CHỦNG NGỪA COVID_19

13-07-2021 88 lượt xem

Đại dịch Covid-19 đang hoành hành trên toàn thế giới và Việt Nam cũng đang gánh nhiều hậu quả nghiêm trọng. Để giải quyết tận gốc không gì bằng tiến hành tiêm chủng rộng rãi vaccine Covid-19 vì là loại thuốc chủng ngừa siêu vi Corona.

Hiện nay, có nhiều đơn vị sản xuất vaccine thành công và có hiệu quả. Vaccine Covid-19 trở thành loại vaccine có tốc độ nghiên cứu nhanh nhất trong lịch sử. Trong đó AstraZeneca dẫn đầu cuộc đua khi công bố kết quả khả quan, hứa hẹn cung cấp 3 tỷ liều vaccine cho người dân trên toàn cầu. Vaccine này do Đại học Oxford và Tập đoàn dược phẩm hàng đầu Thế giới thuộc Vương quốc Anh sản xuất.

Cơ chế sinh miễn dịch của vaccine Covid-19 là miễn dịch chủ động, ngoài việc tạo ra kháng thể chống lại siêu vi còn tạo ra tế bào lympho T và lympho B ghi nhớ để chiến đấu với tác nhân gây bệnh nếu bị tấn công trong tương lai.

Sau khi tiêm vaccine, hệ thống miễn dịch tạo ra các tế bào ghi nhớ giúp phát hiện ra siêu vi nếu nó tấn công lần nữa, ngăn chặn siêu vi lây lan và làm giảm các biến chứng nguy hiểm.

Các loại vaccine Covid-19 được sản xuất theo 3 cơ chế:

Loại vaccine RNA đưa phân tử RNA vào tế bào của cơ thể. Khi đã vào trong tế bào, RNA hoạt động như một RNA sứ giả, tổng hợp protein mới kích hoạt đáp ứng miễn dịch của cơ thể chống lại siêu vi. 

Loại vaccine protein bao gồm các mảnh protein tinh khiết của siêu vi. Sau khi tiêm vào cơ thể, hệ miễn dịch ghi nhận rằng protein này là “kẻ xâm nhập” và phản ứng miễn dịch tạo ra kháng thể. 

Loại vaccine biến đổi không chứa kháng nguyên mà sử dụng chính tế bào của cơ thể để sản xuất ra chúng bằng cách sử dụng một loại siêu vi đã biến đổi (vector) để vận chuyển mã di truyền. Mã di truyền là các protein gai trên bề mặt của siêu vi. Khi tiêm vào trong cơ thể, nó kích thích cơ thể tạo ra một lượng lớn kháng nguyên kích hoạt phản ứng miễn dịch. 

Ngoài vaccine Astra Zenica của Anh, còn có Pfizer, Moderna của Mỹ, Sputnik V của Nga và Johnson & Johnson của Mỹ.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu sản xuất vaccine cũng đang tiến hành rất khẩn trương và có nhiều tín hiệu khả quan. 

Hiện nay vaccine chưa được chỉ định tiêm cho người từng nhiễm Covid-19.

Nên nhớ không phải tất cả mọi người đáp ứng với việc chủng ngừa giống nhau. Tỷ lệ bảo vệ chống lại bệnh do đó không bao giờ là tuyệt đối do nhiều nguyên nhân như tiêm không đúng lịch, tiêm không đủ mũi, do hệ thống miễn dịch không đáp ứng tốt, do người bệnh đã phơi nhiễm bệnh khi vừa mới tiêm vaccine, hệ miễn dịch chưa kịp tạo ra kháng thể. Để phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ, cần phải tiêm vaccine đúng lịch và đủ mũi theo qui định.

Những người ưu tiên chủng ngừa vaccine Covid-19 là nhóm người làm trong các dịch vụ thiết yếu như y tế, hàng không, vận tải, du lịch, cung cấp điện, nước, giáo viên, người làm việc tại các cơ sở giáo dục, cơ quan hành chính thường xuyên tiếp xúc với nhiều người, người mắc các bệnh mãn tính, người trên 65 tuổi, người sống tại vùng đang có dịch.

Cũng như thuốc và các loại vaccine khác, vaccine Covid-19 có thể gây nhiều phản ứng không mong muốn như sưng đau và đỏ tại chỗ tiêm, sốt, khó chịu, mệt mỏi, chán ăn và đôi khi phản ứng dị ứng, sốc phản vệ hoặc tử vong.

Nếu đã tiêm vaccin ngừa Covid-19 lần 1, ta nên tiêm mũi thứ hai 3 tuần hay 4 tuần sau mũi đầu tiên.

Sau khi chủng ngừa, ta sẽ nhận được một thẻ tiêm chủng cho biết đã tiêm loại vaccine nào, ngày tiêm và nơi tiêm, ngày hẹn chủng ngừa lần thứ hai.

Bác sĩ GB. ĐÀO TY TÁCH

Người mắc bệnh nào nên thận trọng khi tiêm vắc xin COVID-19?

Chuyên gia dịch tễ BS. Trương Hữu Khanh
Trưởng Khoa Nhiễm - Thần Kinh, BV Nhi Đồng I

CHỨNG KHÔ MIỆNG

Chứng khô miệng xảy ra khi các tuyến nước bọt trong miệng không tiết đủ nước bọt giữ cho miệng ẩm ướt. Khô miệng thường do tác dụng phụ của một số loại thuốc, do tuổi già hay do xạ trị ung thư.

Nước bọt giúp ngăn ngừa sâu răng bằng cách trung hòa axít do vi khuẩn tạo ra, hạn chế vi khuẩn phát triển và rửa trôi các mảnh thức ăn. Nước bọt cũng tăng cường khả năng nếm mùi vị giúp ta dễ dàng nhai và nuốt hơn. Ngoài ra, các men trong nước bọt cũng hỗ trợ quá trình tiêu hóa.

Các dấu hiệu của khô miệng dễ nhận ra như cảm giác dính trong miệng, nước bọt dày đặc và hôi.

Wechseljahre im Mund

Khô miệng thường do tuyến nước bọt trong miệng không tạo ra đủ nước bọt. Các tuyến này không hoạt động bình thường khi dùng thuốc men. Hàng trăm loại thuốc gây ra chứng khô miệng, nhất là loại thuốc dùng để điều trị trầm cảm, lo lắng và huyết áp cao, các loại thuốc trị dị ứng, thuốc thông mũi, thuốc giãn cơ và thuốc giảm đau.

Nhiều người cũng bị khô miệng khi lớn tuổi.

Thuốc hóa trị ung thư cũng làm ít nước bọt, phương pháp điều trị ung thư bằng bức xạ vùng đầu cổ làm hỏng các tuyến nước bọt và giảm sản xuất nước bọt gây khô miệng.

Tổn thương thần kinh do chấn thương hay phẫu thuật vùng đầu cổ cũng dẫn đến khô miệng.

Khô miệng cũng do một số tình trạng sức khỏe kém như mắc bệnh tiểu đường, đột quỵ, nhiễm trùng nấm, bệnh Alzheimer hay bệnh tự miễn.

Uống rượu và hút thuốc lá nhiều cũng gây khô miệng.

Sử dụng ma túy gây khô miệng nghiêm trọng và làm hư hỏng răng.

Các biến chứng của khô miệng là tăng mảng bám răng, sâu răng và viêm nướu răng, lở miệng, nhiễm trùng nấm, lở loét hay nứt nẻ khóe miệng và môi, chán ăn do khó nhai và nuốt.

Để xác định nguyên nhân gây khô miệng, thầy thuốc khám toàn diện, xem xét tiền sử bệnh, hỏi han các loại thuốc đang dùng và kiểm tra miệng.

Đôi khi thầy thuốc cần xét nghiệm máu, siêu âm tuyến nước bọt và đo lượng nước bọt tiết ra để xác định nguyên nhân gây khô miệng. Khi nghi ngờ tình trạng khô miệng do hội chứng Sjogren, thầy thuốc cho sinh thiết tuyến nước bọt trong môi để gửi đi xét nghiệm.

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra chứng khô miệng. Thầy thuốc đổi thuốc gây khô miệng, điều chỉnh liều lượng hay chuyển sang một loại thuốc khác.

Dùng nước súc miệng, nước bọt nhân tạo hay chất làm ẩm để bôi trơn miệng. Nước súc miệng chứa chất xylitol rất hiệu quả có tác dụng bảo vệ chống sâu răng.

Nếu bị khô miệng nghiêm trọng, thầy thuốc kê đơn thuốc kích thích tiết nước bọt như pilocarpin hay cevimelin. Để ngăn ngừa sâu răng, thầy thuốc nha khoa lắp cho ta các khay có chứa chất fluor.

Để giảm chứng khô miệng nên nhấm nháp nước hay ngậm nước đá suốt ngày, uống nước trong bữa ăn để hỗ trợ nhai và nuốt.

Nhai kẹo cao su hay ngậm kẹo không đường. Các sản phẩm có chứa xylitol giúp ngăn ngừa sâu răng.

Nên thở bằng mũi chứ không thở bằng miệng. Trị chứng ngáy ngủ nếu nó khiến ta thở bằng miệng vào ban đêm.

Bổ sung độ ẩm cho không khí vào ban đêm bằng máy làm ẩm.

Dưỡng ẩm cho đôi môi để làm dịu môi khô và nứt nẻ.

Tránh cà phê và rượu. Không sử dụng nước súc miệng có chứa cồn.

Không hút thuốc lá, không dùng thuốc kháng dị ứng và thuốc thông mũi. Những thứ thuốc này có thể làm tình trạng khô miệng trở nên trầm trọng hơn.

Nên đánh răng bằng kem đánh răng có chứa chất fluor và dùng chỉ nha khoa.

Nên thăm nha sĩ ít nhất hai lần mỗi năm để khám răng và loại bỏ mảng bám giúp ngăn ngừa sâu răng.

Bác sĩ GB. ĐÀO TY TÁCH

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.

Tin liên quan