Mặc dù các sách Tin Mừng không ghi lại bất cứ lời nào mà Thánh Giuse có thể đã nói, nhưng sự im lặng đó, vốn còn hùng hồn và đầy ý nghĩa hơn nhiều lời nói khác, cho chúng ta cái nhìn thoáng qua về tính cách của Ngài. 

Đức Giáo hoàng Phanxicô giảng giải về sự im lặng này của Thánh Giuse: 

• “Các sách Tin Mửng không chứa một lời nào do Giuse thành Nadarét thốt ra: không có lời nào, Ngài không bao giờ nói. Điều này không có nghĩa là Ngài ít nói, không phải thế: có một lý do sâu xa hơn tại sao trong các sách Tin Mừng Thánh Giuse không nói một lời nào. Với sự im lặng của mình, Thánh Giuse xác nhận điều mà Thánh Augustinô viết: “Lời - nghĩa là Ngôi Lời làm người - càng lớn lên trong chúng ta, thì lời nói càng giảm đi. Chúa Giêsu, vốn là sự sống Thiên Chúa, càng lớn lên, thì lời nói càng giảm đi. Những gì chúng ta có thể mô tả là “nói đi nói lại”, nói như vẹt, nói liên tục, sẽ giảm đi. Chính Gioan Tẩy Giả, là “tiếng nói của người kêu trong hoang địa: Hãy dọn đường cho Chúa” (Mt  3:3) nói về Lời, “Ngài phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ đi” (Ga  3:30). Điều này có nghĩa là Chúa Giêsu phải nói và tôi phải im lặng, và qua sự im lặng của mình, Thánh Giuse mời gọi chúng ta dành chỗ cho sự hiện diện của Ngôi Lời đã trở nên xác phàm, cho Chúa Giêsu. Sự im lặng của Thánh Giuse không phải là câm lặng, ngài không ít nói; đó là sự im lặng đầy lắng nghe, sự im lặng cần mẫn, sự im lặng làm nổi bật nội tâm vĩ đại của Ngài” (Tiếp kiến chung, ngày 15 tháng 12 năm 2021, bài giáo lý số 3 về Thánh Giuse). 

Thánh Giuse đã trải qua những khó khăn giống như chúng ta trong cuộc sống, nhưng Ngài đã sống một cuộc đời gương mẫu. Đức Giáo Hoàng Phanxicô suy ngẫm: 

• “Trong Tin Mừng Mátthêu, Giuse bước vào bối cảnh với tư cách là người đính hôn của Đức Maria, khi Ngài phát hiện ra việc Đức Maria mang thai và tình yêu của ngài bị thử thách dẫn đến việc chấm dứt hôn ước, Luật đã gợi ý hai giải pháp khả thi: hoặc là một hành vi pháp lý mang tính chất công khai, chẳng hạn như triệu tập người phụ nữ ra tòa, hoặc một hành động riêng tư như đưa cho người phụ nữ một lá thư từ chối. Giuse, người mà Tin Mừng xác định là người công chính, tuân theo Lời Chúa, đã hành động một cách chu đáo: Ngài không để bản thân bị chế ngự bởi những cảm xúc bản năng và nỗi sợ hãi khi chấp nhận Maria đi cùng mình, nhưng thích được hướng dẫn bởi sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Ngài chọn cách chia tay Maria một cách lặng lẽ, riêng tư. Và đây là sự khôn ngoan của Giuse, giúp Ngài không mắc sai lầm và khiến Ngài cởi mở và ngoan ngoãn trước tiếng nói của Thiên Chúa. Và vì vậy, Ngài nghe thấy một giọng nói vang vọng trong lòng mình qua giấc mơ, một yếu tố mà theo cách này, Giuse thành Nadarét gợi nhớ đến một Giuse khác, con trai của Giacóp, được mệnh danh là chúa tể của những giấc mơ, được cha mình vô cùng yêu quý và bị các anh em của mình rất ghét, người mà Thiên Chúa đã nâng lên bằng cách để ông ngồi trong triều đình của Pharaô. Giuse thành Nadarét không yêu cầu thêm bằng chứng; Ngài tin tưởng vào Thiên Chúa, chấp nhận giấc mơ của Thiên Chúa về cuộc đời Ngài và về người đính hôn của Ngài. Do đó, Ngài bước vào ân sủng của một người biết cách sống lời hứa của Thiên Chúa, với đức tin, đức cậy và đức mến” (Tiếp kiến chung, 29 tháng 01 năm 2025). 

Thánh Giuse là một người có đức tin không lay chuyển và tin tưởng tuyệt đối vào sự quan phòng của Chúa. Thiên Chúa là trên hết và quan trọng nhất trong cuộc đời của Thánh Giuse. Đức Giáo Hoàng Phanxicô giải thích ý nghĩa tên gọi của Thánh Giuse: 

• “Tiếng Do Thái có nghĩa là xin Chúa tăng trưởng, xin Chúa ban cho sự phát triển. Đó là một lời chúc, một phúc lành dựa trên sự tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa và đặc biệt ám chỉ đến khả năng sinh sản và nuôi dạy con cái. Thật vậy, chính cái tên này cho chúng ta thấy một khía cạnh cốt yếu trong tính cách của Thánh Giuse thành Nadarét: Ngài là một người tràn đầy đức tin vào Thiên Chúa, vào sự quan phòng của Thiên Chúa. Mọi hành động của Thánh Giuse, như được thuật lại trong Tin Mừng, đều được xác quyết bởi sự tin chắc rằng Thiên Chúa làm cho lớn lên, làm tăng thêm, thêm vào: nghĩa là Thiên Chúa lo liệu để tiếp tục kế hoạch cứu độ của Ngài” (Tiếp kiến chung, hội trường Phaolô VI ở Vatican, 17 tháng 11 năm 2021).

Thánh Giuse là một người ngay thẳng, có đức tin và các nhân đức nổi bật. Thánh Giuse là người chính trực, vâng lời, trong sạch, khiêm nhường, im lặng suy ngẫm. Thánh Giuse là người chồng, người bảo vệ và người giám hộ của Đấng Cứu Thế và Đức Trinh Nữ Maria.Vì vậy, Ngài là một hình mẫu tuyệt vời cho chúng ta trong nền văn hóa hỗn loạn ngày nay. 

Đối với Thánh Giuse, việc thực hiện ý Thiên Chúa là tối quan trọng. Thánh Giuse không bao giờ thắc mắc về những gì Thiên Chúa đã nói với Ngài. Thánh Giuse thực hiện những soi sáng của Thiên Chúa mà không do dự hay chậm trễ. Ngài thực hiện nhiệm vụ trong hoàn cảnh riêng của mình theo cách Thiên Chúa muốn. Sau khi thiên thần hiện ra với Ngài trong giấc mơ, đảm bảo với Ngài rằng người con Đức Maria cưu mang là bởi quyền năng của Chúa Thánh Thần, thì Thánh Giuse đã đưa Đức Maria về nhà làm vợ: 

• “Sau đây là gốc tích Chúa Giêsu Kitô: bà Maria, mẹ Ngài, đã thành hôn với ông Giuse. Nhưng trước khi hai ông bà về chung sống, bà đã có thai do quyền năng Chúa Thánh Thần. Ông Giuse, chồng bà, là người công chính và không muốn tố giác bà, nên mới định tâm bỏ bà cách kín đáo. Ông đang toan tính như vậy, thì kìa sứ thần Chúa hiện đến báo mộng cho ông rằng: Này ông Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Chúa Thánh Thần. Bà sẽ sinh con trai và ông phải đặt tên cho con trẻ là Giêsu, vì chính Ngài sẽ cứu dân Ngài khỏi tội lỗi của họ. Tất cả sự việc này đã xảy ra, là để ứng nghiệm lời xưa kia Chúa phán qua miệng ngôn sứ: Này đây, Trinh Nữ sẽ thụ thai và sinh hạ một con trai, người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emmanuel, nghĩa là Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Khi tỉnh giấc, ông Giuse làm như sứ thần Chúa dạy và đón vợ về nhà” (Mt 1:18-24). 

Khi Chúa bảo Thánh Giuse chỗi dậy và ra đi, Ngài không ngần ngại trỗi dậy và ra đi. Sau cuộc viếng thăm của các nhà thông thái, khi nhận được lời cảnh báo của thiên thần, Thánh Giuse không lãng phí thời gian, ngay lập tức chỗi dậy và đưa gia đình nhỏ của mình chạy trốn đến Ai Cập giữa đêm khuya để thoát khỏi cơn thịnh nộ chết người của vua Hêrôđê: 

• “Sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse rằng: Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Ngài trốn sang Ai cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy! Ông Giuse liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Ngài trốn sang Ai cập” (Mt 1:13-14). 

Sau khi Vua Hêrôđê qua đời, thiên thần một lần nữa chỉ dẫn Thánh Giuse rằng đã đến lúc trở về đất Israel, và có lẽ Ngài định trở về Bêlem ở Giuđê, nhưng Ngài đã chọn đến Nadarét ở Galilê sau khi được thiên thần cảnh báo rằng Áckhêlao, con trai của Hêrôđê, cai trị Giuđê thay cho cha mình: 

• “Sau khi vua Hêrôđê băng hà, sứ thần Chúa lại hiện ra với ông Giuse bên Aicập, báo mộng cho ông rằng: Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người về đất Israel, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi. Ông liền trỗi dậy đưa Hài Nhi và mẹ Ngài về đất Israel. Nhưng vì nghe biết Áckhêlao đã kế vị vua cha là Hêrôđê, cai trị miền Giuđê, nên ông sợ không dám về đó. Rồi sau khi được báo mộng, ông lui về miền Galilê, và đến ở tại một thành kia gọi là Nadarét, để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng: Ngài sẽ được gọi là người Nadarét” (Mt 1: 19-23). 

Thánh Giuse trung thành và dịu dàng yêu thương, bảo vệ và chăm sóc Chúa Hài Đồng Giêsu và Đức Trinh Nữ Maria. Ngài là một người hành động, tuân theo ý Chúa trong những bổn phận thường ngày của cuộc sống, luôn luôn với tình yêu thương. Ngài tuân giữ luật Môsê một cách chu đáo: 

• “Khi đã đến ngày lễ thanh tẩy của các ngài theo luật Môsê, bà Maria và ông Giuse đem con lên Giêrusalem, để tiến dâng cho Chúa, như đã chép trong Luật Chúa rằng: Mọi con trai đầu lòng phải được gọi là của thánh, dành cho Chúa, và cũng để dâng của lễ theo Luật Chúa truyền, là một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non” (Lc 2:22-24). 

Ngài giữ ngày Sabát và lên Đền thờ ở Giêrusalem để mừng lễ Vượt Qua: 

• “Hằng năm, cha mẹ Chúa Giêsu trẩy hội đền Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua” (Lc 2:41). 

Bằng cách noi gương Thánh Giuse, tin tưởng và tuân theo Lời Thiên Chúa, chúng ta có thể tìm thấy sự bình an trong tâm hồn khi biết rằng chúng ta đang trung thành làm những việc nhỏ nhặt, bình thường mà Thiên Chúa muốn chúng ta làm mỗi ngày. 

• “Xin cho anh chị em tìm thấy nơi Thánh Giuse chứng nhân và đấng bảo vệ để trông cậy. Xin Thánh Giuse, người luôn tin tưởng vào Thiên Chúa và đã đưa ra những lựa chọn của mình theo sự hướng dẫn của Ngài, dạy chúng con đừng quá trông cậy vào những kế hoạch của riêng mình mà hãy trông cậy vào kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa. Là người đến từ vùng ngoại vi, xin Thánh Giuse giúp chúng con hoán cải cái nhìn và ưa thích những gì thế gian loại bỏ và gạt ra ngoài lề. Xin an ủi những ai cảm thấy cô đơn và nâng đỡ những ai âm thầm đấu tranh để bảo vệ sự sống và phẩm giá con người. Amen” (Đức Giáo hoàng Phanxicô, buổi tiếp kiến chung, tại hội trường Phaolô VI, Vatican, 17 tháng 11 năm 2021).

Phêrô Phạm Văn Trung.

Thánh Giuse, người hành hương lạc quan và hy vọng

(x. Mt 1,16.18-21.24)

Ngày 19 tháng 3, chúng ta long trọng mừng kính Thánh Giuse, phu quân của Đức Maria trong Năm Thánh Lệ thường với chủ đề : “Những người hành hương hy vọng”. Thật thích hợp để nói về Thánh Giuse, một con người hành hương lạc quan và hy vọng, mẫu gương cho những ai bước theo Chúa trong niềm hy vọng giữa bao thử thách của cuộc đời.

Thánh Giuse, người hành hương

Cuộc đời lữ thứ trần gian của Thánh Giuse, điểm nổi bật hơn cả phải kể là việc hàng năm Thánh Giuse đưa Đức Maria và Chúa Giêsu lên đền thờ dự lễ Vượt Qua. Hình ảnh thật là đẹp khi một tay bồng Chúa Giêsu, một tay dắt Đức Maria trẩy lên Đền Thánh.

Từ Nadarét tới Giêrusalem là một quãng đường xa. Đương nhiên ngày đó không ai có các phương tiện như xe hơi, xe lửa, cùng lắm là có lừa. và cũng không có xe lửa. Phần đông người ta đi bộ, và đi chừng ba ngày đàng thì tới thành Giêrusalem. Thánh Giuse đã cùng gia đình thực hiện chuyến hành hương đúng nghĩa.

Là một người hành hương, Thánh Giuse cho thấy, sống niềm hy vọng là một hành trình bước đi không ngừng nghỉ và hơn hết, đó không phải là sự chờ đợi thụ động. Người hành hương phải lên đường để tìm kiếm và thực thi thánh ý của Thiên Chúa.

Thánh Giuse, con người lạc quan

Đọc lại Tin Mừng, chúng ta thấy Thánh Giuse là người lạc quan: Lạc quan khi đón Đức Maria vừa được thụ thai về nhà mình sau cuộc báo mộng của sứ thần (Mt 1,20), lạc quan đưa Mẹ Maria sắp sinh nở về nguyên quán Belem để khai lý lịch (Lc 2,1-5), lạc quan khi đưa Mẹ và Hài Nhi trốn sang Ai cập (Mt 2,13-14) và càng lạc quan hơn sau đó là đưa gia đình về Nadarét (2,19-23).

Cùng với Hài Nhi Giêsu, niềm hy vọng đích thực, Thánh Giuse đã thực hiện những chuyến hành trình nơi dương thế trong thân phận lữ hành với không ít khó khăn. Hành trình của thánh Giuse không chỉ dừng lại ở những chuyến đi về địa lý, thể lý, nhưng còn là cuộc hành hương nội tâm bước đi với Đức Kitô đến cùng Thiên Chúa (Ga 14,6). Đó mới là hành hương đích thực.

Những chuyến đi trong cuộc đời của thánh Giuse tượng trưng cho cuộc hành hương tâm linh của những người lạc quan trong tin yêu phó thác. Vâng lệnh sứ thần, Thánh Giuse đã lạc quan bước đi trong những điều không chắc chắn. Ngài mang Hài Nhi trốn sang Ai Cập mà chẳng biết bao lâu mới được hồi hương và thậm chí, có được hồi hương hay chăng. Ngài vẫn lạc quan, tin tưởng lên đường. Vâng lời sứ thần Chúa đưa Hài Nhi về lại đất Israel sau khi vua Hêrôđê đã băng hà mà Thánh Giuse chẳng biết liệu rằng cuộc sống đã được an cư lạc nghiệp chưa hay vẫn còn phải lên đường chạy trốn? Thánh Giuse vẫn lên đường, bỏ lại mọi thứ phía sau để chỉ tìm kiếm thánh ý Thiên Chúa và sự an toàn cho Hài Nhi Giêsu, Đấng là hiện thân cho hy vọng rằng Thiên Chúa “sẽ cứu dân Ngài khỏi tội lỗi của họ” (Mt 1,21).

Thánh Giuse là mẫu gương cho những người hành hương hy vọng

Thánh Giuse cũng mang trong mình niềm hy vọng của dân tộc, Ngài càng hy vọng khi nhận được thông điệp của Sứ Thần: “Hỡi Giuse con vua Đavít, đừng ngại nhận Maria về nhà làm bạn mình, vì Maria mang thai là bởi phép Chúa Thánh Thần, bà sẽ sinh hạ một con trai mà ông đặt tên là Giêsu vì chính Người sẽ cứu dân mình khỏi tội”. (Mt 1,24a).

Cuộc đời hy vọng không ngừng của Thánh Giuse liên kết một cách rất mật thiết với sự trưởng thành của Đấng Cứu Thế. Thánh Giuse làm gương cho những người hành hương của niềm hy vọng.

Cuộc đời của Thánh Giuse minh chứng sống động cho bản chất của niềm hy vọng Kitô giáo, một niềm hy vọng đầy tin tưởng vào chương trình của Thiên Chúa, vâng lời trong sự thinh lặng và tiến bước về phía trước ngay cả trong những điều không chắc chắn. Chứng tá của thánh Giuse nhắc nhở chúng ta rằng hy vọng không chỉ là sự lạc quan suông mà còn là một cuộc hành hương của đức tin, trong đó mỗi bước tiến về phía trước là một hành động tin tưởng vào sự quan phòng của Chúa. Trong tinh thần của Năm Thánh 2025, Giáo Hội mời gọi chúng ta lên đường hành hương trong niềm hy vọng và chính niềm hy vọng thúc đẩy chúng ta lên đường hành hương. Hành hương với nhiều niềm vui, nguyện cầu và khát khao. Đây cũng là sụ chỉ dẫn của Giáo Hội: “Những người hành hương nên tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân cuộc hành hương”.           

Thánh Giuse, người hành hương đã sống trọn niềm hy vọng trên hành trình bước đi trong chương trình của Thiên Chúa để bảo vệ và chăm lo cho Hài Nhi Giêsu, Đấng là niềm hy vọng cho muôn dân. Hành trình của thánh Giuse không chỉ kinh qua những chuyến đi về mặt địa lý mà trên hết, là hành trình nội tâm. Hành trình của người tin bước đi ngay trong những điều không chắc chắn với bao khó khăn, thử thách và cả những bấp bênh. Thế nhưng, hành trình được củng cố nhờ bám víu vào Thiên Chúa, Đấng là sự chắc chắn tuyệt đối trong mọi lời Chúa hứa và trong mọi việc Người làm.

Thánh Giuse trở nên mẫu gương cho người tin ngày hôm nay, nhất là trong bối cảnh sống tâm tình Năm Thánh của niềm hy vọng. Mỗi người được mời gọi tin tưởng vào niềm hy vọng đích thực và duy nhất là Đức Giêsu, ngay trong cả những yếu đuối của phận người, ngay trong cả đêm trường của tội lỗi. Niềm hy vọng vào Đức Giêsu trở nên niềm an ủi cho những người hành hương của niềm hy vọng bởi vì niềm hy vọng mang tên Đức Giêsu sẽ không làm chúng ta thất vọng.

Lạy Thánh Giuse, con người hy vọng, cầu cho chúng con. Amen.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.