1/ Dẫn nhập

Trong đời thường, chúng ta đã biết bao lần sử dụng động từ “trở về” như: khi còn nhỏ, chúng ta đi đến trường để học, đến giờ tan trường ta “trở về” nhà hoặc khi đến tuổi trưởng thành, chúng ta đi làm ăn xa hoặc đi du lịch đâu đó, rồi chúng ta vẫn mong có ngày được “trở về” nhà. Thật là một niềm vui lớn lao khi một ai đó được trở về nhà mình! Hôm nay, tôi muốn nói về một cuộc “trở về” khác, một cuộc trở về tâm linh, trở về với Thiên Chúa, trở về với suối nguồn tình yêu.

Vì sao phải cần có những cuộc “trở về” này? Và trở về thì nhận được những ơn thiêng nào? Xin cùng điểm qua những cuộc “ra đi” và “trở về” trong Phúc Âm để tìm ra câu trả lời. 

Trước hết, hãy nói về những người ra đi.

2/ Những người “ra đi” đều bị thiếu vắng tình yêu

Chắc hẳn, ai trong chúng ta cũng biết về câu chuyện dụ ngôn “người con hoang đàng” được nói đến trong Tin Mừng Luca. Sau khi xin cha chia phần gia tài cho mình, người con thứ gom góp lấy rồi trẩy đi phương xa, sau đó “anh ta bắt đầu lâm cảnh túng thiếu, nên phải đi ở đợ cho một người dân trong vùng; người này sai anh ta ra đồng chăn heo. Anh ta ao ước lấy đậu muồng heo ăn mà nhét cho đầy bụng, nhưng chẳng ai cho. Bấy giờ anh ta hồi tâm và tự nhủ: ‘Biết bao nhiêu người làm công cho cha ta được cơm dư gạo thừa, mà ta ở đây lại chết đói!’” (Lc 15,15-17).

Như vậy người con thứ đã bỏ đi, không sống trong ngôi nhà của cha mình, không cảm nhận được tình yêu của người cha già. Hậu quả của hành động bỏ đi đó là những ngày dài đen tối, những tháng ngày được đối xử không bằng cả đàn heo. Chính lúc này, anh ta mới nhận ra rằng, anh ta không chỉ đói lả về mặt thể xác “ao ước lấy đậu muồng heo ăn mà nhét cho đầy bụng, nhưng chẳng ai cho” mà còn đói cả về tình thương. Những người trước đây gần gũi, yêu thương anh ta, thì nay đã trở mặt rồi. Tình yêu mà anh ta tưởng chừng là hạnh phúc, nay nhìn ra được chỉ là giấc mộng phù hoa. Chính sự thiếu vắng tình yêu Thiên Chúa đã làm cho cuộc đời trở nên như thế đó.

Thánh sử Gioan lại nói một trường hợp bỏ đi khác. Sau khi tuyên bố sẽ có người môn đệ nộp Thầy, Đức Giêsu nói với ông Giuđa Iscariot như sau: “Anh làm gì thì làm mau đi! Nhưng trong số các người đang dùng bữa, không ai hiểu tại sao Người nói với y như thế. Vì Giuđa giữ túi tiền, nên có vài người tưởng rằng Đức Giêsu nói với y: Hãy mua những món cần dùng trong dịp lễ, hoặc bảo y bố thí cho người nghèo. Sau khi ăn miếng bánh, Giuđa liền đi ra. Lúc đó, trời đã tối.” (Ga 13, 21-30).

Thế đó, người bỏ bàn tiệc ra đi thì “trời đã tối”. Có lẽ đó cũng là dấu hiệu báo trước một kết quả tối tăm của người chối bỏ tình yêu Chúa, cụ thể là cái chết là cái chết thương tâm đã được thánh Matthêu tường thuật lại: “Giuđa ném số bạc vào Đền Thờ và ra đi thắt cổ.” (Mt 27, 5). Quả là đau lòng, có tiền rồi nhưng sao ông Giuđa không tìm thấy hạnh phúc? Có tiền rồi sao ông lại tìm đến cái chết bi thương? Phải chăng trong ông đã thiếu vắng một niềm tin vào tình yêu đích thực của Thiên Chúa?

Thật vậy, hình ảnh người con thứ bỏ nhà ra đi và hình ảnh ông Giuđa bỏ dở bữa tiệc tình yêu do Đức Giêsu thiết lập để bước đi vào bóng tối cho ta thấy được một khi ra khỏi ánh sáng Đức Kitô sẽ khiến ta dễ dàng lầm đường và cuộc đời phải gặp những kết cục đau thương. Điều đó cũng nói lên rằng, chỉ trong tình yêu Chúa ta mới được hạnh phúc thật sự như lời trong thánh vịnh sau: “Chỉ trong Thiên Chúa mà thôi, hồn tôi mới được nghỉ ngơi yên hàn. Ơn cứu độ tôi bởi Người mà đến, duy Người là núi đá, là ơn cứu độ của tôi” (Tv 62, 2).

3/ Hãy trở về vì tình Cha bao la

Thần học gia Matt Williams cho biết rằng người đàn ông Trung Đông vào khoảng thế kỷ I, sẽ không bao giờ chạy vì khi làm vậy, anh ta sẽ để lộ đôi chân trần. Theo văn hóa, đó là điều nhục nhã và xấu hổ đối với một người đàn ông. Nếu người con trai Do Thái mất phần hồi môn giữa dân ngoại thì khi họ trở về nhà, cộng đồng sẽ làm một nghi thức, gọi là Kezazah. Họ đập bể một chiếc bình lớn trước mặt người con trai đó và la lên: ‘Anh đã tách khỏi mọi người. Cộng đồng hoàn toàn từ chối anh’. 

Nếu như vậy, tại sao người cha lại chạy ra đón đứa con trai hoang đàng khi ông mới chợt thấy bóng nó từ xa. Bởi vì:

a) Tình Cha quá bao la, Cha không quản ngại điều gì 

Dù chạy là động tác xấu hổ, nhưng người cha vẫn chạy để cố gắng đón con trai trước khi cộng đồng phát hiện nó, ông muốn con trai mình không phải xấu hổ vì bị mọi người ruồng bỏ. 

Chắc hẳn dân làng đã theo hút người cha để xem chuyện gì xảy ra giữa cha con ông ở lũy tre cuối làng kia. Sau cuộc hội ngộ của tình phụ tử, rõ ràng không có nghi thức Kezazah, con trai ông cũng chẳng bị đuổi. Dân làng cũng phải ngạc nhiên khi thấy đứa con trai hối hận trở về trong vòng tay yêu thương của người cha già. 

b) Tình Cha không so đo, tính toán

Đứa con quyết định những điều sẽ nói với cha khi trở về. Nó biết mình không xứng được gọi là con nữa, và xin làm thuê cho cha thôi. Nó muốn được ở trong nhà cha, nhưng không dám mơ được bù đắp những gì nó đã phung phí. Nó cân nhắc trước dự định và quyết định dứt khoát. 

Tuy nhiên, người cha không cần biết gì khác ngoài đứa con đi xa đã trở về, đã mất mà lại tìm thấy, đã chết mà nay sống lại. Người cha không phiền lòng mà còn rất vui mừng, ông bảo gia nhân lấy những đồ mới và tốt nhất: quần áo, giày dép, nhẫn…để cho con trai sử dụng ngay. Đó là những hồng ân mà Thiên Chúa không ngừng trao ban cho chúng ta hằng ngày, chỉ mong chúng ta được “sống sung sướng” đó là được ơn cứu độ. Thiên Chúa không muốn biết dự định của chúng ta, Ngài chỉ muốn chúng ta chấp nhận mình không thể làm gì được, mà phải hoàn toàn cậy nhờ hồng ân và lòng thương xót của Ngài.  

c) Tình Cha muốn chúng ta thức tỉnh 

Đứa con hoang đàng đã trải nghiệm sự tỉnh ngộ tâm linh, đó là lúc bắt đầu được cứu độ. Nó nhận biết tình trạng khốn nạn của mình, từ đỉnh cao hạnh phúc rớt xuống đáy xã hội và chịu nhục nhã ê chề, nó chợt tỉnh ngộ và bắt đầu khiêm hạ trước tình cha cao cả, nó không dám đòi hỏi gì khác ở cha nó. Không có sự thương lượng về vị trí hoặc sự hợp lý. Người cha muốn nó nhận thức. Thiên Chúa muốn chúng ta tỉnh ngộ! 

d) Cha muốn con vẫn còn xứng đáng

Đứa con hư hỏng biết nó chẳng có gì dâng cho cha để cầu xin ơn tha thứ. Nó chỉ còn biết thật lòng thú nhận mọi điều bất xứng của mình. Nó cảm thấy hoàn toàn không xứng đáng nhưng nó lại quên một điều rất quan trọng: Người cha vẫn thấy nó là đứa con yêu dấu, vẫn xứng đáng làm con. Thiên Chúa cũng nhận thấy nơi các tội nhân, là chúng ta, như vậy! 

4/ Phần thưởng ngày trở về

Trở về để được ơn tha thứ và được phục hồi phẩm giá là con cái, là những người được thừa tự. “Thiên Chúa là tình yêu” (1 Ga 4,8) và lòng thương xót của Người là vô cùng vô tận và do đó, Người mong muốn và vui lòng đón nhận đứa con hoang đàng trở về nhà. Sự mau mắn và quyền năng của ơn tha thứ của Người cũng vô cùng vô tận. Không tội lỗi nào của con người trổi vượt hơn quyền năng ấy và có thể giới hạn được quyền năng này. Ơn tha thứ chỉ bị giới hạn từ phía con người thiếu thiện chí, không sẵn sàng thức tỉnh, tức là ngoan cố thường xuyên chống lại ân sủng và chân lý, đặc biệt khi đứng trước Thập Giá và sự Phục Sinh của Đức Kitô.

Sự ăn năn sám hối của tội nhân dù “không trọn” (như “người con hoang đàng” trở về nhà cha chỉ vì để giải quyết cái đói cùng cực) nhưng ý thức mình không xứng đáng và mất quyền làm con, ý thức đầy đủ về lẽ công bình mình đáng chịu những hậu quả do mình gây ra, lại được bảo đảm bởi tình thương của Chúa Cha. Người cha trong dụ ngôn đã mạc khải Thiên Chúa là Cha, trung thành với tư cách làm cha, trung thành với tình thương tràn trề luôn dành cho con. Chúa Cha vui, cả thiên đàng vui, ăn mừng thật hào phóng, linh đình để mừng kẻ hoang đàng trở về “vì em con đây đã chết mà nay lại sống, đã mất mà nay lại tìm thấy” (Lc 15, 32). 

Sự “trở về” này mang lại những hiệu quả thiêng liêng giúp con người được kết hợp mật thiết với Thiên Chúa, nguồn mạch của mọi ân sủng và bình an, được ơn hòa giải với Thiên Chúa và được chính Ngài thứ tha tội lỗi. Con người cũng được phục hồi phẩm giá và đặc ân được làm con cái Thiên Chúa. Việc “trở về” này giúp con người tái thiết lập mối quan hệ của mình với đại gia đình Hội Thánh mà họ cũng là một phần chi thể và giúp cho họ tránh được hình phạt do hậu quả của tội lỗi gây ra. Hơn nữa, “trở về” mang lại một niềm vui khôn tả cho cả gia đình, từ người cha cho đến các gia nhân, tôi tớ trong nhà. “Trở về” để cảm nghiệm được tình cha yêu thương qua đó lòng người sẽ được đầy tràn niềm vui và bình an để đáp lại tình yêu đó. Vậy chúng ta còn đợi chờ gì nữa, hãy “trở về” để yêu mến và để được Người mến yêu! 

5/ Tạm kết

Câu chuyện về đứa con hoang đàng cho chúng ta thấy rằng chúng ta có thể được tha thứ, được chấp nhận, được phục hồi. Chúng ta đừng ngại trở về nhà Cha và đừng ngại thú nhận tội lỗi, dù chúng ta đã phạm tội nặng tới mức nào, hoặc phạm tội nhiều đến đâu. Hãy tin vào tình yêu vô biên của Thiên Chúa. 

Trở về cùng Cha là hành động cần thiết và dứt khoát phải thực hiện, bởi những nơi mà ta lui tới bấy lâu nay, không mang lại cho ta niềm vui và những nơi ấy không có tình yêu đích thực. Tình yêu ấy không tìm thấy nơi người thế trần nhưng chỉ có nơi Thiên Chúa là Đấng theo ta đến cùng trong mọi ngõ ngách của cuộc sống, như thánh sử Gioan mô tả: “Ngài đã yêu mến họ đến cùng” (Ga 13, 1). Ôi, tìm đâu ra trong cuộc đời này có người yêu ta đến cùng? Tìm đâu ra trong cuộc đời này có người cam kết ở cùng với ta mọi ngày cho đến tận thế? Hẳn là không có, bởi sự hữu hạn của loài người không cho phép ta hy vọng tìm được những điều đấy; ngay cả mạng sống của họ, họ cũng chưa giữ được, thì làm sao có thể thương ta đến cùng như ta hay lầm tưởng?

Xác tín chỉ có Thiên Chúa mới yêu ta đến cùng, ta hãy mau chóng trở về cùng Ngài, dù trước đây ta đã làm nhiều điều không tốt, dù tội lỗi ta có chất cao như đỉnh Thái Sơn kia, ta cũng chẳng ngần ngại khi quay trở về nhà Cha của mình, vì chính Thánh Phaolo đã quả quyết: “Ở đâu tội lỗi có lan tràn thì ở đó ân sủng càng chứa chan gấp bội” (Rm 5, 20). 

Lạy Chúa, Chúa đã tạo dựng chúng con nên giống hình ảnh Ngài và chăm lo cho chúng con bằng biết bao ơn lành hồn xác. Thế mà, chúng con lại đang tâm lạc xa tình Chúa. Chúng con phạm tội với trời và với cha, đắm chìm vào những đam mê truỵ lạc đen tối. Chúng con chơi vơi giữa vòng xoáy cuộc đời, đã mất đi phương hướng và xa lìa tình yêu Chúa. Xin Cha nhân lành xót thương tha thứ để chúng con được sớm trở về đón nhận tình Cha yêu thương. Amen.

Phù Vân.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.