(Nhân dịp ĐTC Lêô XIV tuyên phong Thánh John Henry Newman làm Tiến sĩ Hội Thánh)

“Một tiến bộ vật chất mà không đi kèm một tiến bộ luân lý tương ứng thì thật là khủng khiếp. Cần phải giữ sự cân bằng đúng đắn.” (Thánh John Henry Newman – TB 12,155)

I. Thánh Newman – Ánh sao hướng dẫn linh hồn tông đồ

Ngày 1 tháng 11 năm 2025, Lễ Các Thánh, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tôn phong Thánh John Henry Newman làm Tiến sĩ Hội Thánh, và đặt ngài, cùng với Thánh Tôma Aquinô, làm Đồng Bổn Mạng của Sứ Mạng Giáo Dục Công Giáo.

Giáo Hội nhìn nhận nơi Thánh Newman “tầm vóc thiêng liêng và văn hóa đáng kinh ngạc, sẽ soi sáng cho những thế hệ khát khao vô biên,” dẫn họ “per aspera ad astra – qua gian khó để vươn tới các vì sao.”

CHÍNH THỨC: ĐTC LÊÔ XIV TUYÊN BỐ THÁNH JOHN HENRY NEWMAN LÀ TIẾN SĨ HỘI THÁNH

   "Trong Lễ trọng kính Các Thánh, thật là niềm vui lớn lao khi được tuyên bố Thánh John Henry Newman là Tiến sĩ Hội Thánh, và đồng thời, nhân dịp Năm Thánh của Giới Giáo Dục, đặt ngài, cùng với Thánh Tôma Aquinô, làm Đồng Bổn Mạng của sứ vụ giáo dục trong Hội Thánh.

Tầm vóc thiêng liêng và văn hoá phi thường của Thánh Newman chắc chắn sẽ trở nên nguồn cảm hứng cho các thế hệ mới, những người khát khao Vô Biên trong tâm hồn, và qua nghiên cứu cùng tri thức, sẵn lòng dấn bước vào hành trình mà cổ nhân đã diễn tả bằng câu: per aspera ad astra — “qua gian nan tới các vì sao.” ^[1]

Sống giữa thế gian mà vẫn chiếu sáng như các vì sao

Cuộc đời của các thánh dạy chúng ta rằng, con người có thể sống trọn vẹn đức tin và lòng nhiệt thành giữa những phức tạp của thời đại, mà không quên sứ mạng tông đồ là “chiếu sáng như những vì sao giữa thế gian” (Pl 2,15). ^[2]

Trong dịp trọng thể này, tôi muốn nói với các nhà giáo và các cơ sở giáo dục:

“Hãy chiếu sáng hôm nay như những vì sao giữa thế gian” — qua cam kết chân thành của anh chị em trong hành trình tập thể tìm kiếm chân lý, và trong tinh thần quảng đại, liêm chính khi chia sẻ chân lý ấy.

Thật vậy, anh chị em đang thực hiện điều đó qua việc phục vụ giới trẻ, đặc biệt những người nghèo, và qua chứng tá hằng ngày cho thấy rằng: “Tình yêu Kitô giáo mang tính tiên tri: tình yêu ấy thực hiện những điều kỳ diệu.” (Tông huấn “Dilexi Te”, số 120) ^[3]

    Những lời tuyên bố ấy không chỉ dành cho thế giới học thuật, mà còn vang vọng cách đặc biệt trong linh đạo của Legio Mariae – một Đoàn thể được kêu gọi tỏa sáng giữa trần gian bằng đức tin sống động và lòng bác ái phục vụ.

Đối với Hội Legio Mariae, đây là niềm vui sâu xa: vì chính Thánh Newman là người thầy âm thầm đã soi đường cho Tôi Tớ Chúa Frank Duff, đấng sáng lập Hội.

II. Tôi Tớ Chúa Frank Duff và Thánh Newman – Hai tâm hồn cùng một hướng

Ngài Frank Duff từng thú nhận: “Tôi luôn bị tác động sâu xa trong suốt cuộc đời bởi các tác phẩm của Newman. Tôi đã đọc ngài rất nhiều.”

Và trong tinh thần đó, Thủ Bản Legio dạy rằng: “Mọi công việc tông đồ, nếu tách rời khỏi đức tin sống động, sẽ chỉ là hành động trần tục. Đức tin soi sáng hành động, và hành động củng cố đức tin” (x. TB 10,121)

Cũng nơi chương ấy, Thủ Bản trích lời Thánh Newman: “Bất cứ thời đại nào, giáo dân là hàn thử biểu để đo tinh thần Công giáo.”

Như thế, tư tưởng của Thánh Newman đã thấm vào tận cốt lõi của linh đạo Legio Mariae – một Hội đoàn của đức tin sống động và đời sống tông đồ quân bình.

III. Thánh Newman và linh đạo giáo dân Legio Mariae

“Người giáo dân không phải là khán giả trong Hội Thánh, nhưng là những phần tử sống động trong Thân Thể Đức Kitô, được kêu gọi cộng tác tích cực trong sứ mạng của Người” (x. TB 10,122).

Tư tưởng ấy phản chiếu hoàn toàn linh đạo của Thánh Newman, người đã mở đường cho nhận thức mới về sứ mạng giáo dân trong đời sống Hội Thánh. Nhờ ảnh hưởng đó, ngài Frank Duff hiểu rằng: Giáo dân – đặc biệt là hội viên Legio Mariae – không đứng ngoài công cuộc cứu độ, mà là khí cụ được Đức Maria sử dụng để đưa linh hồn về với Con Mẹ. Đây là tinh thần được ghi khắc ngay nơi chương mở đầu của Thủ Bản: Legio hành động “nhân danh Mẹ, dưới quyền Giáo hội và vì vinh quang Thiên Chúa.”

IV. “Ánh sáng trí tuệ trong lòng tin”

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gọi Thánh Newman là “người thắp sáng khát vọng chân lý trong tâm hồn những ai tìm kiếm.” Tinh thần đó cũng được diễn tả trong Thủ Bản: “Hội viên Legio Mariae phải luôn đào sâu trí tuệ đức tin, để có thể làm chứng cách khôn ngoan và khiêm tốn giữa thế giới.” (x. TB 4,15)

Legio Mariae không chỉ làm việc, mà còn suy tư, học hỏi và cầu nguyện, để mỗi hoạt động được nuôi dưỡng bằng ánh sáng đức tin. Như Thánh Newman từng nói: “Đức tin có đôi mắt của nó; nó thấy được những gì thế gian không thể thấy.”

V. Tinh thần của Legio Mariae và gương sáng Thánh Newman

“Tinh thần của Legio là tinh thần của Đức Maria:
đức tin khiêm tốn, đức mến nhiệt thành,
sự tận hiến trọn vẹn và lòng vâng phục yêu thương.” (TB 3,6)

Thánh Newman đã sống trọn vẹn tinh thần ấy – một đức tin vâng phục, một trí tuệ khiêm nhường, một tình yêu trung thành với Hội Thánh. Vì thế, khi Giáo hội tôn phong ngài làm Tiến sĩ Hội Thánh, Legio Mariae có thể nhận ra nơi ngài một người bạn đồng hành và một gương mẫu tông đồ.

VI. Lời mời gọi cho gia đình Legio Mariae hôm nay

“Legio Mariae phải là quân binh của Mẹ trong thế gian, được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện và chiếu tỏa qua hành động.” (x. TB 6,47–53)

Từ nay, khi Giáo hội tôn vinh Thánh Newman, Legio Mariae cũng được mời gọi sống lại tinh thần trí tuệ và lòng tin mà ngài đã để lại:

• Tin tưởng trong cầu nguyện,

• Khiêm nhường và vâng lời trong phục vụ,

• Sáng suốt trong chứng tá.

Thánh John Henry Newman – người thầy của đức tin chiếu sáng trí tuệ, người bạn tinh thần của Tôi Tớ Chúa Frank Duff – nay được Hội Thánh tôn phong giữa các Thánh Tiến sĩ.

Nguyện cùng ngài cầu bầu cho mọi hội viên Legio Mariae, để chúng ta – trong tay Đức Maria – “chiếu sáng như những vì sao giữa thế gian” (Pl 2,15), và để mỗi bước tông đồ của chúng ta đều dẫn các linh hồn về cùng Đức Kitô.

Paul Trần

[1] Per aspera ad astra: câu châm ngôn Latinh nghĩa là “qua gian nan tới các vì sao”, diễn tả hành trình vượt thử thách để đạt tới sự viên mãn và ánh sáng Thiên Chúa.
[2] Pl 2,15: “...để anh em nên tinh tuyền, không tì ố, nên con cái của Thiên Chúa vô tội giữa một thế hệ gian tà sa đoạ. Giữa họ, anh em hãy chiếu sáng như những vì sao trong vũ trụ.”
[3] Tông huấn “Dilexi Te”: Văn kiện huấn quyền mang nghĩa “Ta đã yêu con”, nhấn mạnh rằng tình yêu Kitô hữu là động lực biến đổi và cứu độ.

TRỞ THÀNH “TIẾN SĨ GIÁO HỘI” CÓ NGHĨA LÀ GÌ?

Giáo Hội Công Giáo vừa phong Thánh John Henry Newman là Tiến sĩ Hội Thánh – vị thánh người Anh thế kỷ XIX, nhà thần học và nhà văn lỗi lạc.

Hôm thứ Bảy vừa qua, Giáo Hội đã chính thức tuyên phong Thánh John Henry Newman là Tiến sĩ Hội Thánh (Doctor Ecclesiae). Vị thánh người Anh thế kỷ XIX – nguyên là một linh mục Anh giáo cải đạo sang Công giáo – nay được sánh vai cùng 37 vị thánh khác được trao tặng danh hiệu cao quý này, một vinh dự hiếm có trong lịch sử Giáo Hội.

THÁNH JOHN HENRY NEWMAN – MỘT HÀNH TRÌNH ĐỨC TIN CAN ĐẢM

Sinh năm 1801 tại London, Newman được rửa tội trong Giáo hội Anh và sớm trở thành một linh mục, nhà thần học, và nhà văn nổi tiếng trong hàng ngũ Anh giáo.

Năm 1845, sau nhiều năm suy tư thần học và cầu nguyện, ngài gia nhập Giáo hội Công giáo, một quyết định gây tiếng vang lớn thời bấy giờ.

Hai năm sau, Newman được thụ phong linh mục Công giáo (1847) và sau đó được Đức Giáo hoàng Lêô XIII tấn phong Hồng y (1879).

Trong đời sống đức tin và học thuật, ĐHY Newman đã để lại hơn 40 tác phẩm lớn cùng hơn 20.000 bức thư, phản ánh một tâm hồn sâu sắc, vừa thấm nhuần truyền thống Công giáo, vừa đối thoại cách trung thực với tinh thần thời đại.

Ngài qua đời tại Edgbaston (Anh) năm 1890.

Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã tuyên Chân phước cho ngài vào ngày 19 tháng 9 năm 2010, và Đức Giáo hoàng Phanxicô đã tuyên ngài lên bậc Hiển Thánh vào ngày 13 tháng 10 năm 2019.

“TIẾN SĨ GIÁO HỘI” LÀ GÌ?

Danh hiệu “Tiến sĩ Giáo hội” (Latinh: Doctor Ecclesiae) được trao cho những vị thánh nam hoặc nữ có kiến thức thần học sâu rộng, giáo huấn mẫu mực, và đóng góp quan trọng cho đời sống đức tin của Giáo Hội toàn cầu.

Theo truyền thống, một vị thánh chỉ được tuyên phong là Tiến sĩ Giáo hội khi hội đủ ba điều kiện:

1. Sự thánh thiện nổi bật, được Giáo Hội chính thức nhìn nhận qua việc tuyên thánh.

2. Trí tuệ thần học xuất chúng, thể hiện qua giáo huấn, trước tác, hay chứng tá mang giá trị trường tồn cho Giáo Hội.

3. Tuyên bố chính thức của Giáo Hội, thường do Đức Giáo hoàng công bố.

Dù các giáo huấn của các Tiến sĩ không mang đặc tính bất khả ngộ, nhưng danh hiệu này biểu thị rằng giáo huấn của họ đã đóng góp nền tảng hoặc định hướng quan trọng cho học thuyết Kitô giáo, với tác động sâu rộng qua nhiều thế hệ.

NHỮNG TIẾN SĨ NỔI BẬT TRONG GIÁO HỘI

Tính đến nay, có 38 vị Tiến sĩ Giáo Hội, trong đó bao gồm nhiều tên tuổi lừng danh của truyền thống Công giáo:

• Thánh Augustinô, Thánh Ambrôsiô, Thánh Tôma Aquinô, Thánh Antôn Pađôva – trụ cột thần học Tây phương.

• Thánh Têrêsa thành Ávila, Thánh Catarina thành Siena, Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu – ba vị nữ Tiến sĩ tiêu biểu.

• Thánh Phanxicô Salêsiô, Thánh Grêgôriô Cả, và gần đây nhất là Thánh Irênê thành Lyon (2022), được tôn vinh với tước hiệu “Doctor Unitatis” (“Tiến sĩ Hiệp nhất”), vì những đóng góp lớn lao cho thần học về hiệp thông và hiệp nhất Hội Thánh.

• Năm 2015, Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng đã phong Thánh Grêgôriô thành Narek, linh mục, tu sĩ, nhà thần bí và thi sĩ người Armenia thế kỷ X, làm Tiến sĩ Giáo Hội.

Đáng lưu ý, một số vị Tiến sĩ sống trước thời kỳ Đại Ly giáo (1054) nên cũng được Giáo hội Chính Thống Đông phương tôn kính.

Ý NGHĨA MỤC VỤ VÀ ĐỨC TIN

Việc tuyên phong một vị thánh làm Tiến sĩ Hội Thánh không chỉ nhằm tôn vinh công trình trí tuệ của họ, mà còn đề nghị cộng đoàn tín hữu noi gương cách họ yêu mến chân lý Tin Mừng.

Qua các vị Tiến sĩ, Giáo Hội nhấn mạnh rằng đức tin và lý trí không đối nghịch, nhưng bổ túc cho nhau trong việc tìm kiếm Thiên Chúa, Đấng là Chân – Thiện – Mỹ.

“Đức tin không sợ tri thức, vì ánh sáng của lý trí chân chính không bao giờ mâu thuẫn với Ánh Sáng của Đức Kitô.”
— Thánh John Henry Newman

Khi phong Thánh John Henry Newman làm Tiến sĩ Hội Thánh, Giáo Hội không chỉ tôn vinh một trí tuệ lớn của Kitô giáo Anh, mà còn mời gọi toàn thể tín hữu can đảm sống đức tin cách trung thực, lý trí và yêu thương trong thời đại hôm nay.

Newman – vị thánh của lương tâm, của ánh sáng lý trí và lòng tin vững bền – vẫn tiếp tục soi dẫn Hội Thánh bằng lời cầu nguyện và chứng tá đời ngài.

Nguồn: Vatican News, Catholic News Agency
Biên tập: Francesca Pollio Fenton – con sóng nhỏ chuyển ngữ

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.