“Kinh Mân Côi cổ võ việc đọc Kinh Thánh để người tín hữu suy niệm sâu hơn về Lời Chúa. Nhờ đó, đức tin của người tín hữu được củng cố và được nâng đỡ trong hành trình bước theo Đức Giêsu Kitô".

Xuân Hùng, O.P.

Theo truyền thống tốt đẹp, Giáo hội dành tháng 10 hàng năm để tôn kính Đức Trinh Nữ Maria dưới tước hiệu Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi. Quả thật, kinh Mân Côi chính là bản tóm lược Tin Mừng dẫn đưa người tín hữu bước vào trái tim của Đức Giêsu ^[1]. Kinh Mân Côi được kết hợp bởi kinh Lạy Cha, kinh Kính Mừng và kinh Sáng Danh, cùng với đó là việc suy niệm toàn bộ Tin Mừng được diễn tả qua các mùa Vui, Sáng, Thương, Mừng.

1. NGUỒN GỐC KINH MÂN CÔI TRONG KINH THÁNH

1. Kinh Lạy Cha

Trước mỗi chục kinh Kính Mừng, chúng ta mở đầu bằng kinh Lay Cha. Đức Giêsu đã dạy các môn để cầu nguyện với Chúa Cha bằng kinh Lạy Cha (x. Lc 11,2-4; Mt 6,9-13). Hội Thánh dạy rằng: “Mỗi người có thể dâng lên Chúa những lời kinh khác nhau tùy nhu cầu, nhưng luôn phải bắt đầu bằng kinh nguyện căn bản là lời kinh Chúa dạy như là lời kinh nền tảng” ^[2]. Do đó, khi đặt kinh Lạy Cha trước mỗi chục kinh Kính Mừng, Hội Thánh muốn nhắc nhở các tín hữu rằng, kinh Mân Côi tiên vàn mời gọi các tín hữu tham dự vào mối tương quan phụ tử giữa Chúa Cha và Đức Giêsu, để nhờ đó, lời cầu nguyện của chúng ta sẽ được Chúa Cha chấp nhận. Bởi giá trị tuyệt vời này, kinh Lạy Cha trở thành nền tảng của kinh nguyện Kitô giáo, và lời kinh đó đã làm tăng giá trị cho kinh Mân Côi theo cách thức riêng của mình. ^[3]

2. Kinh Kính Mừng

Lịch sử của kinh Kính Mừng khá dài dòng, vì nó kéo dài tới 16 thế kỷ. Kinh Kính Mừng có hai phần: phần đầu là lời chào được trích từ lời chào của thiên thân Gáprien (x. Lc 1,28) và lời chúc của bà Êlisabét (x. Lc 1,42); phần thứ hai là lời khẩn nài, cầu xin Đức Maria cầu bầu cho chúng ta. Vào khoảng thế kỷ XIII, tên thánh “Giêsu” được thêm vào “và Giêsu con lòng bà...” và được kết thúc với lời chúc tụng của bà Êlisabét. Phần thứ hai bắt đầu xuất hiện vào thế kỷ XIV. Lúc đầu, người tín hữu chỉ thêm công thức ngắn trích từ kinh cầu Các Thánh: “Thánh Maria, cầu cho chúng tôi”. Năm 1568, Đức Piô V đã cho công bố sách nguyện cải tổ theo ý định của Công đồng Trentô, thì Tòa Thánh mới ấn định một hình thức nhất định trong toàn thể Giáo Hội. ^[4]

3. Kinh Sáng Danh

Lời kinh này không thấy được nói rõ trong Kinh Thánh, nhưng nó có thể được xem như lời tóm kết toàn bộ Kinh Thánh. Vinh tụng ca Ba Ngôi là mục tiêu của mọi lời cầu nguyện Kitô giáo, bởi vì Đức Kitô là con đường dẫn con người đến với Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần. Hơn nữa, lời kinh này tóm lược tín điều Chúa Ba Ngôi, vốn là trung tâm của đức tin Kitô giáo. Ngoài ra, kinh Sáng Danh còn là lời chúc tụng tôn vinh Thiên Chúa Ba Ngôi, Đắng xứng đáng lãnh nhân mọi lời ca ngợi, thờ phượng và cảm tạ.

II. CÁC MẦU NHIỆM CỦA KINH MÂN CÔI TRONG KINH THÁNH

1. Các mầu nhiệm Vui

Mầu nhiệm Vui bắt đầu bằng niềm vui tỏa chiếu từ biến cố nhập thể. Niềm vui này được Đức Maria thưa tiếng “xin vâng” để đón nhận thánh ý Thiên Chúa (x. Lc 1,26-38). Niềm vui đó càng được thể hiện rõ nét trong cuộc viếng thăm của Đức Maria với bà Êlisabét (x. Lc 1,39-45). Khi Hài Nhi Giêsu ra đời, các thiên thần đã loan tin vui này cho các mục đồng làm cho niềm vui cứu độ lan tỏa khắp cõi Bêlem (x. Lc 2,10). Trình thuật Đức Maria dâng Đức Giêsu trong đền thánh biểu lộ niềm vui Hài Nhi được thánh hiến (x. Lc 2,22-27), nhưng niềm vui này cũng tiên báo những nỗi buồn mà Đức Maria sẽ phải đối diện khi Con của Mẹ lạc mất trong đến thờ, nhưng Mẹ đã tìm được trẻ Giêsu đang ngồi giữa các bậc thầy Do Thái (x. Lc 2,41-50). Như vậy, niềm vui bắt đầu đan xen những lắng lo về sứ mạng của Đức Giêsu.

2. Các mầu nhiệm Sáng

Các mầu nhiệm Sáng làm nổi bật Đức Giêsu là ánh sáng của thế gian (x. Ga 8,12). Do đó, mầu nhiệm sự Sáng nói về những lần Đức Giêsu tỏ mình ra cho nhân loại. Mầu nhiệm này khởi đầu bằng việc Đức Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan để khởi sự cho sứ mạng công khai của Người (x. Mt 3,13-16). Và dấu lạ đầu tiên Người làm là biến nước thành rượu trong tiệc cưới tại Cana (x. Ga 2,1-12). Khi thi hành sứ vụ công khai, Đức Giêsu loan báo Nước Trời đang đến, kêu mời mọi người hãy sám hối và tin vào Tin Mừng (x. Mc 1,15). Một trong những biến cố tỏ hiện trổi vượt hơn cả là biến cố Hiển Dung, vinh quang của Thiên Chúa được tỏ hiện trên dung nhan của Đức Giêsu (x. Lc 9,28-36). Cuộc tỏ hiện trổi vượt khác là việc Đức Giêsu thiết lập Bí tích Thánh Thể, qua đó Đức Kitô trao ban chính Mình và Máu của Người để khẳng định tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại (x. Lc 22,19-20).

3. Các mầu nhiệm Thương

Các mầu nhiệm thương khó của Đức Giêsu chiếm vị trí quan trọng trong các sách Tin Mừng. Mầu nhiệm Thương khởi đầu bằng biến cố Đức Giêsu xao xuyến trong vườn Ghếtsêmani (x. Mc 14,32-42). Nhưng Đức Giêsu vẫn trung thành với thánh ý Chúa Cha. Sự trung thành này được thể hiện qua việc chịu đánh đòn (x. Mc 15,15); đội mão gai và sỉ nhục (x. Mc 15,16-20); vác Thập giá lên đồi Gôngô tha (x. Mc 15,21-22); cuối cùng, Người chịu đóng đinh và chịu chết trên cây Thập tự (x. Mc 15,23-37). Biến cố tử nạn của Đức Giêsu cho thấy hình ảnh một Thiên Chúa yêu thương nhân loại cho đến chết và cho đến cùng (x. Pl 2,8).

4. Các Mầu nhiệm Mừng

Mầu nhiệm Mừng bắt đầu bằng biến cố Đức Giêsu sống lại và hiện ra với các Tông đồ, với bà Maria Mađalêna và hai môn đệ trên đường Emmau (x. Lc 24,1-43). Sự vui mừng càng được nối tiếp khi Đức Giêsu thăng thiên trong vinh quang của Người (x. Lc 24,50-51). Người đã ban Chúa Thánh Thần là Đấng Bảo Trợ nâng đỡ đức tin cho các Tông đồ, để họ cũng làm chứng về Đức Giêsu (x. Ga 15,26-27). Mẹ Maria đã hiệp thông với Đức Giêsu trong suốt hành trình sứ mạng, hành trình thương khó và phục sinh. Do đó, Thiên Chúa cho Mẹ được tham dự vào sự phục sinh của Chúa Kitô là được hồn xác lên trời (x. 1 Cr 15) [5]. Khi được rước lên trời, Đức Maria được trao ban triều thiên vinh quang bất diệt (x. Kh 12,1). Đây cũng là hình ảnh cánh chung của Giáo Hội.

TÓM KẾT

Như vậy, toàn bộ nội dung của kinh Mân Côi đều có nguồn gốc Kinh Thánh. Lời kinh này cổ võ việc đọc Kinh Thánh để người Kitô hữu suy niệm sâu hơn về Lời Chúa. Nhờ đó, đức tin của người tín hữu được củng cố và được nâng đỡ trong hành trình bước theo Đức Giêsu Kitô.

------------------------------------------------------------

Chú thích:

[1] Đức Gioan Phaolô II, Tông thư Rosarium Virginis Mariae, số 19.

[2] Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo, số 2761.

[3] Đức Phaolô VI, Tông huấn Marialis Cultus, số 49.

[4] Lm. Giuse Phan Tấn Thành, O.P., Magnificat (Tp.HCM: Học viện Đa Minh, 2010), tr. 248-249.

[5] Lm. Giuse Phan Tấn Thành, O.P., Magnificat (Tp.HCM: Học viện Đa Minh, 2010), tr. 193.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.