Trong Tin Mừng, lời Chúa Giêsu: “Và này, có những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu, và có những kẻ đứng đầu sẽ xuống hàng chót” (Lc 13,30) vang lên như một thách đố đối với mọi giá trị trần thế. Đây không chỉ là một lối nói ẩn dụ, cũng không phải một lời an ủi hời hợt hay một câu nói nghịch lý, nhưng là mạc khải về giá trị căn bản của Nước Trời: nơi ấy, khiêm nhường, tình yêu và phục vụ được tôn vinh, còn quyền lực, danh vọng chóng qua sẽ bị đảo ngược.

Chính vì thế, để hiểu trọn vẹn ý nghĩa của câu nói ấy, chúng ta cần chiêm ngắm cách Chúa Giêsu đảo ngược các chuẩn mực thế gian và khai mở một tầm nhìn mới về thành công, giá trị và vinh quang trong Nước Thiên Chúa.

1. Kỳ vọng nơi trần gian bị đảo ngược trong Nước Trời

Trong xã hội, người ta thường đánh giá “người đứng đầu” dựa trên những thành tựu hữu hình, có thể đong đếm: tiền bạc, danh tiếng, quyền lực. Ai có ảnh hưởng thì được kính nể; ai thất bại thì dễ bị khinh chê. Nhưng Chúa Giêsu đã đảo ngược:

“Nhưng giữa anh em thì không được như vậy. Trái lại, ai muốn làm lớn giữa anh em thì phải làm người phục vụ anh em; ai muốn làm đầu anh em thì phải làm tôi tớ mọi người” (Mc 10,43-44).

Trong Nước Trời, thước đo không phải là thành công trần thế, mà là tình yêu và phục vụ. Đỉnh cao của bài học ấy chính là việc Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ:

“Rồi Người đổ nước vào chậu, bắt đầu rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau” (Ga 13,5).

Trong văn hóa Do Thái, việc rửa chân vốn dành cho người nô lệ thấp hèn nhất. Thế mà Chúa Giêsu đã làm để dạy các môn đệ rằng: tình yêu lớn nhất chính là tự hạ và phục vụ. Người nói:

“Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau” (Ga 13,14).

Các Giáo phụ cũng nhấn mạnh chân lý này:

• Thánh Augustinô: “Con đường đến với Đức Kitô trước tiên là bằng khiêm nhường, thứ hai là bằng khiêm nhường, thứ ba cũng là bằng khiêm nhường” (Thư 118,22). Ngài khẳng định: “Chính sự kiêu ngạo đã biến các thiên thần thành ác quỷ; còn sự khiêm nhường làm cho con người nên thiên thần.”

• Thánh Tôma Aquinô: “Khiêm nhường là nhìn nhận bản thân như Thiên Chúa nhìn chúng ta: biết rằng mọi sự tốt lành chúng ta có đều đến từ Ngài như một hồng ân tinh tuyền” (Tổng luận Thần học, II-II, q.161).

Như thế, trong mắt thế gian, người khiêm hạ là “kẻ chót hết”, nhưng trong Nước Thiên Chúa, họ lại là “người đứng đầu”.

2. Ân sủng và lòng thương xót của Thiên Chúa

Dụ ngôn thợ làm vườn nho (x. Mt 20,1-16) cho thấy: ngay cả những người đến sau cùng vẫn lãnh phần thưởng như những người đến trước. Điều đó khẳng định: ơn cứu độ không hệ tại công trạng, nhưng là hồng ân nhưng không của Thiên Chúa.

Lòng thương xót của Thiên Chúa không chỉ tha thứ, mà còn biến đổi. Nhiều vị thánh đã từng bị coi là “chót hết” trong mắt thế gian:

• Thánh Phaolô từng bắt bớ Hội Thánh, nhưng trở thành “Tông đồ dân ngoại”.

• Thánh Augustinô từng đắm chìm trong tội lỗi, nhưng trở thành một trong những tiến sĩ vĩ đại nhất.

Đức Phanxicô viết:

“Không ai được nghĩ rằng lời mời gọi này không dành cho mình, vì không ai bị loại trừ khỏi niềm vui mà Đức Kitô mang đến… Mỗi khi chúng ta tiến một bước đến gần Đức Giêsu, chúng ta sẽ nhận ra Người đã ở đó, chờ đợi chúng ta với vòng tay rộng mở” (Evangelii Gaudium, số 3).

Như vậy, những “người đứng đầu” tự mãn, kiêu căng, có thể bị hạ xuống; còn những kẻ khiêm hạ, bị bỏ rơi, lại được nâng lên hàng đầu trong tình thương cứu độ của Thiên Chúa.

3. Sống Tin Mừng hôm nay

Chúa Giêsu nhắc nhở chúng ta rằng vinh quang trần thế chỉ tạm bợ. Thánh Phaolô dạy:

“Điều mắt chẳng hề thấy, tai chẳng hề nghe, lòng người không hề nghĩ tới, đó lại là điều Thiên Chúa đã dọn sẵn cho những ai yêu mến Người” (1 Cr 2,9).

Câu nói “những kẻ đứng chót sẽ lên hàng đầu” chính là lời mời gọi hành động: Kitô hữu không chỉ thụ động chờ đợi ân sủng, nhưng còn được kêu gọi sống khiêm nhường, yêu thương và phục vụ.

Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã chọn “con đường thơ ấu thiêng liêng”: làm những việc nhỏ với tình yêu lớn, và chính sự bé nhỏ ấy đưa ngài lên hàng tiến sĩ Hội Thánh.

Đức Bênêđictô XVI đã khẳng định:

“Vương quốc của Thiên Chúa không xây dựng trên vũ khí hay bạo lực, nhưng trên sự yếu đuối bề ngoài mà đầy tình yêu ban sự sống… Vương quốc ấy là công lý, tình yêu và hòa bình. Bất cứ ai mở lòng đón nhận tình yêu đều có thể bước vào Vương quốc” (Bài giảng lễ Chúa Kitô Vua, 25.11.2012).

Trong xã hội hôm nay, “văn hóa thành tích” khiến nhiều người bị ám ảnh bởi việc phải nổi bật, phải thành công. Nhưng lời Chúa Giêsu chính là liều thuốc giải độc: giá trị đích thực không nằm ở những gì ta sở hữu, mà ở con tim khiêm nhường trước Thiên Chúa.

Trong đời sống Hội Thánh, lời này cũng thanh luyện mọi hình thức lạm dụng quyền bính, để nhắc nhớ rằng quyền lực trong Hội Thánh phải quy về phục vụ. Với người nghèo, bệnh tật hay bị gạt ra bên lề, đây là lời hứa hy vọng: trong mắt Thiên Chúa, họ có chỗ đứng danh dự trong Nước Trời.

Vì thế, câu nói của Chúa Giêsu là kim chỉ nam cho người môn đệ hôm nay:

• Từ bỏ quan niệm thành công thuần túy thế tục.

• Đặt giá trị nơi khiêm nhường, yêu thương và phục vụ.

• Tin tưởng vào ân sủng biến đổi của Thiên Chúa.

• Sống hướng về phần thưởng vĩnh cửu.

Như lời Người dạy:

“Anh em đừng tích trữ cho mình kho tàng dưới đất, nơi mối mọt làm hư nát và kẻ trộm khoét vách lấy đi. Nhưng hãy tích trữ cho mình kho tàng trên trời, nơi mối mọt không làm hư nát và kẻ trộm không khoét vách lấy đi” (Mt 6,19-20).

Kết luận

Khi sống theo tinh thần ấy, chúng ta sẽ cảm nghiệm được sự đảo ngược tuyệt vời: cái “chót hết” trong mắt thế gian lại là cái “đầu tiên” trong mắt Thiên Chúa. Đó là niềm vui đích thực của người môn đệ Đức Kitô.

Xin Chúa cho chúng ta biết chọn sống khiêm nhường và phục vụ trong đời thường, để dẫu có thể bị coi là “chót hết” trong mắt thế gian, chúng ta vẫn được Thiên Chúa nhìn nhận là “đứng đầu” trong Nước Trời, nơi tình yêu và lòng thương xót của Ngài ngự trị muôn đời.

Phêrô Phạm Văn Trung

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.