Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã công bố, sau Thánh Lễ Năm Thánh dành cho các giáo lý viên cử hành tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 28 tháng 9, rằng vị thánh người Anh sẽ được tuyên hiển tiến sĩ Hội Thánh vào ngày 1 tháng 11 2025. Danh hiệu hiếm và cao quý này — đến nay mới có 37 vị — được trao cho những nhân vật Công giáo đã đóng góp to lớn về thần học và đời sống thiêng liêng cho giáo lý Hội Thánh.

Đức Hồng y người Anh John Henry Newman (1801-1890), một trí thức Anh giáo đã trở về với đạo Công giáo, sẽ được tuyên bố tiến sĩ Hội Thánh vào thứ Bảy, ngày 1 tháng 11, Lễ Các Thánh, theo thông báo của Đức Giáo hoàng Lêô XIV sau Thánh Lễ Năm Thánh dành cho các giáo lý viên tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 28 tháng 9 2025. “Tôi rất vui được loan báo rằng vào ngày 1 tháng 11 tới đây, nhân dịp Năm Thánh thế giới giáo dục, tôi sẽ trao cho thánh John Henry Newman danh hiệu tiến sĩ Hội Thánh, người đã có đóng góp quyết định cho sự đổi mới thần học và việc hiểu biết giáo lý Kitô trong tiến trình phát triển,” Đức Giáo hoàng chia sẻ.

Tòa Thánh đã thông báo vào ngày 31 tháng 7 vừa qua rằng vị thánh người Anh sẽ được tuyên bố tiến sĩ Hội Thánh mà chưa công bố ngày lễ chính thức. Tuyên bố của Đức Giáo hoàng được đưa ra ngay sau khi Cung điện Buckingham công bố chuyến viếng thăm chính thức Vatican của vua Charles III và hoàng hậu Camilla vào cuối tháng 10. Năm 2019, Hoàng tử Charles đã tham dự lễ tuyên thánh cho Đức Hồng y Newman, và trong dịp đó đã công bố trên các phương tiện truyền thông của Vatican một bài diễn văn gây chú ý để tôn vinh nhân vật lớn này của Kitô giáo Anh. Hiện nay vẫn chưa có thông báo về việc vua Charles III và hoàng hậu Camilla có hiện diện tại lễ phong tuyên tiến sĩ vào ngày 1 tháng 11 hay không.

Newman — từ Anh giáo đến Công giáo

Sinh tại Luân Đôn ngày 21 tháng 2 năm 1801, John Henry Newman là con cả trong sáu người con. Sau khi học tại Đại học Oxford, ngài được phong phó tế Anh giáo năm 1824 rồi linh mục năm sau đó. Năm 1828, ngài trở thành cha xứ giáo xứ Saint Mary the Virgin, giáo xứ của trường đại học Oxford.

Năm 1833, Newman xuất bản tập Tracts for the Times, khởi đầu các ấn phẩm thần học lan truyền những ý tưởng của phong trào sau này gọi là “Phong trào Oxford”. Phong trào này cố gắng đưa Giáo hội Anh gần hơn với truyền thống Công giáo La Mã, chỉ trích những lệch hướng trong Anh giáo. Phong cách phê bình của Newman chịu ảnh hưởng mạnh từ Thánh Augustinô (354-430) và cuộc đấu tranh chống bè phái “donatista”. Năm 1841, Tract 90, với mục đích khẳng định rằng bản sắc giáo hội Anh có chiều hướng Công giáo hơn là Tin Lành, bị Đại học Oxford và Giám mục Oxford lên án và đình bản.

Năm 1843, Newman từ bỏ chức vụ cha xứ. Ngày 9 tháng 10 năm 1845, ngài được tiếp nhận vào Giáo hội Công giáo bởi cha Domenico Barberi, một tu sĩ dòng Thương Khó người Ý. Sau đó, ngày 1 tháng 11, Đức Hồng y Nicholas Wiseman ban bí tích Thêm sức cho ngài tại Oscott.

Hồng y và hành trình thần học

Năm 1846, Newman rời Anh đến Roma, gia nhập Dòng Oratorium của thánh Philipphê Nêri, và được truyền chức linh mục Công giáo ngày 30 tháng 5 năm 1847. Một năm sau, cha thành lập Oratorium đầu tiên tại Anh, gần Birmingham. Từ 1851 đến 1858, cha giữ chức hiệu trưởng Đại học Công giáo Dublin (Ai-len).

Cha là tác giả của Apologia pro vita sua (1864), để trả lời một cuộc công kích của linh mục Anh giáo Charles Kingsley (1819-1875) đối với tính liêm chính cá nhân của ngài. Tác phẩm này được coi là một tự truyện mang chiều sâu trí thức, và đã gây tiếng vang rộng rãi, giúp tái lập thanh danh cho ngài tại Anh Quốc. Tháng 5 năm 1879, cha Newman được phong Hồng y bởi Đức Lêô XIII — dù ngài chỉ là linh mục, và không bao giờ làm giám mục. Ngài qua đời ngày 11 tháng 8 năm 1890 tại Edgbaston, gần Birmingham.

Từ bậc Chân phước đến Hiển Thánh và tiến sĩ Giáo hội

Quá trình tuyên thánh cho Đức Hồng y Newman được mở từ năm 1958. Đức Gioan Phaolô II tuyên ngài lên bậc đáng kính năm 1991. Sau đó, Đức Bênêđictô XVI — người có mối quan hệ thần học sâu sắc với Newman — đã đích thân chủ sự lễ tuyên Chân phước ngày 19 tháng 9 năm 2010 tại Birmingham, một việc mà thường Đức Giáo hoàng ủy thác cho một Hồng y, để tôn vinh trực tiếp tầm quan trọng của ngài. Trong bài giảng, Đức Bênêđictô XVI ca ngợi “những trực giác của ngài về quan hệ giữa đức tin và lý trí, về chỗ đứng thiết yếu của tôn giáo mạc khải trong xã hội văn minh.” Đức Giáo hoàng cũng tôn vinh quan niệm giáo dục của thánh Newman, vốn ảnh hưởng mạnh đến các trường học và trung học Công giáo ngày nay.

Ngày 13 tháng 10 năm 2019, Đức Phanxicô đã chính thức tuyên Đức Hồng y Newman lên bậc hiển thánh. Các học thuyết của Đức Hồng y Newman — nhất là việc ủng hộ đào tạo giáo dân — đã truyền cảm hứng cho Công đồng Vatican II, sự kiện điều chỉnh lại bản chất Giáo hội và mối quan hệ giữa Giáo hội với thế giới hiện đại. Ngài còn được xem như một trong những tông đồ lớn của công cuộc hiệp nhất Kitô giáo (œcuménisme).

Danh hiệu “tiến sĩ Hội Thánh” là hiếm có. Tính đến nay mới có 37 vị được trao danh hiệu này, trong đó chỉ có một số nữ thánh. Danh hiệu này dành cho những vị thánh có đóng góp nổi bật về thần học và linh đạo. Đức Hồng y Newman sẽ là tiến sĩ Hội Thánh đầu tiên được Đức Lêô XIV tuyên bố. Trong triều Giáo hoàng của mình, Đức Phanxicô cũng đã trao danh hiệu tiến sĩ hai lần: cho Grégoire de Narek năm 2015 và cho thánh Irênê thành Lyon năm 2022. Đức Bênêđictô XVI cũng từng tuyên hai tiến sĩ mới: Thánh Hildegarde de Bingen và Thánh Jean de Ávila vào năm 2012.

Source: fr.aleteia.org

con sóng nhỏ chuyển ngữ

Tại sao Giáo Hội tuyên phong Thánh Newman làm Tiến sĩ Hội Thánh

Đi trước thời đại của mình, Đức Hồng Y Newman đã để lại dấu ấn sâu đậm trong nền thần học của thế kỷ XX. Là thành viên của Viện Hàn Lâm, tác giả của “Newman, Sự Thánh Thiện của Trí Tuệ” (Parole et Silence), cha Jean-Robert Armogathe giải thích tại sao vị thầy trong việc tìm kiếm chân lý này được tôn vinh với tước hiệu “Tiến sĩ Hội Thánh”.

Ngày 31 tháng Bảy năm 2025, một thông cáo báo chí của Tòa Thánh loan báo rằng tước hiệu Tiến sĩ Hội Thánh sẽ sớm được trao cho thánh John Henry Newman sau khi có ý kiến thuận lợi của Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Việc được tuyên là “Tiến sĩ” không phải là thêm một bậc cho sự thánh thiện của Đức Hồng Y Newman, người đã được Đức Phanxicô tuyên thánh ngày 16 tháng Mười năm 2016. Đúng hơn, đó là sự xác nhận vai trò quan trọng mà tư tưởng của ngài đã giữ trong những phát triển mới nhất của nền thần học.

Một bậc thầy của tư tưởng Công giáo

Sinh năm 1801, là linh mục của Giáo Hội Anh giáo năm 1825, sau này John Henry Newman “vượt qua sông Tibre” để trở thành người Công giáo Rôma năm 1844, rồi linh mục năm 1847: việc trở lại của vị học giả xuất chúng này đã kéo theo sự trở lại của nhiều bạn đồng hành trong “Phong trào Oxford”. Nhưng tại nước Anh thời Victoria, đời sống của ngài không phải là một dòng sông êm đềm (ngài qua đời năm 1890): bị xem là kẻ phản đạo bởi người Anh giáo, ngài cũng bị nghi ngờ trong hàng ngũ Công giáo — nơi mà giới chức thẩm quyền không phải lúc nào cũng biết cách sử dụng một cách khôn ngoan những tài năng to lớn của ngài. Hơn cả những công trình của ngài (Oratorio Anh năm 1848, Đại học Dublin năm 1854), chính các tác phẩm của ngài đã làm cho ngài trở thành một bậc thầy của tư tưởng Công giáo (Jean Guitton từng nói về ngài: “ngài là nhà tư tưởng vô hình của Công đồng Vatican II”).

Sự hiện diện của Đức Kitô trong Giáo Hội bảo đảm chức năng ngôn sứ của các tín hữu giáo dân

Khi nhấn mạnh đến tính cách hữu cơ của đức tin, ngài khẳng định rằng sự chắc chắn mà đức tin mang lại cũng mạnh mẽ như lý trí, nhưng thuộc một bản chất khác. Một giáo huấn quan trọng khác liên quan đến Giáo Hội: chính suy tư này đã dẫn ngài từ Anh giáo đến với Rôma. Sự hiện diện của Đức Kitô trong Giáo Hội bảo đảm chức năng ngôn sứ của các tín hữu giáo dân. Newman, đi trước thời đại của mình, đã nhìn nhận phẩm giá cao quý của tất cả những người đã chịu phép Rửa. Hơn nữa, Truyền Thống sống động, trong một sự phát triển hữu cơ, bảo đảm tính vô ngộ của Giáo Hội. Sau cùng, suy tư của ngài về Đại học giao cho định chế này vai trò “trả lại cho trí tuệ những gì thuộc về nó”: không chỉ truyền đạt kiến thức, nhưng còn giáo dục trí tuệ trong việc tìm kiếm chân lý.

Tính duy nhất của chân lý

Ba mươi tám vị Tiến sĩ được tôn kính bởi Giáo Hội tạo nên một nhóm rất khác biệt: việc tuyên phong của họ thường tương ứng với nhu cầu củng cố (hoặc làm sáng tỏ) giáo thuyết — như Tôma Aquinô và Bonaventura vào thế kỷ XVI, Phanxicô Salêsiô vào thế kỷ XIX và bốn phụ nữ (Têrêxa Avila, Catarina Siena, Têrêxa Hài Đồng Giêsu, Hildegarde Bingen) từ năm 1970 đến 2012. Các tác phẩm (hoặc đời sống) của họ đóng vai trò như những mốc chỉ đường rõ ràng trong một bối cảnh mà Kitô giáo bị lu mờ. Đề nghị vào thế kỷ XXI đọc lại giáo huấn của Newman có nghĩa là khẳng định tính duy nhất của chân lý. Newman là ngôn sứ ư? Ngài hẳn sẽ không muốn như thế. Nhưng đúng hơn là một nhà phân tích lâm sàng về những cạm bẫy của ngôn ngữ và làn sương mù của tư tưởng. Phải chăng đây không phải là nhu cầu cần thiết và khẩn cấp nhất của một thế giới đang bị đầu độc bởi những tin giả và “sự thật thay thế” sao?

Thực hành

Nhiều bản dịch các tác phẩm của Newman đã được xuất bản tại các Nhà xuất bản Ad Solem. Một tuyển tập quý giá đã được phát hành tại Artège. Một phần giới thiệu: Newman. Sự thánh thiện của trí tuệ, Tuyển tập nghiên cứu của J.-R. Armogathe, Parole et Silence, bộ “Communio”, 2019. Condor Pictures (hãng đã sản xuất về Newman The Unseen World) đang chuẩn bị cho mùa thu một bộ phim tài liệu (có phụ đề bằng năm ngôn ngữ) về thánh John Henry Newman.

Jean-Robert Armogathe

con sóng nhỏ chuyển ngữ

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.