CÁCH HIỂU CỰU ƯỚC BÁO TRƯỚC TÂN ƯỚC THEO THÁNH BONAVENTURA

21-07-2022 83 lượt xem

Thánh Bonaventura nhìn thần học với lăng kính triết học, nhưng cũng giúp chúng ta hiểu Kinh thánh.

Giovanni di Fidanza, hay còn được gọi là Thánh Bonaventura, là một giám mục và hồng y dòng Phanxicô, cùng thời với Thánh Tôma Aquinô, và là một trong những nhà thần học vĩ đại nhất trong lịch sử Giáo hội. Giống như Thánh Tôma Aquinô, vị đồng cấp dòng Đa Minh của mình, Thánh Bonaventura được nhớ đến như một mẫu gương điển hình về cách tiếp cận thần học theo lối kinh viện (nghĩa là tiếp cận theo cách triết học) trong thời kỳ trung cổ. Cũng như đối tác của ngài, việc làm này có xu hướng làm lu mờ các bài chú giải Kinh thánh của ngài, vốn trình bày một khía cạnh rất khác trong tâm trí của Thánh Bonaventura.

Mặc dù các dấu vết của cách tiếp cận lôgic, có tính hệ thống này vẫn còn hiện diện trong các bài bình luận của Thánh Bonaventura về các sách Kinh thánh khác nhau, một phương thức chú giải khác cũng đang được tiến hành: một điều gì đó giống như các Giáo phụ của Giáo hội, một cách đọc mang tính tâm linh sâu sắc, sử dụng ẩn dụ, biểu tượng và các lập luận xuất phát từ tính tương hợp. 

Các Giáo phụ đã phát triển cách đọc Kinh thánh này như một cách giải quyết một vấn đề hóc búa mà Hội thánh sơ khai phải đối mặt: làm thế nào để chúng ta đọc cả Cựu ước và Tân ước cùng một lúc? Nếu Chúa Giêsu Kitô thực sự là Lời của Thiên Chúa, làm thế nào chúng ta tìm thấy Ngài trong các sách viết hàng trăm năm trước khi Ngài ra đời? Một số người, như Marcion, khẳng định chúng ta không thể tìm thấy Chúa Giêsu Kitô, vì Thiên Chúa của Cựu Ước là một đấng hoàn toàn khác với Cha của Chúa Giêsu Kitô. Những người khác, từ Thánh Phaolô trở đi, đã thấy những hình bóng, lời tiên tri và những điềm báo về Chúa Giêsu Kitô xuyên suốt Cựu ước.

Chúng ta chỉ thấy một tinh thần làm việc như vậy trong các bài bình luận Cựu Ước của các thời kỳ Trung cổ vĩ đại. Một ví dụ rõ ràng có thể được tìm thấy trong bài bình luận của Thánh Bonaventura về Sách Khôn ngoan.

Sách Khôn ngoan được viết vào khoảng 50 năm trước khi Chúa giáng sinh, rất có thể ban đầu bằng tiếng Hy Lạp. Vì nó có nguồn gốc gần đây và không phải tiếng Do Thái, nên một số nhóm người Do Thái không coi Sách Khôn ngoan là Kinh thánh. Tuy nhiên, đối với những Kitô hữu, cuốn sách dường như không chỉ là một tác phẩm xuất sắc trong loại sách Châm ngôn hay Sirach, mà một phần cụ thể có thể được đọc như một lời tiên tri về cuộc khổ nạn của Chúa Kitô.

Bài bình luận của Thánh Bonaventura giúp chúng ta nhìn ra các mối liên hệ.

Chương thứ hai của Sách khôn ngoan 2:12-24 mô tả một âm mưu chống lại “Đấng công chính”, là người chống lại hành động của kẻ gian ác và phán xét họ:

“Ta hãy gài bẫy hại tên công chính,
vì nó chỉ làm vướng chân ta,
nó chống lại các việc ta làm,
trách ta vi phạm lề luật,
và tố cáo ta không tuân hành lễ giáo.”

Thánh Bonaventura viết rằng “Đấng công chính” được hiểu là Chúa Kitô, trích dẫn các ví dụ từ Tân Ước cho thấy rằng Chúa Kitô thực sự công chính hoặc vô tội (ví dụ: 1 Phêrô 2:22— “Ngài không hề phạm tội; chẳng ai thấy miệng Ngài nói một lời gian dối.”), cũng như các trường hợp khác. những lời tiên tri từ Cựu Ước đề cập đến Đấng Mêsia theo cách này (ví dụ như Giêrêmia 23: 5— “Ta sẽ làm nẩy sinh cho nhà Đavít một chồi non chính trực.”). Do đó, tập hợp các bằng chứng từ cả hai bản Kinh Thánh Cựu ước và Tân ước, Thánh Bonaventura cho thấy rằng Sách khôn ngoan ở đây nói về Chúa Kitô.

Sách khôn ngoan cũng nói rằng kẻ gian ác ghét người công chính vì “Nó tự hào là mình biết Thiên Chúa, xưng mình là con của Đức Chúa” (2:13). Một độc giả Kitô giáo sẽ dễ dàng nhận ra mô tả này nói về Chúa Giêsu. Tuy nhiên, đi một bước xa hơn, Thánh Bonaventura còn chỉ ra cách mà lời tiên tri này từ Sách Khôn Ngoan không chỉ mô tả lời của Chúa Giêsu, mà còn là lời của những người tố cáo Chúa Giêsu, như trong Gioan 5:18, “lại còn nói Thiên Chúa là Cha của mình, và như thế là tự coi mình ngang hàng với Thiên Chúa.”

Và đây, những người tố cáo trong Sách Khôn Ngoan nói: 

“Ta hãy hạ nhục và tra tấn nó,
để biết nó hiền hoà làm sao,
và thử xem nó nhẫn nhục đến mức nào.
Nào ta kết án cho nó chết nhục nhã,
vì cứ như nó nói, nó sẽ được Thiên Chúa viếng thăm”.

Thánh Bonaventura cho biết hoàn cảnh của cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu phù hợp với điều này như thế nào: sự mắng nhiếc, xỉ vả, cái chết bị đóng đinh của Ngài, tại nơi bêu đầu của những người bị chặt đầu (như vậy là nói về Golgotha, “núi sọ”). Nhưng Thánh Bonaventura không chỉ cho thấy Sách Khôn Ngoan cho thấy trước cuộc khổ nạn của Chúa Kitô như thế nào; ngài cũng cho thấy những lời tiên tri khác trong Cựu ước đã cho thấy trước Sách khôn ngoan như thế nào! Ví dụ, ngài kết nối Sách khôn ngoan 2:15 “Vì nó sống thật chẳng giống ai, lối cư xử của nó hoàn toàn lập dị.” với Isaia 55: 8 “Thật vậy, tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta”, và Sách khôn ngoan 2:16: “Nó coi ta như bọn lọc lừa” với Xôphônia 3:18 “Những kẻ lọc lừa đã lìa khỏi luật pháp, Ta sẽ nhóm chúng lại với nhau.” 

Thói quen này của Thánh Bonaventura và các Giáo phụ chứng tỏ một chân lý của đức tin Công giáo: đó là Sách Thánh không chỉ là một tập hợp các quyển sách, mà tự nó là một tổng thể tích hợp. Không chỉ “cái mới tiết lộ cái cũ, và cái cũ che giấu cái mới,” nhưng dưới ánh sáng của Chúa Kitô, chúng ta có thể kết nối các phần khác nhau của Cựu ước với nhau mà trước đây chúng ta không thể. 

Đây là cách tiếp cận của Công giáo đối với Kinh thánh: để nhìn thấy Chúa Kitô trên mọi trang, và mọi trang được kết nối với nhau trong Chúa Kitô. Các tác phẩm của Thánh Bonaventura chỉ cho chúng ta cách để làm điều này. 

Nicholas Senz - https://aleteia.org
Phêrô Phạm Văn Trung chuyển ngữ.
 
BÍ QUYẾT CỦA THÁNH BONAVENTURA 
ĐỂ KẾT HỢP THẦN NGHIỆM VỚI CHÚA

SAINT BONAVENTURE

Nếu bạn muốn đạt được sự kết hợp thần nghiệm với Chúa, hãy làm theo lời khuyên của Thánh Bonaventura.

Chúng ta có thể tự hỏi làm thế nào có thể đạt được sự kết hợp thần nghiệm với Thiên Chúa, hoặc liệu có thể thực hiện được điều đó không.

Sự nghi ngờ của chúng ta có thể khiến chúng ta nghiền ngẫm sách vở và các loại sách hướng dẫn để tìm ra bí mật cho sự kết hợp thần nghiệm này.

Tuy nhiên, Thánh Bonaventura tin rằng sự kết hợp thần nghiệm không phải là điều gì đó đạt được thông qua nghiên cứu, mà chỉ thông qua việc phó thác mình cho Chúa Thánh Thần.

Ngài đã giải thích những suy nghĩ của mình trong một cuốn sách có tựa đề: Từ Hành trình của Tâm trí đến Thiên Chúa.

* Để việc vượt qua này trở nên hoàn hảo, chúng ta phải đình chỉ tất cả các hoạt động của tâm trí và chúng ta phải biến đổi đỉnh điểm của các tình cảm của chúng ta, hướng chúng về một mình Thiên Chúa. Đây là một trải nghiệm thần bí thiêng liêng. 

* Không ai có thể hiểu được trải nghiệm này trừ khi người ấy phó thác mình cho Chúa Thánh Thần; người ấy cũng không thể phó thác mình cho Chúa Thánh Thần nếu người ấy không khao khát điều đó; người ấy cũng không thể khao khát điều đó trừ khi Chúa Thánh Thần, Đấng mà Chúa Kitô đã sai đến thế gian, đến và làm bùng cháy nơi sâu thẳm nhất của linh hồn người ấy. Do đó, Thánh Tông đồ nói rằng sự khôn ngoan huyền nhiệm này được mặc khải bởi Chúa Thánh Thần.

Trong thế giới hiện đại thật hấp dẫn khi nghĩ rằng có một công thức cụ thể giúp chúng ta đạt được sự kết hợp thần nghiệm với Chúa, nhưng Thánh Bonaventura không nghĩ rằng điều đó là khả thi.

Ngài nhắc lại quan điểm của mình rằng kinh nghiệm này không thể tìm thấy trong nghiên cứu hoặc khi vùi mình vào các bài tập trí tuệ.

* Nếu bạn hỏi làm thế nào những điều như vậy có thể xảy ra, hãy tìm kiếm câu trả lời trong ân sủng của Thiên Chúa, không phải trong giáo lý; không phải trong sự khao khát của ý chí, không phải trong sự hiểu biết; không phải trong tiếng thở dài cầu nguyện, không phải trong nghiên cứu; hãy tìm tân lang chứ không phải thầy dạy; Thiên Chúa chứ không phải con người; bóng tối chứ không phải ánh sáng ban ngày; và đừng quan tâm đến ánh sáng mà quan tâm đến ngọn lửa cuồng nộ đem linh hồn đến với Thiên Chúa với lòng nhiệt thành mãnh liệt và tình yêu rực sáng. Lửa là Thiên Chúa, và lò lửa thì ở Giêrusalem, được Đức Kitô đốt lên trong nhiệt tâm của cuộc khổ nạn yêu thương của Ngài. 

Sự kết hợp huyền nhiệm với Thiên Chúa nên được xem như một ân huệ, hơn là một thứ gì đó để chúng ta nắm bắt hoặc đạt được bằng công lao của mình.

Nhờ ân sủng của Thiên Chúa, và ngọn lửa tình yêu của chính mình, chúng ta có thể đến gần Thiên Chúa hơn và được kết hợp với Ngài ở đời này cũng như đời sau. 

Lời cầu nguyện tuyệt đẹp của Thánh Bonaventura sau khi rước lễ để kết hợp với Chúa.

Lời cầu nguyện bình dân này rất thơ mộng và diễn tả tình yêu nồng nàn mà ngài dành cho Chúa Giêsu.

Tương tự như Thánh Phanxicô, Thánh Bonaventura có lòng sùng kính Thánh Thể sâu sắc và thực sự tin rằng Chúa Giêsu hiện diện dưới sự xuất hiện của bánh và rượu.

Điều này đã khiến ngài sáng tác một lời cầu nguyện tuyệt đẹp, rất thơ mộng diễn tả tình yêu nồng nàn mà ngài dành cho Chúa Giêsu.

Nhiều người sử dụng lời cầu nguyện này sau khi rước lễ, vì lời cầu nguyện này thưa chuyện trực tiếp với Chúa Giêsu, “Bánh của các thiên thần”.

Lạy Chúa Giêsu rất ngọt ngào, xin hãy đâm thấu tận sâu thẳm linh hồn con bằng vết thương vui mừng và lành mạnh nhất của tình yêu Ngài, và bằng tình bác ái tông đồ chân chính, thanh thản và thánh thiện nhất, để linh hồn con có thể mòn mỏi và tan chảy với toàn bộ tình yêu và mong mỏi Chúa, có thể khao khát Chúa và những lời yêu thương  của Chúa. Con mong ước được tiêu tan và sống với Chúa.

Xin cho linh hồn con đói khát Ngài, Bánh của các Thiên thần, sự sảng khoái của các linh hồn thánh thiện, bánh hàng ngày và siêu phàm của chúng ta, có tất cả sự ngọt ngào, hương thơm và mọi mùi vị khoan khoái.

Xin cho trái tim con luôn khao khát Chúa và được Chúa nuôi dưỡng, Đấng mà các thiên thần mong muốn tìm đến, và xin cho sâu thẳm nhất của linh hồn con được tràn đầy sự ngọt ngào của hương vị Ngài;

Xin cho linh hồn con luôn khao khát Ngài, là suối nguồn sự sống, suối nguồn khôn ngoan và hiểu biết, nguồn ánh sáng vĩnh cửu, dòng suối của niềm vui, sự tràn đầy của nhà Chúa;

Xin cho linh hồn con mãi mãi hiểu biết Chúa, tìm kiếm Chúa, gặp được Chúa, chạy đến với Chúa, đạt tới Chúa, suy ngẫm về Chúa, nói về Chúa, và làm tất cả để ngợi khen và tôn vinh danh Chúa, với sự khiêm nhường và suy xét chín chắn, với tình yêu và niềm vui, thanh thản và cảm mến, với sự kiên trì đến cùng; 

Và chỉ có một mình Ngài là hy vọng của con, toàn bộ sự tin tưởng của con, sự giàu có của con, niềm hân hoan của con, sự hài lòng của con, niềm vui của con, sự nghỉ ngơi và yên hàn của con, sự bình an của con, sự ngọt ngào của con, thức ăn của con, sự sảng khoái của con, nơi nương tựa của con, sự giúp đỡ của con, sự khôn ngoan của con, phần thuộc về con, sở hữu của con, kho báu của con; Đấng mà tâm trí và trái tim con luôn gắn chặt vững chắc và đâm rễ không hề lay chuyển. Amen.

Philip Kosloski – https://aleteia.org

Chuyển ngữ: Phêrô Phạm Văn Trung.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.