Có những phép lành rất quen thuộc cũng có những phép lành nghe rất lạ tai, nhưng tất cả đều là khí cụ của Đức tin và Ân sủng, để Chúa Thánh Thần tuôn đổ trên những ai biết mở lòng đón nhận.​

Giáo hội xếp các phép lành vào nhóm Á Bí tích, tức những dấu thành do Giáo hội thiết lập, nhằm chuẩn bị cho con người đón nhận hoa trái của các bí tích và thánh hóa những hoàn cảnh khác nhau của đời sống (x. GLHTCG #1677). Phép lành thường do Giám mục, linh mục hoặc phó tế ban. Trong một số hoàn cảnh, người cha, người mẹ hay người đứng đầu gia đình cũng có thể đọc lời chúc lành cho con cái, người thân như một cử chỉ của tình yêu và đức tin.

Trong thời Cựu Ước, phép lành thường gắn với những ước mong cụ thể như cuộc sống sung túc, con cháu đông đúc, bình an và trường thọ. Sang tới Tân Ước, Đức Giêsu không chỉ ban phép lành cho trẻ nhỏ, người đau yếu, các môn đệ, mà chính người là Phúc lành của Thiên Chúa cho nhân loại. Như lời Thánh Phaolô, Thiên Chúa đã chúc phúc cho chúng ta bằng mọi phúc lộc thiêng liêng trong Đức Kitô (x. Ep 1,3).

Trong kho tàng phụng vụ của Hội Thành, được hệ thống hóa trong Sách các phép lành, dưới đây là các phép lành quen thuộc và tiêu biểu, tất cả đều đưa con người về gần nguồn ân sủng, và nhắc ta sống niềm tin một cách trưởng thành, không mê tín coi phép lành như "bùa may", nhưng như lời mời bước vào tương quan với Thiên Chúa.

Phép lành Tông Tòa (phép lành của Đức Giáo hoàng)​

Phép lành Tông Tòa gắn với thẩm quyền của Đức Giáo hoàng, và trong những trường hợp nhất định, giám mục cũng có thể ban. Nhiều người xin phép lành này vào các mốc quan trọng như lãnh nhận một số bí tích, chịu chức, khấn dòng, kỷ niệm hôn phối lớn, hay những dấu mốc tuổi đời đáng nhớ. Đối với người tín hữu, đây được coi như lời cầu chúc long trọng của Hội Thánh, nhắc ta sống xứng hợp với ơn Chúa trong một giai đoạn mới của đời người.

​Phép lành Urbi et Orbi: "Cho thành Rôma và cho toàn thế giới"​

Đây là phép lành nổi tiếng nhất của Đức Giáo hoàng, thường được ban vào các dịp trọng đại như Giáng Sinh và Phục Sinh, và cũng là phép lành đầu tiên sau khi một vị tân Giáo hoàng được tuyển chọn. Cụm từ Latin "Urbi et Orbi" mang nghĩa phổ quát là bình an và ơn lành không bị giới hạn bởi biên giới. Khi cộng đoàn thưa “Amen”, đó là một lời đáp quyết tâm để ân sủng Chúa đổi mới đời sống.

​Phép lành Thánh Thể​

Phép lành Thánh Thể gắn liền với việc chầu Thánh Thể. Thánh Thể được cung nghinh và đặt trang trọng để cộng đoàn thinh lặng thờ lạy. Khi thừa tác viên nâng Mình Thánh và làm dấu thánh giá trên cộng đoàn, Hội Thánh tuyên xưng Đức Kitô đang hiện diện như một thực tại. Phép lành này thường trở thành điểm tựa thiêng liêng cho nhiều người trong những giai đoạn mỏi mệt, hoang mang, hoặc cần được chữa lành.

Phép lành Hôn phối​

Đây là phép lành được ban trong thánh lễ hôn phối, như lời cầu xin Chúa Thánh Thần đổ tràn trên tình yêu vợ chồng, để họ nên “một lòng một ý”, nâng đỡ nhau, xây dựng mái ấm, và (tùy hoàn cảnh) quảng đại đón nhận, giáo dục con cái. Vì hôn nhân Công Giáo đứng vững trên giao ước, bền bỉ, trung tín và được ân sủng nâng đỡ.

​Phép lành cho loài vật​

Tập tục này xuất phát từ đời sống nông nghiệp xưa, người ta xin Chúa chúc phúc trên đàn gia súc vì sinh kế gắn với chúng. Hôm nay, nhiều nơi chúc lành cho thú cưng để tạ ơn Đấng Tạo Hóa và học lại bài học chăm sóc thụ tạo. Phép lành này chạm đến lòng biết ơn và trách nhiệm đối với công trình tạo dựng. Phép lành này thường được các tu sĩ dòng Phanxicô cử hành mỗi năm tại tu viện.

​Phép lành nhà cửa và gia đình​

Việc linh mục hay thừa tác viên đến thăm từng gia đình là một cử chỉ mục vụ giàu ý nghĩa. Lời chúc lành xin cho mái nhà trở thành nơi của yêu thương và bình an, nơi người ta biết sống đức tin trong những điều rất đời thường. Linh mục thường rảy nước thánh khắp các không gian trong nhà, như một lời nhắc về Bí tích Rửa tội, rằng ta thuộc về Chúa và được mời gọi sống xứng hợp với điều ấy.​

nannerl

Gậy mục tử của Đức Giáo hoàng có gì khác biệt?

Khác với những Gậy mục tử thông thường của các Đức Giám mục, gậy mục tử của Đức Giáo hoàng thường không có đầu cong, mà là một cây gậy thẳng với Thánh giá gắn trên đỉnh, và thường mang hình Chúa Ki-tô chịu nạn.​

Đức Giáo hoàng Lêô XIV sử dụng gậy mục tử mới trong lễ Hiển Linh 2026. Ảnh: Vatican Media ​

Trong những ngày đầu năm 2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã sử dụng một cây gậy mục vụ mới, đúng dịp Lễ Hiển Linh và nghi thức đóng Cửa Thánh tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô.

Theo giải thích của Văn phòng Phụng vụ của Đức Giáo hoàng, cây gậy mới “tiếp nối” truyền thống các vị tiền nhiệm và được diễn tả như một cách đặt mầu nhiệm Thập giá - Phục Sinh vào trung tâm. Đức Kitô không còn bị “đóng chặt” bởi những chiếc đinh của cuộc Khổ nạn, nhưng hiện ra trong thân thể vinh hiển. Các dấu thương không biến mất, trái lại trở thành dấu hiệu chiến thắng, biến đau khổ của con người thành bình minh của sự sống Thiên Chúa.

Để hiểu rõ hơn, không thể bỏ qua giá trị truyền thống của gậy mục tử "thông thường", tức gậy của giám mục hay viện phụ mà chúng ta vẫn thấy. Loại gậy này thường có đầu cong, gợi nhớ rất trực quan đến chiếc gậy của người chăn chiên dùng để khéo con chiên lạc trở về, để bảo vệ đoàn chiên, và để nâng đỡ khi đi đường dài.

Bởi vậy, gậy mục tử của giám mục có ý chỉ về mối tương quan rất cụ thể giữa “mục tử” và “đoàn chiên” của mình. Rằng vị giám mục được trao một cộng đoàn rõ ràng - giáo phận - để chăm sóc, dẫn dắt, sửa dạy, an ủi và quy tụ.

Trong khi đó, thay vì đầu cong, gậy mục tử của Đức Giáo hoàng thường là gậy thẳng, trên đỉnh gắn Thánh giá, như muốn “neo” mọi cử hành của ngài vào Thập giá Đức Kitô. Điều này không có nghĩa Đức Giáo hoàng “không phải là mục tử”. Trái lại, ngài là Giám mục Rôma và là người được trao trách nhiệm chăm sóc toàn thể Hội Thánh. Nếu gậy đầu cong làm người ta nghĩ ngay đến hành vi chăn dắt một đoàn chiên địa phương, thì cây gậy gắn Thánh giá làm người ta nhìn thẳng vào trung tâm của đức tin mà Đức Giáo hoàng phải công bố và bảo vệ, đó là Đức Giêsu Kitô chịu đóng đinh và đã phục sinh.

Có thể nói, gậy mục tử của Đức Giáo hoàng đang kể câu chuyện về Đức Kitô, đồng thời nhắc rằng quyền bính trong Giáo hội luôn mang hình dạng của hy sinh, và mọi lời giảng dạy, mọi quyết định, mọi cuộc gặp gỡ rốt cuộc phải quy về Tin Mừng Thập giá - Phục Sinh.​

nannerl

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.