“Canh Thức Đêm” trong Thứ Năm Tuần Thánh là gì?

03-04-2026 679 lượt xem

  Đức Giêsu mời gọi tất cả chúng ta ở lại với Người trong Vườn Cây Dầu và an ủi Người trong cơn sầu khổ, như thể Người đang hỏi liệu chúng ta có ở lại với Người ít là một giờ trong cơn hấp hối của Người hay không.

  Vào Thứ Năm Tuần Thánh, Hội Thánh Công giáo tưởng niệm Bữa Tiệc Ly của Đức Kitô với các Tông đồ, đồng thời đặt bối cảnh cho những gì sẽ xảy ra vào ngày hôm sau. Trong khi cử hành Thánh lễ Tiệc Ly [1], phụng vụ tái hiện cách long trọng cuộc tiến bước của Đức Giêsu vào Vườn Ghết-sê-ma-ni (Vườn Cây Dầu).

  Sau khi trao Mình Thánh Chúa cho các tín hữu trong Thánh lễ Thứ Năm Tuần Thánh, linh mục không đặt các bánh thánh còn lại vào nhà tạm chính là nơi thường lưu giữ Thánh Thể. Thay vào đó, ngài đặt các bánh thánh ấy trên bàn thờ.

  Sách Lễ Rôma tiếp tục mô tả những gì diễn ra sau đó:

  Kiệu được sắp xếp để Mình Thánh Chúa, với đuốc nến và hương trầm đi kèm, được cung nghinh qua nhà thờ đến nơi tạm đặt đã được chuẩn bị tại một phần thích hợp trong nhà thờ hoặc tại một nhà nguyện được trang hoàng xứng hợp… Khi đoàn kiệu đến nơi tạm đặt, vị tư tế, với sự trợ giúp của phó tế nếu cần, đặt bình thánh vào nhà tạm, cửa nhà tạm vẫn để mở. Sau đó, ngài bỏ hương vào bình hương và quỳ gối xông hương Mình Thánh Chúa, trong khi hát Tantum ergo Sacramentum hoặc một thánh ca Thánh Thể khác. Rồi phó tế, hoặc chính vị tư tế, đặt Mình Thánh Chúa trong nhà tạm và đóng cửa lại. [2]

  Vườn Ghết-sê-ma-ni

  Thông thường, Thánh Thể được đặt trong một nhà tạm phụ ở bàn thờ phụ, hoặc tại một nơi thích hợp nhất trong nhà thờ. Cuộc rước từ bàn thờ chính đến một vị trí khác trong nhà thờ mang tính biểu tượng cho việc Đức Giêsu đi vào Vườn Ghết-sê-ma-ni, nơi Người trải qua cơn hấp hối sâu xa trước khi bị bắt và bị phản bội.

  Sách Lễ Rôma giải thích điều cần diễn ra sau khi đặt Thánh Thể tại nơi mới này:

  Các tín hữu được mời gọi tiếp tục chầu Mình Thánh Chúa trong một khoảng thời gian thích hợp trong đêm, tùy theo hoàn cảnh địa phương; tuy nhiên, sau nửa đêm, việc chầu nên được tiếp tục mà không có tính cách long trọng. [3]

  Truyền thống chầu Chúa hiện diện trong Thánh Thể vào Thứ Năm Tuần Thánh này thường được gọi là “Canh Thức Đêm” (Night Watch), hoặc “Canh Thức Ghết-sê-ma-ni” (Gethsemane Watch), và gợi nhớ việc Đức Giêsu đã mời gọi các Tông đồ ở lại với Người trong lúc Người cầu nguyện:

  “Tâm hồn Thầy buồn đến chết được. Anh em ở lại đây mà canh thức.” (Mc 14,34) [4]

  Đó là một tập tục đạo đức thật đẹp, trong đó người ta có thể cảm nhận như có một sức nặng thiêng liêng đặc biệt bao trùm bầu khí. Nói cách khác, các tín hữu được mời gọi cùng đi với Đức Giêsu vào Vườn Cây Dầu và an ủi Người trong cơn hấp hối lớn lao của Người.

  Tất cả những gì cần cho lời cầu nguyện trong đêm cực thánh này là đơn sơ hình dung khung cảnh ấy và bước vào đêm thánh trước cuộc tử nạn của Đức Giêsu trên thập giá. Thật vô cùng mạnh mẽ khi tưởng tượng mình đang ở đó với Đức Giêsu trong Vườn Cây Dầu, nhìn ngắm mồ hôi máu nhỏ xuống khuôn mặt Người khi Người chuẩn bị hiến mình làm lễ tế vì tội lỗi chúng ta.

  Thông thường, các giáo xứ cố gắng sắp xếp để từng cá nhân hoặc từng gia đình luân phiên canh thức với Chúa cho đến nửa đêm. Theo một nghĩa nào đó, Đức Giêsu đang thách đố tất cả chúng ta hãy thức với Người ít là một giờ trong đêm Thứ Năm Tuần Thánh, như Người đã thách đố các Tông đồ trong đêm định mệnh ấy:

  “Simon, anh ngủ à? Anh không thức nổi một giờ sao?” (Mc 14,37) [5]

  Đó là một lời mời gọi đến thẳng từ chính Đức Giêsu, đồng thời là một cách đầy sức mạnh để khởi đầu việc tưởng niệm Mầu nhiệm Vượt Qua đem lại ơn cứu độ cho chúng ta. Liệu chúng ta có đón nhận lời mời gọi của Chúa hay không?

Philip Kosloski - Aleteia

con sóng nhỏ chuyển ngữ

Chú thích

[1] “Thánh lễ Tiệc Ly”: Nếu sát văn phong sách lễ là: “Thánh lễ chiều tưởng niệm Bữa Tiệc của Chúa.”

[2] “Nơi tạm đặt” (place of repose)

[3] “Sau nửa đêm… không có tính cách long trọng”: Ý là việc chầu vẫn có thể tiếp tục, nhưng không còn duy trì hình thức long trọng như trước nửa đêm (thí dụ: không nhấn mạnh nghi thức hay các yếu tố cử hành mang tính công cộng và trang trọng như trước đó).

[4] Mc 14,34 và [5] Mc 14,37.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.