "rơi vào tội lỗi", nhưng để gọi là có tội thì phải luôn có một sự lựa chọn tự do.

Trong ngôn ngữ nói, đặc biệt là tiếng Anglophone [tiếng Anh], người Công giáo thường nói “rơi vào tội lỗi”. Nếu hiểu theo nghĩa đen, có vẻ thành ngữ này cho thấy rằng, bằng cách này hay cách khác, chúng ta “đang ở trong” tội mà thậm chí không biết rằng nó đã xảy ra.

Như thể chúng ta rơi vào hố sâu tội lỗi mà không để ý mình đang đi đâu.

Khẳng định trên có thể có chút nào đó sự thật. Chúng ta có thể bị phạm tội cách bất ngờ qua những hành động của mình.

Ví dụ: có thể chúng ta đã nhìn thấy một quảng cáo nguy hiểm khi lướt trên internet và vô tình đã nhấp vào nó. Thoạt tiên, chúng ta không mắc tội vì nhấn nhầm, nhưng nếu chúng ta dừng lại trên quảng cáo đó và tương tác với nó thì lúc đó chúng ta đã phạm tội.

Sách Giáo lý Giáo hội Công giáo giải thích tại sao mọi tội trọng đều dựa trên một sự lựa chọn tự do.

"Cũng như tình yêu, tội trọng là một chọn lựa triệt để của tự do con người. Khi phạm tội trọng, con người đánh mất đức mến, tự tước bỏ ơn thánh hóa, tức là tình trạng ân sủng. Nếu tội trọng không được chuộc lại bằng việc hối cải của tội nhân và bằng ơn tha thứ của Thiên Chúa, người mắc tội trọng sẽ bị loại khỏi vương quốc của Đức Kitô và bị án phạt đời đời trong hỏa ngục, vì tự do của chúng ta có khả năng thực hiện những lựa chọn vĩnh viễn, không đảo ngược được. Tuy nhiên, nếu chúng ta có thể phán đoán một hành vi là lỗi nặng, chúng ta vẫn phải dành quyền phán xét người đó cho Thiên Chúa công bình và giàu lòng thương xót" (GLCG 1861).

và cả khi

"Con người phạm tội trong khi chủ ý lựa chọn, nghĩa là biết rõ và muốn một sự việc trái với lề luật Thiên Chúa và với cùng đích tối hậu của con người một cách nghiêm trọng. Tội trọng phá hủy đức mến là nhân đức cần thiết để được hưởng phúc thật vĩnh cửu. Ai phạm tội trọng mà không sám hối, sẽ phải chết đời đời" (GLCG 1874).

Mặt khác, sự thiếu hiểu biết ngoài ý muốn có thể xóa bỏ lỗi lầm, đặc biệt nếu đó thực sự là một tai nạn và không phải là điều chúng ta muốn phạm.

"Nếu thiếu hiểu biết ngoài ý muốn, người phạm lỗi nặng có thể được giảm hoặc miễn trách nhiệm. Nhưng không ai được coi là không biết đến những nguyên tắc của luân lý đã được ghi khắc trong lương tâm mỗi người. Các thúc đẩy của bản năng, các đam mê, các áp lực bên ngoài, hoặc những rối loạn do bệnh tật, cũng có thể làm cho hành vi phạm lỗi bớt tính cách tự ý và tự do. Nặng nhất là tội phạm do ác tâm, vì chủ ý lựa chọn điều xấu" (GLCG 1860).

Thiên Chúa đã khắc ghi trật tự luân lý trong tâm khảm của chúng ta, và vì thế, ngay cả khi chúng ta không biết hết các luật lệ của Giáo hội, thậm chí là 10 Điều răn, chúng ta vẫn có thể có một ý thức bẩm sinh về điều tốt và điều xấu.

Khi phạm tội, tùy thuộc vào ý thức của chúng ta để biết được liệu chúng ta có tự do lựa chọn hay vì vô tình, không cố ý.

Có thể rơi vào tội lỗi, nhưng nếu phạm tội chống lại Thiên Chúa thực sự thì hành động của chúng ta phải là hành động tự do và việc chúng ta làm không có gì là nhầm lẫn. Chúng ta phải chịu trách nhiệm về những hành vi của mình, và nếu chúng ta có thói quen phạm tội chúng ta phải giải thoát mình khỏi sự lệ thuộc này và cảm nghiệm lòng thương xót tuyệt vời của Thiên Chúa.

Philip Kosloski - https://aleteia.org

G. Võ Tá Hoàng chuyển ngữ - WQN

Giáo Hội dạy gì về vu khống?

UPSET

Vu khống là tội trọng, đi ngược với các giới răn của Chúa.

Giáo hội Công giáo bảo vệ những giáo huấn của Chúa Giêsu, khi nhấn mạnh đến phẩm giá của con người. Giáo lý Hội thánh Công giáo coi việc vu khống như tội nghịch với giới răn thứ 8:

“Là môn đệ của Đức Kitô, chúng ta đã "mặc lấy con người mới, là con người sáng tạo theo hình ảnh Thiên Chúa để sống thật sự công chính và thánh thiện" (Ep 4,24). Một khi đã cởi bỏ sự gian dối (Ep 4,25) chúng ta phải "từ bỏ mọi thứ gian ác, mọi điều xảo trá, giả hình và ghen tương cùng mọi lời nói gièm pha" (1 Pr 2,1)”.

“Chứng dối và thề gian. Công khai nói nghịch với sự thật là một lỗi nặng. Trước tòa án, lời nói như thế là chứng dối (x. Pr 19,9). Khi nói dối mà còn thề, thì đó là thề gian. Chứng dối và thề gian sẽ dẫn đến một người vô tội bị kết án hoặc can phạm được gỡ tội hoặc gia tăng hình phạt cho bị cáo (x. Pr 18,5), làm cho các thẩm phán đi đến những phán quyết lệch lạc”.

(GLCG số 2475-2476)

Xúc phạm con người

Sách Giáo lý còn liệt kê những thái độ xúc phạm của một người gây ra cho người khác và làm tổn thương thanh danh của họ:

“Vì phải tôn trọng thanh danh của người khác, chúng ta không được có thái độ và lời nói có thể gây hại cho họ ( x. CIC can. 220). Chúng ta có lỗi khi:

- Phán đoán hồ đồ, nghĩa là khi không có đủ cơ sở mà minh nhiên hoặc mặc nhiên cho rằng một người có lỗi về luân lý;

- Nói xấu nghĩa là khi không có lý do khách quan chính đáng mà lại tiết lộ những tật xấu và những lỗi lầm của kẻ khác cho những người chưa biết (x. Kn 21,28);

- Vu khống tức là khi dùng những lời ngược với sự thật mà làm hại thanh danh kẻ khác và tạo cớ cho người ta phán đoán sai lầm về người ấy”.

(GLCG số 2477)

Như sách Giáo lý đã nhận xét: “Dù không buộc phải giữ kín, cũng không được tiết lộ những chuyện riêng tư có thể gây tổn hại cho tha nhân, trừ khi có lý do hệ trọng và tương xứng” (GLCG số 2491).

Do đó, không cần thiết phải công khai chỉ ra những khuyết điểm của người khác. Chính Chúa Giêsu đã yêu cầu chúng ta nên giải quyết một số vấn đề cách riêng tư trước khi đưa sự việc ra tòa:

“Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em. Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc ba chứng nhân. Nếu nó không nghe họ, thì hãy đi thưa Hội Thánh. Nếu Hội Thánh mà nó cũng chẳng nghe, thì hãy kể nó như một người ngoại hay một người thu thuế” (Mt 18, 15-17)

Vì thế, vu khống là một tội trọng đi ngược với các điều răn của Chúa, nhưng cách tốt nhất để giải quyết vấn đề này đó là luôn luôn kín đáo và tránh xa mọi sự.

Philip Kosloski - https://it.aleteia.org

G. Võ Tá Hoàng chuyển ngữ - WQN

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.