Chắc hẳn không mấy ai lại không biết câu đối Tết rất phổ biến của chí sĩ Nguyễn Công Trứ. Và có lẽ nhiều người còn thuộc lòng:

Chiều ba mươi, nợ réo tít mù, co cẳng đạp thằng Bần ra cửa;

Sáng mồng một, rượu say túy lúy, giơ tay bồng ông Phú vào nhà.

Ý nghĩa thật thâm thúy, mặc dù câu đối rất bình dân. Có sự giằng co xảy ra ngay giữa khoảng giao thừa khiến người ta như hóa ngông cuồng hoặc điên dại. Bởi vì nhà giàu chẳng có gì phải đắn đo, vung tay quá trán cũng chẳng thành vấn đề. Chỉ có nhà nghèo mới phải đắn đo, toan tính kỹ lưỡng. Khổ đủ thứ, cả thể lý lẫn tinh thần. Khổ thật!

Việt ngữ cũng rất độc đáo: Chỉ vì “bần hàn” (nghèo khổ) mà bị gọi là “thằng,” và nhờ bởi “phú quý” (giàu có) nên được gọi là “ông.” Tương tự, vì nghèo nên mới bị gọi là “kẻ nghèo,” mà “nghèo” thì đi với “hèn,” còn nhờ giàu nên được gọi là “người giàu,” mà “giàu” thì đi với “sang.” Người ta phân biệt “người giàu” và “kẻ nghèo.” Chữ “kẻ” và chữ “người” được dùng để chỉ một con người, nhưng “số phận” lại khác xa nhau. Than ôi sự đời!

Giàu hay nghèo thì cũng vẫn là con người – với đầy đủ nhân vị, nhân phẩm và nhân quyền, thế mà ai nghèo thì bị coi thường, khinh miệt; còn ai giàu thì được đưa đón, tâng bốc, nịnh bợ.

Về “thể” khi dùng động từ ở thể thụ động cũng vậy, chữ “bị” dùng cho kẻ nghèo, còn chữ “được” dùng cho người giàu. Ngoại ngữ không diễn tả được như Việt ngữ. Thật “đau khổ” cho kẻ nghèo hèn – vì nghèo mà chịu hèn.

Chỉ là đại từ chỉ ngôi thứ hai số ít, nhưng lại mang ý nghĩa cách biệt một trời một vực. Cái “nghèo khó” và cái “phú quý” thường được hiểu theo nghĩa vật chất – cụ thể là tiền bạc, ít người nghĩ tới phú quý theo nghĩa tinh thần!

Khoảng cách giàu – nghèo chẳng bao giờ lấp đầy được, nói thì cứ nói, làm chẳng được bao nhiêu, nhất là trong xã hội ngày nay, khi vật chất trở nên “tiêu chuẩn” để người ta đo lường trong các mối quan hệ – kể cả thâm tình trong gia đình, dòng tộc. Sự khác biệt thấy rõ qua ánh mắt.

Ngày ba mươi thuộc về năm cũ, chưa là năm mới, nghĩa là chưa Tết, nhưng người ta vẫn nói là “ba mươi tết.” Ngày xưa có “ông đồ” là người viết câu đối Tết, ngày nay không có “ông đồ” mà có “ông [ôm] đồ” xuất hiện rất sớm, ngay từ giữa tháng Chạp của năm cũ. Và người ta vẫn nói đó là… Tết.

Chúa Giêsu cho biết: “Người nghèo bên cạnh anh em lúc nào cũng có.” (Ga 12:8) Thật vậy, họ chẳng ở đâu xa, họ ở trong xóm mình, thậm chí ở ngay trong gia đình mình. Không thương họ thì cũng đừng “áp bức” họ bất cứ bằng cách nào – ánh mắt, thái độ, cử chỉ, lời nói,... Kinh Thánh nói: “Đừng bóc lột người nghèo, vì họ đã nghèo sẵn; cũng đừng chà đạp người yếu thế nơi cửa công.” (Cn 22:22) Thương người nghèo không chỉ có phúc mà còn có lợi: “Ai bố thí cho người nghèo sẽ chẳng hề túng thiếu. Còn ai cứ nhắm mắt làm ngơ sẽ phải chịu bao lời nguyền rủa.” (Cn 28:27)

Thiên Chúa thấu suốt mọi sự. (xc. 1 Sb 28:9b; Gđt 8:14; Et 4:17d; Et 5:1a; 2 Mcb 6:30; 2 Mcb 7:35; 2 Mcb 9:5; 2 Mcb 12:22; 2 Mcb 15:2; G 28:27; Tv 139:2; Cn 16:2; Cn 21:2; Cn 24:12; Kn 1:6; Kn 7:23; Hc 23:19; Hc 42:20; Gr 10:12; Gr 11:20; Gr 20:12; 1 Cr 2:10; 1 Cr 12:4-6; 1 Ga 3:20) Và Kinh Thánh đã từng cảnh báo: “Lấy của người nghèo mà dâng làm hy lễ thì cũng như sát tế đứa con trước mặt cha nó. Người túng nghèo còn chút bánh độ thân, ai lấy đi là kẻ hút máu.” (Hc 34:20-21)

Giằng co trong lĩnh vực nào cũng đáng quan ngại. Nhưng đáng quan ngại nhất vẫn là giằng co tâm linh: “Sự thiện tôi muốn thì tôi không làm, nhưng sự ác tôi không muốn, tôi lại cứ làm. Nếu tôi cứ làm điều tôi không muốn, thì không còn phải là chính tôi làm điều đó, nhưng là tội vẫn ở trong tôi.” (Rm 7:19-20) Con người vô cùng yếu đuối, thế nên bị giằng co không ngừng. Ray rứt lắm!

Lạy Chúa, xin đứng dậy ra tay, xin đừng quên những người nghèo khổ. (Tv 10:12) Xin cho họ vững tin vào Ngài và được vui Xuân trong ngày Tết. Amen.

TRẦM THIÊN THU

Câu Đối TẾT NHÀ ĐẠO

✠ Mồng MỘT
Ngày Mồng Một Chung Lời Tạ Ơn Chúa
Lúc Đón Xuân Hiệp Nhất Niềm Kính Tin

✠ Mồng HAI
Ngày Mồng Hai Cầu Nguyện Cho Nhân Thế
Khấn Thiên Chúa Xót Thương Cả Tổ Tiên

✠ Mồng BA
Ngày Mồng Ba Xin Thánh Hóa Công Việc
Thuở Thế Tục Ước Hài Hòa Tháng Ngày
1.
Xuân Về Chúa Ban Lộc Thánh Lai Láng
Tết Đến Con Nhận Hồng Ân Chứa Chan
2.
Xuân Thánh Đức Gia Đình Hiệp Nhất
Tết Yêu Thương Giáo Xứ Đồng Tâm
3.
Nhánh Tết Đơm Bông Từ Lời Chúa
Cây Xuân Kết Trái Bởi Thánh Kinh
4.
Giã Từ Năm Cũ, Nguyện Chúa Tha Thứ
Chào Đón Tân Niên, Cầu Ngài Xót Thương
5.
Cung Chúc Tân Niên Tràn Thánh Đức
Chúc Mừng Xuân Nhật Ắp Yêu Thương

6.
Xuân Vui Tuổi Mới Đời Thêm Thọ
Tết Thắm Mai Vàng Phúc Khắp Nhà
7.
Thiên Chúa Xót Thương Liên Vạn Đại
Phúc Âm Truyền Bá Mãi Thiên Thu
8.
Tết Hồng Ân, Xin Trọn Niềm Tin Mến
Xuân Thánh Đức, Quyết Chăm Chỉ Nguyện Cầu
9.
Tân Niên Hạnh Phúc Mến Thương Đáo
Xuân Nhật Bình An Ân Sủng Lai
10.
Đời Không Thiên Chúa, Xuân Không Tết
Sống Chẳng Nghĩa Tình, Tết Chẳng Xuân

11.
Mừng Tết Đến Chúc Muôn Điều Như Ý
Đón Xuân Về Cầu Vạn Sự Thành Công
12.
Tết Đến Bình An Nhờ Thiên Chúa
Xuân Về Hạnh Phúc Với Thánh Gia
13.
Thánh Hóa Cộng Đoàn Trọn Năm Mới
Đồng Tâm Giáo Xứ Suốt Tân Niên
14.
Mừng Xuân Với Yêu Thương Giảm Tội Lỗi
Đón Tết Và Sám Hối Tăng Hồng Ân
15.
Mừng Tết An Khang Lộc Tài Mãn Nguyện
Đón Xuân Thịnh Vượng Phúc Thọ Triền Miên

16.
Xuân Tới Cảm Tạ Chúa Trời Thương Xót
Tết Về Tri Ân Đức Mẹ Chở Che
17.
Mừng Tết Đến, Chúc Mọi Người Thánh Đức
Đón Xuân Về, Cầu Muôn Sự Bình An
18.
Suốt Năm Qua Chúa Thương Tha Thứ Tội
Trọn Năm Mới Con Quyết Mến Tin Ngài
19.
Cùng Thánh Hóa Gia Đình Trọn Năm Mới
Quyết Đồng Tâm Giáo Xứ Suốt Tân Niên
20.
Phúc Ấm Gia Đình Nhờ Đức Chúa
Tin Mừng Cứu Độ Ắp Hồng Ân

21.
Tăng Đức, Tăng Ân, Tăng Thánh Thiện
Đượm Tình, Đượm Nghĩa, Đượm Hy Sinh
22.
Tết Nhân Ái Đổi Mới Để Hoàn Thiện
Xuân Xót Thương Nhân Từ Theo Lệnh Truyền
23.
Phúc Lành Thiên Chúa Ban Niềm Vui Tết
Nhân Đức Tín Nhân Tạo Hạnh Phúc Xuân
24.
Tống Cựu Nghinh Tân – Canh Tân Đời Sống
Đón Ân Nhận Phúc – Thánh Hóa Cuộc Đời
25.
Ơn Thánh Chúa Trời Đời Đời Thương Xót
Trái Tim Nhân Thế Suốt Kiếp Mến Tin

26.
Đón Xuân Thánh Thiện Bình An Đến
Vui Tết Nhân Từ Hạnh Phúc Về
27.
Đêm Ba Mươi Cầu Bình An Hạnh Phúc
Sáng Mồng Một Khấn Thánh Thiện Tin Yêu
28.
Tết Tin Cậy, Đổi Mới Để Hoàn Thiện
Xuân Xót Thương, Nhân Từ Như Lệnh Truyền
29.
Đón Tết Thế Trần Vui Xuân Mau Hết
Chờ Xuân Thiên Quốc Hưởng Tết Vĩnh Hằng
30.
Tân Niên Cúi Lạy Thiên Chúa Thương Xót
Năm Mới Cầu Xin Mẹ Hiền Đỡ Nâng

31.
Đón Xuân Hưởng Lộc Muôn Ơn Thánh
Vui Tết Trao Lời Vạn Phúc Lành
32.
Gia Đình Sum Họp Chào Xuân Mới
Giáo Xứ Kết Đoàn Đón Tết Vui
33.
Chào Năm Mới Cảm Tạ Chúa Thương Xót
Đón Tân Niên Tri Ân Mẹ Đỡ Nâng
34.
Giã Từ Năm Cũ Mau Mau Tống Cựu
Chào Đón Tân Niên Vội Vã Nghinh Tân
35.
Gia Đình Đoàn Tụ Cho Tết Luôn Đỏ
Giáo Xứ Đồng Tâm Để Xuân Mãi Xanh

36.
Sợi Tình Liên Đới Thành Cái Tết
Dây Nghĩa Kết Đoàn Hóa Mùa Xuân
37.
Chim Ca Ríu Rít Rộn Ràng Ngõ Tết
Bướm Lượn Lao Xao Nô Nức Vườn Xuân
38.
Xuân Hạ Thu Đông Xoay Vòng Thành Tết
Phúc Tài Lộc Thọ Ước Vọng Trọn Xuân
39.
Lúc Xuân Sang Ước Mạnh Mẽ Nhân Ái
Khi Tết Đến Cầu Kiên Cường Đức Tin
40.
Tha Thứ Yêu Thương Để Mừng Tuổi
Dấn Thân Phục Vụ Cùng Chúc Xuân

41.
Cả Gia Đình Xôn Xao Mừng Tết Đến
Toàn Giáo Xứ Nhộn Nhịp Đón Xuân Về
42.
Lúc Xuân Về Cảm Tạ Chúa Mãi Mãi
Khi Tết Đến Tri Ân Mẹ Luôn Luôn
43.
Nhánh Xuân Nảy Lộc Nhiệm Mầu Ý Chúa
Cành Tết Đơm Bông Kỳ Diệu Đời Con
44.
Tạ Ơn Đức Chúa Hằng Thương Xót
Cung Chúc Tân Xuân Vạn Phúc Lành
45.
Công Lý Nghiêm Minh Đẹp Xuân Đất Nước
Thái Bình Đích Thực Vui Tết Quê Hương

46.
Ân Thiêng Mãi Mãi Ban Đều Mọi Nước
Lộc Thánh Đời Đời Phủ Khắp Muôn Dân
47.
Sắc Xuân Tươi Thắm Xanh Niềm Tin Cậy
Màu Tết Đậm Đà Đỏ Đức Mến Yêu
48.
Giáo Hội Hiệp Nhất Trong Niềm Tin Kính
Gia Đình Hài Hòa Giữa Khoảng Mến Thương
49.
Năm Mới Đem Đến Cái Hay, Năm Cũ Đưa Đi Cái Xấu
Chúa Trời Khấng Ban Ân Phúc, Thánh Ân Diệt Hết Ưu Sầu
50.
Một Hai Ba Miền Xuân Sống Vui Tết
Tin Cậy Mến Cõi Phúc Cùng Đón Ơn

51.
Tết Đem Đến Điều Tốt Màu Đỏ Thắm
Xuân Rước Về Sự Lành Sắc Xanh Tươi
52.
Đón Tết Hồng Ân, cầu trọn Tin Cậy Mến
Mừng Xuân Thánh Đức, chúc luôn sống chứng nhân
53.
Tình Chúa Xót Thương Thiết Tha Vạn Đại
Tín Nhân Sung Sướng Vui Tết Mừng Xuân
54.
Lời Chúa Truyền Ban Vươn Cành Tết
Thánh Kinh Ứng Nghiệm Trổ Lộc Xuân
55.
Gia Đình Quây Quần Tận Hưởng Ngày Tết
Giáo Hội Hiệp Nhất Chung Phần Lộc Xuân

56.
Uống Ly Rượu Xuân Dạt Dào Hạnh Phúc
Ăn Bánh Chưng Tết Ngây Ngất Hân Hoan
57.
Mai Vàng Lộc Biếc Xuân Tràn Phúc Đức
Trí Thiện Tâm Lành Tết Ắp Bình An
58.
Tân Xuân Tín Thác Tuân Theo Ý Chúa
Đẹp Tết Yêu Thương Thắm Đượm Lòng Người
59.
Tân Xuân Thánh Đức Nhờ Thiên Chúa
Năm Mới Yêu Thương Với Mọi Người
60.
Đón Xuân Hân Hoan Toàn Giáo Xứ
Vui Tết Hạnh Phúc Mọi Gia Đình

61.
Mong Năm Mới Phát Tài Lộc Thánh
Ước Tân Niên Chan Chứa Ơn Thiêng
62.
Tống Cựu Là Khước Từ Tội Lỗi
Nghinh Tân Để Thu Nhận Hồng Ân
63.
Cầu Chúa Ban Bình An Ngày Tết
Xin Ngài Tặng Hạnh Phúc Tuổi Xuân
64.
Không Có Thánh Lễ Xuân Không Tết
Chẳng Đến Nhà Thờ Tết Chẳng Xuân
65.
Thánh Hóa Gia Đình Mừng Xuân Mới
Chuyên Cần Kinh Thánh Sống Chứng Nhân

66.
Thế Gian Thao Thức Vui Ba Tết
Thiên Quốc Vĩnh Hằng Phúc Một Xuân.

TRẦM THIÊN THU

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.