I. Ý Nghĩa Tước Hiệu Theotokos

Theotokos (Θεοτόκος) là một thuật ngữ Hy Lạp, có nghĩa là “Đấng cưu mang Thiên Chúa” hay “Mẹ Thiên Chúa”.

Hội Thánh không dạy rằng Đức Maria là nguồn gốc của thần tính nơi Thiên Chúa.
Tước hiệu Theotokos khẳng định một chân lý nền tảng của đức tin Kitô giáo:

Đấng mà Đức Maria cưu mang và sinh ra chính là Thiên Chúa thật, Ngôi Lời nhập thể.

Nhờ đó, tước hiệu này bảo vệ tín điều trung tâm của Kitô giáo:

Đức Giêsu Kitô là một Ngôi Vị duy nhất (una Persona divina),
với hai bản tính (natura divina et humana):
Thiên Chúa thật và người thật.

II. Đức Tin Của Hội Thánh Sơ Khai

Ngay từ những thế kỷ đầu tiên, các Kitô hữu đã gọi Đức Maria là “Mẹ Chúa” (Meter Kyriou).

Các Giáo phụ như:
– thánh Inhaxiô Antiôkia († khoảng năm 110),
– thánh Irênê thành Lyon († khoảng năm 202),

đã minh nhiên tuyên xưng:
– thần tính trọn vẹn của Đức Kitô,
– và việc Người thật sự được sinh ra bởi Đức Maria.

Đặc biệt, kinh cầu cổ kính Sub tuum praesidium (thế kỷ III) đã trực tiếp khẩn cầu Đức Maria với tước hiệu Theotokos. Điều này cho thấy niềm tin ấy đã ăn rễ sâu trong đời sống cầu nguyện của Hội Thánh, từ rất lâu trước khi được định tín cách long trọng.

III. Cuộc Tranh Luận Kitô Học Thế Kỷ V

Vào đầu thế kỷ V, Nestôriô, Thượng phụ Constantinopolis, đã phản đối tước hiệu Theotokos. Ông đề nghị chỉ nên gọi Đức Maria là Christotokos (“Mẹ Đức Kitô”).

Lập trường này hàm ý:
– tách biệt quá mức bản tính nhân loại và bản tính thần linh của Đức Kitô,
– dẫn đến nguy cơ coi Đức Giêsu như hai ngôi vị song song, thay vì một Ngôi Lời nhập thể duy nhất.

Cách hiểu ấy đe dọa trực tiếp mầu nhiệm Nhập Thể (Incarnatio).

IV. Sự Bênh Vực Của Thánh Cyrillô Thành Alexandria

Thánh Cyrillô thành Alexandria đã kiên quyết bảo vệ tước hiệu Theotokos. Ngài dạy rằng:

Đức Giêsu Kitô là một Ngôi Vị duy nhất,
chính là Ngôi Lời hằng hữu,
Đấng đã mặc lấy bản tính nhân loại.

Vì thế:

– Đức Maria thực sự là Mẹ Thiên Chúa,
– không phải vì Mẹ sinh ra thần tính,
– mà vì Mẹ sinh ra Ngôi Vị là Thiên Chúa làm người.

V. Công Đồng Êphêsô (Năm 431)

Công đồng Êphêsô đã long trọng tuyên bố:

Đức Maria là Theotokos – Mẹ Thiên Chúa.

Công đồng khẳng định:
– Đức Giêsu Kitô là một Ngôi Vị duy nhất, không phải hai,
– và Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa, vì Đấng Mẹ sinh ra chính là Thiên Chúa nhập thể.

* Cần nhấn mạnh:
Đây trước hết là một tín điều Kitô học, nhằm bảo vệ chân lý về Đức Kitô, chứ không chỉ để tôn vinh Đức Maria.

VI. Việc Đón Nhận Trong Đời Sống Hội Thánh

Quyết định của Công đồng Êphêsô đã được toàn thể Dân Chúa đón nhận với niềm hoan hỷ lớn lao.

Từ đó:
– lòng sùng kính Đức Maria phát triển mạnh mẽ,
– đặc biệt trong phụng vụ, thánh thi và thánh tượng (iconographia).

Tước hiệu Theotokos trở thành trung tâm của truyền thống đức tin, cả trong Hội Thánh Đông phương lẫn Tây phương.

VII. Tầm Quan Trọng Tín Lý Trong Giáo Huấn Công Giáo

Tín điều Theotokos bảo vệ:
– thần tính trọn vẹn của Đức Kitô,
– sự duy nhất của Ngôi Vị Đức Giêsu,
– tính hiện thực của mầu nhiệm Nhập Thể.

Giáo huấn Công giáo luôn nhấn mạnh:

Mọi tín điều về Đức Maria đều bắt nguồn từ và quy hướng về Đức Kitô.

VIII. Sự Liên Tục Trong Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo xác quyết:

“Đức Maria thật sự là ‘Mẹ Thiên Chúa’,
vì Mẹ là Mẹ của Con Thiên Chúa hằng hữu đã làm người.”
(GLHTCG, số 495 – bản dịch chính thức của HĐGMVN)

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.