THÁNH TÂM LÀ THÁNH THỂ
Tháng Sáu theo truyền thống của Giáo Hội là tháng biệt kính Thánh Tâm Chúa Giêsu. Trong tháng này có hai lễ trọng liên quan đến mầu nhiệm tình yêu Thiên Chúa: lễ Mình Máu Thánh Chúa và lễ Thánh Tâm Chúa. Sự liên kết giữa hai lễ này là gì? Tình yêu được thể hiện qua Phép Thánh Thể và Trái Tim Chúa Giêsu mang ý nghĩa gì? Phải chăng chỉ là một, một Thiên Chúa, Đấng là Tình Yêu đã yêu thương con người với tất cả trái tim, và luôn khao khát được ở với con người mọi ngày cho đến tận thế? Đầy Tớ Chúa là Cha John Anthony Harson (1914-2000) dòng Tên, nhà văn, giáo sư và thần học gia đã nối kết Thánh Thể và Thánh Tâm thành một bằng cái nhìn thần học trong ý nghĩa của tình yêu. Sau đây là bài suy luận của cha với tựa đề “The Sacred Heart Is The Holy Eucharist”.
Lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu có nguồn gốc từ những ngày đầu của Giáo Hội. Giống như những lòng sùng kính thánh thiện khác trong Giáo Hội Công Giáo, lòng sùng kính Thánh Tâm dựa trên chân lý thần linh đã được mặc khải.
Hai trích đoạn trong Sách Thánh là những mặc khải căn bản về lòng sùng kính Thánh Tâm. Thứ nhất là lời mời gọi của Chúa Kitô với các môn đệ: “Hãy học cùng ta, vì Ta hiền lành và khiêm nhường trong lòng” (Mt 11:29). Thứ hai là lần Trái Tim của Đấng Cứu Thế bị người lính lấy đòng đâm thủng (x. Gn 19:34). Ngay từ đầu, những người theo Chúa Giêsu đã sùng kính Thánh Tâm ngài. Điều đáng chú trọng ở đây là mối tương quan giữa Thánh Tâm Chúa và Thánh Thể. Từ đó chúng ta sẽ hiểu tại sao phải tỏ lòng yêu mến, sùng mộ Thánh Tâm Chúa.
Thánh Tâm là Thánh Thể
Tại sao Thánh Tâm lại là Thánh Thể? Điều này có ý nghĩa gì? Để tìm hiểu về mối liên hệ mật thiết này, chúng ta hãy nhìn lại lời dạy của Giáo Hội hàng thế kỷ trước về hai chữ “Thánh Tâm”. Thánh Tâm chỉ về tình yêu Chúa Kitô với ba ý nghĩa: Thiên Chúa là tình yêu, Thiên Chúa yêu thương và Thiên Chúa yêu với cảm giác của con người.
Thiên Chúa là tình yêu (1 Gn 4:8). Thánh Tâm là biểu tượng của tình yêu mà tình yêu là Thiên Chúa. Từ đời đời, Thiên Chúa là tình yêu. Điều này có nghĩa là Thiên Chúa như một Cộng Đồng Thần Linh, và không phải là một cá thể riêng biệt. Căn bản của tình yêu là cho đi, và trong Ba Ngôi, mỗi Ngôi từ muôn thuở đã chia sẻ sự thần linh mà các Ngôi sở hữu. Khi nói Thiên Chúa là tình yêu, chúng ta định nghĩa Thiên Chúa như một Cộng Đồng của Ba Ngôi Vị, từ muôn thuở, mỗi Ngôi thông chia với các Ngôi kia toàn bộ những gì không chỉ Ngôi ấy có, nhưng còn là những gì mà Ngôi ấy là.
Thiên Chúa là tình yêu. Thiên Chúa yêu không chỉ bằng cách đưa chúng ta vào hiện hữu, nhưng còn tạo dựng chúng ta như một tạo vật có thể yêu. Thiên Chúa đã không tạo dựng chúng ta như những loài côn trùng, hoặc những động vật, hoặc cây cối, hoặc núi đồi, mà tất cả đều không có khả năng suy nghĩ và yêu. Khi Thiên Chúa yêu thương chọn để tạo dựng con người, chỉ vì Ngài yêu và muốn chia sẻ những gì Ngài như một Thiên Chúa đã có từ trước (tình yêu) với con người, mà Ngài biết chúng không thể tồn tại nếu thiếu tình yêu của Ngài. Từ giây phút tạo dựng và cho đến tận cùng, Thiên Chúa tiếp tục yêu thương chúng ta. Nếu Ngài ngưng không yêu chúng ta, chúng ta không thể tồn tại. Ngài làm cho tình yêu được tỏa sáng khi Ngài yêu bằng cách đem chúng ta trở thành hiện hữu, và làm cho chúng ta trở thành những tạo vật có khả năng yêu.
Nhưng Thiên Chúa cũng được vinh hiển bằng cách trở nên mỗi người chúng ta, và trở thành một người như chúng ta. Ngài ở cùng và sẽ ở cùng chúng ta cho đến muôn thế hệ. Khi Ngôi Lời trở thành Xác Phàm, Ngôi Lời đã không chỉ trở thành Xác Phàm vào một thời điểm, nhưng cho đến muôn thuở. Thiên Chúa sẽ ở trong trạng thái Nhập Thể đến muôn đời. Ngài là Thiên Chúa tình yêu, Đấng vì tình yêu chúng ta, đã trở nên con người và chết trên Thập Giá để minh chúng tình yêu Ngài đối với chúng ta. Ở đây, Thiên Chúa đã trở nên con người và mãi mãi là con người, và Ngài còn lưu lại với con người trên mặt đất.
Không có gì là quá đáng khi cho rằng Thánh Tâm là Thánh Thể. Thánh Thể cũng cùng Tình Yêu Muôn Thuở, Đấng là Thiên Chúa, và vì yêu thương chúng ta đã trở nên con người và ở với con người trên trái đất. Khi chúng ta đón nhận Ngài, cùng lúc Ngài ở trong chúng ta. Tình yêu muốn chúng ta thân thiết. Tình yêu muốn chúng ta cận kề. Tình yêu muốn chúng ta gần gũi với người mình yêu. Thánh Thể là sự khôn ngoan thần linh!
Thiên Chúa yêu với cảm tình con người. Ý nghĩa thứ ba mà Giáo Hội đưa ra đối với Thánh Tâm như một biểu hiện tình yêu Thiên Chúa là Thiên Chúa không chỉ yêu như một vì Thiên Chúa, nhưng còn như một Thiên Chúa làm người với cảm giác, với xao xuyến, với tình cảm, và với khả năng xúc động như con người. Chúng ta được tạo dựng với nhu cầu tình cảm, thổn thức và cảm xúc để nhận ra được điều này. Thiên Chúa trong Thánh Thể chính là một con người, nhưng với cảm tình thần linh. Chúa Kitô trong Bí Tích Thánh Thể là Đức Kitô biết rung động. Ngài cảm xúc. Thánh Margareth Maria nói với chúng ta rằng Chúa Kitô trong Thánh Thể cảm nhận trong cùng một cách thức như những con người rất mực tình cảm (hypersensitive human beings) có thể hiểu.
Khi nghe những người vợ phàn nàn, “Tôi mất hàng giờ nấu nướng dọn bữa, và những gì mà chồng tôi làm là ngồi xuống, ăn, và ngay cả là muốn ăn thêm. Nhưng ông ấy không bao giờ biết nói tiếng cám ơn!” Hoặc ngay trong các dòng tu, “Thưa cha, cha có biết mỗi khi chúng ta gặp nhau trong hành lang tu viện mà cha không hề nhìn mặt tôi, điều ấy đã làm tôi đau lòng như thế nào không!” Trong những trường hợp ấy, cảm giác của chúng ta như thế nào! Chúng ta cần gì để hiểu rằng Thiên Chúa đã trở thành một người tình cảm! Khi chúng ta đến với Ngài trong Phép Thánh Thể, Ngài muốn chúng ta kể cho Ngài nghe chúng ta cảm thấy thế nào, và Ngài sẽ kể cho chúng ta Ngài cảm thấy ra sao. Khi chúng ta đến thánh đường, chúng ta đừng để con tim mình ở ngoài xe. Khi Chúa Kitô đến với thế gian, Ngài đã không để Trái Tim Ngài ở trên thiên đàng.
Tại sao Thánh Tâm là Thánh Thể?
Sẽ không thể nào có được nhận thức một cách hết sức rõ ràng, đầy đủ giữa Thánh Thể với Chúa Giêsu Cứu Thế. Hãy nhớ rằng Ngài ở trong Thánh Thể không chỉ với nguyên bản thể của Ngài. Trong nhiều năm dạy học, tôi đã nghe một số sinh viên nói với tôi rằng “Biến đổi bản thể (transubstantiation) nghĩa là bản thể của bánh và rượu trở thành bản thể của Chúa Giêsu Kitô.” Tôi đã trả lời họ, “Không. Biến đổi bản thể có nghĩa là bản thể bánh và rượu không còn nữa. Bản thể của bánh và rượu được thay thế không chỉ bằng bản thể của Mình và Máu của Chúa Cứu Thế. Những gì được thay thế bản thể của bánh và rượu là Chúa Giêsu Kitô!” Tất cả đều làm nên Chúa Kitô, Chúa Kitô thay thế những gì là bản thể của bánh và rượu. Bản thể của bánh và rượu trở nên toàn thể Chúa Kitô.
Vì thế, trong Phép Thánh Thể, Chúa Giêsu ở đó với trái tim nhân loại của Ngài. Một trái tim có sống động không? Có! Đây là lý do khi mặc khải cho Thánh Margaret Maria, Chúa đã nói về lòng sùng kính Thánh Tâm mà tất cả đều đến từ Thánh Thể.
Tại sao chúng ta so sánh Thánh Tâm với Thánh Thể? Bởi vì Thánh Thể là toàn vẹn Chúa Cứu Thế với trái tim nhân loại của Ngài. Theo Thánh Margaret Maria, Thánh Tâm là Thánh Thể. Bởi vậy, tôn sùng Thánh Tâm là tôn sùng Thánh Thể. Tình Yêu Nhập Thể đời đời đang sống giữa chúng ta trong Bí Tích Thánh Thể.
Sùng kính Thánh Tâm
Lòng sùng kính Thánh Tâm được thực hành như thế nào? Câu trả lời cho câu hỏi này hầu như quá hấp dẫn, nhưng lại rất khó để chúng ta đem vào đời sống. Vì là chúng ta phải yêu mến Ngài bằng cách Ngài yêu chúng ta, và bằng cách thức mà Ngài hiện đang yêu chúng ta.
Trước hết, Thiên Chúa yêu thương chúng ta như thế nào? Ngài đã đem chúng ta từ hư vô thành hiện hữu. Đã tạo thành chúng ta là những con người với trí óc để suy nghĩ, và với ý muốn để lựa chọn. Rồi, Thiên Chúa trở nên con người và chết vì yêu chúng ta. Chúng ta có thể gom những từ ngữ này lại với nhau thành : yêu và chết. Yêu thật sự là muốn bày tỏ tình yêu cho người mình yêu. Đó chính là tại sao Thiên Chúa đã mang lấy thân phận con người: để Ngài có thể làm sáng tỏ bằng ngôn ngữ mạnh mẽ nhất, hầu cho con người có thể đạt tới một cách thâm sâu tình yêu Ngài dành cho chúng ta. Trong con người của Chúa Giêsu Kitô, Thiên Chúa đã chết vì yêu. Chúng ta hiểu rằng nếu chúng ta yêu, chúng ta sẽ chết vì người mình yêu, và cái chết về thân xác là hình ảnh của cái chết tinh thần, hoàn toàn hiến mình theo ý muốn Thiên Chúa.
Tiếp đến, Thiên Chúa thể hiện tình yêu của Ngài với chúng ta như thế nào trong Thánh Thể? Bằng cách hoàn toàn trao hiến Chính Mình! Lấy một thí dụ, trong Thánh Lễ, khi truyền phép nếu tôi nhận ra thánh giá trên bánh thánh không được ngay ngắn, tôi có thể xoay Bánh Thánh lại một chút. Đây như một hình ảnh giải thích rằng tình yêu để Mình được quay trở lại. Từ trong thâm tâm, Thiên Chúa bằng một cách mạnh mẽ và yêu thương luôn thúc đẩy, thay đổi, chuyển động và thôi thúc chúng ta. Ngài muốn chúng ta thay đổi. Ngài muốn thay đổi ý muốn chúng ta, ngay cả khi chúng ta cho đó là tốt đẹp.
Chúng ta trở lại tình yêu mà Chúa Kitô đã có cho chúng ta, và hiện diện vì chúng ta như thế nào? Bằng cách hoàn toàn và mau mắn vâng lời, hàng phục và trao phó đời sống chúng ta cho Ngài. Đó là điều Thiên Chúa Tự Hiến muốn nơi chúng ta trong cuộc đời chúng ta – cho phép Ngài chuyển đổi ý muốn chúng ta. Thiên Chúa đã ban cho chúng ta tự do. Ngọai trừ chúng ta có tự do, chúng ta không thể yêu. Thiên Chúa không bao giờ cưỡng ép chúng ta, nhưng mời gọi chúng ta hoán chuyển tình yêu của chúng ta cho tình yêu từ bỏ của Ngài vì chúng ta. Ngài mời gọi chúng ta làm điều này vì vâng phục, trao hiến và hy sinh ý muốn của chúng ta cho ý muốn của Ngài. Không phải ý muốn người khác, nhưng là hy sinh ý muốn của chúng ta.
Chúng ta làm cách nào để cho đi? Tôi muốn nói rằng: cho đi! Chúng ta có thể cho đi bằng đôi tay chúng ta, với nụ cười khi làm việc ấy. Tận cùng trong ta, chúng ta vẫn muốn tiếp tục giữ lại, vì thế chúng ta phải cho đi ý muốn một cách hoàn toàn và vô điều kiện. Trong tất cả những gì chúng ta làm, chúng ta phải nói rằng, “Lạy Chúa, con sẽ làm những gì Chúa muốn con làm.” “Không phải ý con, nhưng Ý Cha” (Mt 26:39, Mc 14:36, Lc 22:42, Ga 6:38). Mọi giây phút của đời sống đều được Thiên Chúa quan phòng. Ngài mời gọi chúng ta đáp trả những gì xảy đến cho cuộc đời chúng ta.
TRÁI TIM CHÚA THỔN THỨC VÌ YÊU
Ngày thứ Sáu sau lễ Mình Máu Thánh Chúa, ngày Chúa tỏ Trái Tim Tình Yêu của Người ra cho thánh nữ Maria Margarita Alacoque (16/6/1675), phụng vụ Giáo hội mời gọi chúng ta cử hành với lòng biết ơn lễ Trái Tim Cực Thánh Đức Chúa Giêsu rất hay thương « dịu hiền và khiêm nhường » trong lòng để đáp đền tình yêu tuyệt đối của Thiên Chúa là Cha luôn thổn thức bồi hồi vì thương xót chúng ta.
Trái tim Cha thổi thức bồi hồi vì thương
Khi hiện ra với ông Mô-sê trên núi Si-nai, Thiên Chúa xưng danh mình và nói: “Chúa, Chúa, Thiên Chúa nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giầu nhân nghĩa và thành tín” (Xh 34, 6). Chính Chúa Giêsu đã mạc khải cho chúng ta về tình yêu Thiên Chúa là “Cha”: “Người cho mặt trời mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất lương” (Mc 5, 45). Tình yêu của Chúa Cha thật “phong phú” và “lớn lao”. Ngôn sứ Hô-sê tỏ cho dân Chúa thấy tình thương vô biên của Chúa đối với loài người. Thiên Chúa tự ví mình như một người mẹ âu yếm con thơ (x.Hs 11,3-4).Trái Tim đó không đơn giản là trái tim bình thường mà là Tình Yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại. Trái Tim « yêu thương » dân, « Quả tim Ta thổn thức trong Ta … vì Ta là Thiên Chúa » (x. Hs 11, 1b, 3-4, 8c-9 ). Trái Tim ấy không chỉ đã tha thứ cho loài người, mà còn trao ban chính sự sống của con mình là Đức Giêsu làm giá chuộc loài người để thoả mãn tình yêu đối với con người. Quả tim ấy được cụ thể nơi Trái tim Chúa Giêsu vượt quá sự hiểu biết của con người (x. Ep 3,8-12.14-19).
Trái Tim bị đâm thủng vì yêu
Vì yêu loài người ta quá bội, Chúa Giêsu đã chịu lưỡi đòng đâm thâu trái tim, để cho nước và máu chảy ra (x. Ga 19, 34).
Trái tim là biểu tượng tự nhiên của tình yêu. Trái tim còn đập cho thấy mình còn sống. Thiên Chúa đã yêu con người bằng trái tim tình yêu. Chúa Giêsu nói với Philiphê : “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha” (Ga 14,9). Trái tim Chúa Giêsu chính là Trái tim Chúa Cha. Trái ấy được miêu tả có vết thương và mão gai quấn quanh. Mão gai nhắc nhớ chúng ta về tình yêu đích thực, chung thủy, hoàn toàn tận hiến cho tha nhân, quên cả đau khổ của chính mình, ngụ ý nói, Tình yêu thực sự không thể tách rời khỏi mão gai.
Trái tim Chúa Giêsu có Thánh Giá biểu tượng chính của Đức tin Kitô giáo, cắm ở phía trên, giúp chúng ta chiêm ngắm tình yêu hy sinh của Chúa Giêsu đã hiến mạng sống mình vì chúng ta khi bị treo trên Thánh Giá. Chúa Giêsu, một con người vô tội bị thế gian kết án, đã lấy yêu thương tha thứ đáp trả hận thù khi thưa cùng Chúa Cha rằng: “Lạy Cha xin tha thứ cho họ, vì họ không biết việc họ đã làm” (Lc 23. 24). Người cũng dạy chúng ta phải yêu như Chúa yêu và tha thứ cho nhau như Chúa đã tha thứ cho chúng ta.
Trái tim Chúa Giêsu có ngọn lửa bao quanh. Đây là những ngọn lửa vinh quang, lửa tình yêu bừng sáng. Ngọn lửa ấy những ước mong chiếu sáng thế gian tội lỗi và tối tăm, sưởi ấm thế giới lạnh lùng. Đó cũng là ngọn lửa nhiệt thành, chiếu rọi trên các Tông Đồ ngày Lễ Ngũ Tuần.
Ngón tay Chúa Giêsu chỉ vào Trái tim Chúa, có ý mời gọi chúng ta: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi. Anh em hãy mang lấy ách của tôi, vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11, 28-29).
Tay kia dang rộng ra như tha thiết chào đón mọi người, vẫy mời chúng ta hãy uốn lòng nên giống Trái tim Chúa để làm như vậy đối với tha nhân. Trái tim Chúa Giêsu quả là một biểu tượng mạnh mẽ của tình yêu Thiên Chúa chúng ta, những người được trao cho sứ mạng yêu thương trên mặt đất này. Hơn bao giờ hết, thế giới hôm nay ngạo mạn cứng đầu, vơi cạn tình yêu đang rất cần đến tình yêu kín múc từ Trái tim Cực Thánh Chúa Giêsu.
Từ nguồn suối thẳm sâu của trái tim mình, Chúa Giêsu đã ban cho Giáo hội các bí tích để có thể trao ban hồng ân sự sống… trở nên Bí tích cứu độ chúng ta, và dạy chúng ta yêu thương nhau. Đây là dấu chỉ tình yêu cao cả nhất Thiên Chúa dành cho nhân loại : “Không có tình yêu nào cao vời bằng tình yêu của người hiến mạng sống vì người mình yêu” (Ga 15,13).
Linh mục là hồng ân của Thánh Tâm Chúa
Trái tim Chúa rung động vì cảm thương loài người đã bị đâm thủng vì tội lỗi chúng ta (x.Ga 19,36), đã tuôn trào nguồn ơn cứu độ đời đời cho nhân loại. Ấy vậy mà con người vẫn vô ơn bạc nghĩa trước sự hy sinh cao cả của Chúa, xúc phạm đến Trái tim nhân lành của Chúa.
Nhưng vì là Trái Tim Tình Yêu nên: "Đời nọ tới đời kia, Thánh Tâm Chúa vẫn hằng nuôi dưỡng ý định cứu dân Người khỏi tay thần chết và nuôi sống trong buổi cơ hàn" (Ca nhập lễ). Lời thánh Gioan Maria Vianey là bằng chứng: "Linh mục là hồng ân của Thánh Tâm Chúa ban cho loại người" (GLHTCG số 1589). Làm sao ta không cảm động nhớ lại rằng chính từ Trái tim Chúa đã trực tiếp nảy sinh hồng ân linh mục. Hôm nay chúng ta đừng quên cầu cùng Thiên Chúa Ba Ngôi cho các linh mục nhân ngày thánh hóa, để Giáo hội có được những cái máng tốt như lòng Chúa mong ước, thông chuyển tình yêu của Thiên Chúa cho thế gian.
Thánh Phaolô xin Thiên Chúa mở lòng trí ta, giúp ta hiểu được phần nào tình yêu mênh mông vô tận của Chúa Kitô. Tình yêu đó vượt quá trí hiểu của chúng ta: Tình yêu vừa rộng vừa dài, vừa cao vừa sâu (x. Ep 3,8-12.14-19).
Lạy Trái Tim Cực Thánh Chúa Giêsu, xin thương xót chúng con. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.
Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.
Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.