ĐỪNG BỎ LỠ NIỀM VUI THĂNG THIÊN
Mỗi năm chúng ta cử hành Lễ trọng Chúa Thăng Thiên một cách ngắn gọn. Việc chúng ta mừng lễ này vào giữa Lễ Phục Sinh và Lễ Hiện Xuống được cho là quan trọng hơn. Một số người cho rằng việc chuyển ngày lễ buộc truyền thống này từ Thứ Năm (tức là 40 ngày sau Lễ Phục Sinh) sang Chúa Nhật kế tiếp trong lịch Rôma khiến chúng ta đánh mất tầm quan trọng của nó. Những người khác cho rằng việc chuyển nó sang Chúa Nhật giúp chúng ta kết nối lễ này một cách mật thiết hơn với Lễ Phục Sinh. Dù thế nào đi nữa, có những lý do thần học sâu xa hơn khiến việc đánh giá lại mầu nhiệm Thăng Thiên là điều cấp thiết.
Để hiểu được mầu nhiệm này, trước tiên chúng ta phải nhận ra nguồn gốc Kinh Thánh của hai cụm từ chính mô tả biến cố này. Chúng ta đọc trong sách Công Vụ rằng Chúa Giêsu “được cất lên,” (Cv 1:9) nhưng chúng ta cũng đọc thấy Ngài “được rước lên.” (Cv 1:11) Câu trước, xét theo cách sử dụng của nó trong Cựu Ước, ám chỉ việc đăng quang của Chúa Giêsu, trong khi câu sau nói đến “quyền năng của Thiên Chúa, Đấng đưa Chúa Giêsu vào không gian gần gũi với Thiên Chúa.” (Bênêđíctô XVI, Bài Giảng, 24-5-2009) Đám mây đã che khuất Chúa Giêsu khỏi tầm mắt các môn đệ gợi lên mối quan hệ của Thiên Chúa với dân Israel trong Cựu Ước bằng cách ám chỉ đám mây mà qua đó Chúa dẫn dân Ngài đi qua sa mạc, (x. Xh 13:21) đám mây mà Ngài hiện ra với ông Môsê trên núi Sinai, (x. Xh 34:5) và đám mây mà Chúa cho thấy sự hiện diện của Ngài trong Lều Giao Ước (x. Xh 40:34+) Hình ảnh này cũng ám chỉ trực tiếp đến đám mây được các môn đệ chứng kiến trên núi Biến Hình (Mt 17:5; Mc 9:7)
Chúng ta thường quên lời tuyên xưng đáng tin của chúng ta rằng Chúa Giêsu Kitô “ngự bên hữu Thiên Chúa” gắn chặt với Lễ Thăng Thiên như thế nào. Cách diễn đạt thứ hai, ĐGH Bênêđíctô XVI giải thích, truyền tải rằng qua việc Thăng Thiên, “con người đã bước vào sự thân mật với Thiên Chúa một cách mới mẻ và chưa từng có, từ nay trở đi con người sẽ tìm thấy chỗ đứng trong Thiên Chúa mãi mãi.” (Bênêđíctô XVI, Bài Giảng, 24-5-2009) Nói cách khác, ngay cả khi còn ở trần gian, chúng ta vẫn cử hành sự hiện diện trên Thiên Đàng. Thăng Thiên là chìa khóa để hiểu một kiểu hiện hữu chưa từng có ở đây và bây giờ, một sự hiện hữu tràn đầy sự hiện diện thần linh, chính vì Chúa Kitô, trong nhân tính và thần tính của Ngài, ngự bên hữu Chúa Cha trên trời. ĐGH Bênêđíctô XVI giải thích: “Thiên Đàng không gì khác hơn là con người ở trong Thiên Chúa.” (Bênêđíctô XVI, Bài Giảng, 24-5-2009), và chúng ta sống thực tế đó ngay tại đây và bây giờ.
Sự hiểu biết như vậy về Sự Thăng Thiên sẽ có tác dụng thực tế ngay lập tức đối với đời sống tâm linh của chúng ta. Nếu chúng ta coi Lễ Thăng Thiên chỉ là lời giải thích tại sao bây giờ chúng ta không thể nhìn thấy Chúa Kitô trên trái đất này, hoặc chỉ đơn thuần là một lời khích lệ tiếp tục công việc của Ngài cho đến khi Ngài tái lâm, thì chúng ta đã bỏ lỡ một cơ hội phi thường để có được niềm vui sâu sắc, vì đó chính xác là điều mà các môn đệ cảm thấy sau khi thấy Ngài được đem lên trời. (x. Lc 24:52) Thánh Lêô Cả ghi nhận sự biến đổi đáng kinh ngạc của “mọi thứ trước đây khiến [các môn đệ] sợ hãi” thành “niềm vui.” (Bài Giảng 74) ĐGH Bênêđíctô XVI lưu ý rằng niềm vui này “xuất phát từ sự kiện những gì đã xảy ra không thực sự là sự chia ly” hoặc sự vắng mặt vĩnh viễn, nhưng đúng hơn là chắc chắn rằng “Đấng Phục Sinh Bị Đóng Đinh vẫn sống và trong Ngài là những cổng của Thiên Chúa, những cổng của sự sống vĩnh cửu, đã được mở ra cho nhân loại mãi mãi.” Về cốt lõi, Lễ Thăng Thiên không phải là mầu nhiệm về sự vắng mặt tạm thời của Chúa, nhưng đúng hơn là “hình thức hiện diện mới, dứt khoát và không thể ngăn cản của Ngài nhờ sự tham gia vào quyền năng vương giả của Thiên Chúa.” (Bênêđíctô XVI, Bài Giảng, 24-5-2009)
Nếu chúng ta không chắc niềm vui của mình có thực sự bắt nguồn từ Sự Thăng Thiên hay không, chúng ta chỉ phải trả lời một câu hỏi đơn giản: Chúng ta có nhiệt tình chia sẻ niềm vui này với người khác hay không? Sự gần gũi của Lễ Thăng Thiên với Lễ Ngũ Tuần nhắc nhở chúng ta rằng, được khích lệ như các môn đệ, chúng ta sẵn sàng làm cho sự hiện diện của Chúa trở nên hữu hình qua chứng từ của chúng ta. Cảnh tượng “hai người mặc áo trắng” (Cv 1:10) nối liền việc Thăng Thiên với Biến Hình (x. Mt 17:1-8) và Phục Sinh, (Lc 24:4) ngụ ý rằng cuộc sống của chúng ta là đắm chìm trong vinh quang trước, sự phục sinh và hậu phục sinh của Chúa. Dù mong manh, tội lỗi và bất toàn, chúng ta vẫn có khả năng biểu lộ vinh quang của Chúa qua cuộc đời mình nhờ niềm vui Thăng Thiên. Sự Biến Hình nhắc nhở chúng ta rằng đau khổ đang cận kề. Sự Phục Sinh nhắc nhở chúng ta rằng đau khổ không kéo dài mãi mãi. Lễ Thăng Thiên nhắc nhở chúng ta rằng đau khổ sắp đến chính là điều dẫn tới niềm vui kéo dài mãi mãi.
Sẽ là một sai lầm nghiêm trọng nếu nghĩ rằng Giáo Hội tồn tại chỉ để bù đắp cho Chúa đã “biến mất.” Ngược lại, Giáo Hội tìm thấy chính “lý do cho sự tồn tại và sứ mệnh của mình trong sự hiện diện vô hình của Chúa Giêsu, một sự hiện diện hoạt động nhờ quyền năng của Thần Khí Ngài.” (Bênêđíctô XVI, Bài Giảng, 24-5-2009) Trên hết, Lễ Thăng Thiên nhắc nhở chúng ta rằng Giáo Hội vẫn sống động không phải mặc dù Chúa vắng mặt, nhưng chính xác là nhờ sự hiện diện của Ngài. Việc Thăng Thiên nhắc nhở chúng ta rằng Chúa hiện diện hơn bao giờ hết, bởi vì Ngài đã thực sự trở về với Chúa Cha, nơi Ngài “luôn sống để chuyển cầu cho những ai nhờ Ngài mà đến gần Thiên Chúa.” (Dt 7:25) Vương quốc của Đấng Mêsia đã bắt đầu chính vì Đức Kitô ngự bên hữu Đức Chúa Cha, nơi “quyền thống trị của Ngài là quyền thống trị đời đời, không bao giờ qua đi, và vương quốc của Ngài sẽ không bao giờ bị hủy diệt.” (Đn 7:14)
Niềm vui Phục Sinh sau Lễ Phục Sinh chỉ gia tăng trong mùa đặc biệt này. Chúng ta có 50 ngày để mở lòng đón nhận Chúa Kitô thăng thiên, Đấng hằng hữu không ngừng tuôn đổ sự sống của Ngài cho chúng ta trong Bí tích Thánh Thể để chúng ta có thể chia sẻ sự sống thần linh của Ngài. Dù rơi vào thứ Năm hay Chúa Nhật thì đó cũng là niềm vui không thể bỏ qua.
CHÚA LÊN QUỶ XUỐNG
Một số truyền thống xung quanh sự long trọng của Lễ Thăng Thiên mô tả Chúa Giêsu lên trời, trong khi ma quỷ đi xuống, thu mình lại vì thất bại.
Qua nhiều thế kỷ, nhiều phong tục và truyền thống địa phương liên quan Lễ Thăng Thiên bao gồm sự tương phản giữa Chúa Giêsu và Satan.
Nói chung, Thứ Sáu Tuần Thánh và Chúa Nhật Phục Sinh thường được coi là những ngày mà Satan bị đánh bại, thì lễ Thăng Thiên cũng được cho là ngày mà ma quỷ thu mình lại vì thất bại.
Lễ Thăng Thiên là ngày Giáo Hội tưởng nhớ thân thể vinh hiển của Chúa Giêsu thăng thiên trong một hành động nêu bật chiến thắng cuối cùng của Ngài trên tội lỗi và sự chết.
Bách Khoa Toàn Thư Công Giáo giải thích rằng một số truyền thống địa phương đã cố gắng thể hiện hành động chiến thắng hiển hách này: “Đá khắc họa phong tục của người Anh mang biểu ngữ có biểu tượng sư tử ở đầu cuộc rước và biểu tượng con rồng ở cuối, tượng trưng cho sự chiến thắng của Chúa Kitô khi Ngài lên trên kẻ ác. Ở một số nhà thờ, cảnh Chúa Thăng Thiên được tái hiện một cách sống động bằng cách nâng tượng Chúa Kitô lên trên bàn thờ qua một khoảng không trên mái nhà thờ.”
Hơn nữa, thậm chí một số bức tranh còn mô tả điều này, như “hình tượng của Chúa Kitô được đưa lên, hình bóng của ma quỷ được tạo ra để đi xuống.” Cuốn “Ancient Mysteries Described” (Những Bí Ẩn Cổ Đại Được Mô Tả, thế kỷ 19) đã thêm một số thông tin cơ bản về phong tục và nguồn gốc:
Truyền thuyết nói rằng việc mang biểu ngữ có hình Thánh Giá trong Tam Nhật Thăng Thiên (Rogation Days) là tượng trưng chiến thắng của Chúa Kitô trong sự phục sinh và thăng thiên của Ngài, rằng mọi người đã đi theo Thánh Giá và các biểu ngữ, giống như Chúa Kitô đã được người ta đi theo khi Ngài lên trời với các nạn nhân cao cả. Tại một số nhà thờ, đặc biệt là ở Pháp, người ta có phong tục mang một con rồng với cái đuôi dài chứa đầy trấu. Người ta hiểu rằng hai ngày ma quỷ thống trị thế giới, nhưng ngày thứ ba nó bị tước đoạt vương quốc của nó.
Một đoạn trong Tân Ước có cảm giác tương tự trong thư Thánh Phaolô gửi tín hữu Côrintô: “Cái thân phải hư nát này sẽ mặc lấy sự bất diệt; và cái thân phải chết này sẽ mặc lấy sự bất tử. Vậy khi cái thân phải hư nát này mặc lấy sự bất diệt, khi cái thân phải chết này mặc lấy sự bất tử, thì bấy giờ sẽ ứng nghiệm lời Kinh Thánh sau đây: Tử thần đã bị chôn vùi. Đây giờ chiến thắng! Hỡi tử thần, đâu là chiến thắng của ngươi? Hỡi tử thần, đâu là nọc độc của ngươi? Tử thần có độc là vì tội lỗi, mà tội lỗi có mạnh cũng tại có Lề Luật.” (1 Cr 15:53-56)
Lễ Thăng Thiên là một bữa tiệc chiến thắng cho chúng ta thấy trước những gì sẽ xảy ra trong tương lai.
Philip Kosloski - https://aleteia.org
Trầm Thiên Thu chuyển ngữ
Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.
Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.
Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.