I. Te Deum Trong Đời Sống Phụng Vụ Của Hội Thánh

Trước khi bước vào một năm dân sự mới, Phụng vụ Rôma cử hành vào ngày 31 tháng 12, tại Đền thờ Thánh Phêrô, một nghi thức Te Deum. Đây là một truyền thống rất cổ kính nhằm tạ ơn Thiên Chúa, qua việc long trọng cất lên lời ca:

“Lạy Thiên Chúa, chúng con ca ngợi Chúa!”

Thành ngữ “hát Te Deum” thường xuyên được sử dụng, đặc biệt vào thời khắc kết thúc năm dân sự. Tại Đền thờ Thánh Phêrô ở Rôma, theo truyền thống, Đức Giáo hoàng chủ sự nghi thức Te Deum hằng năm vào ngày 31 tháng 12. Tại Giêrusalem, mỗi Tổng Lãnh sự mới của Pháp cũng được đón tiếp tại nhà thờ Thánh Anna với một cử hành tương tự.

Đây là một tập tục lâu đời và thường xuyên được duy trì trong những biến cố trọng đại: các lễ rửa tội hoàng gia, nghi thức vương quyền, chiến thắng, ngày Giải phóng… Trong những dịp ấy, các Kitô hữu hướng lòng về Thiên Chúa để dâng lời tri ân. Quả thật, Te Deum (tiếng Việt: “Lạy Thiên Chúa, chúng con ca ngợi Chúa”) là một thánh thi dài mang tính vũ trụ, dâng lên Chúa Cha hằng hữu.

Nguồn gốc của bản văn vẫn còn được tranh luận. Qua các thời kỳ, thánh thi này từng được gán cho thánh Ambrôsiô (Giám mục Milano), thánh Âutinh (Tiến sĩ Hội Thánh tại Hippô), hay thánh Cyprianô (đại tử đạo Carthage). Dù tác giả thực sự là ai, những quy chiếu ấy cho thấy chắc chắn rằng Te Deum là một thánh thi rất cổ xưa.

II. Te Deum – Bản Tóm Lược Tuyệt Vời Mầu Nhiệm Kitô Giáo

Ngay từ rất sớm, Te Deum đã được đưa vào Phụng vụ Các Giờ Kinh. Ngoại trừ Mùa Chay, Hội Thánh đọc hoặc hát thánh thi này vào các Chúa Nhật và các lễ trọng, ở phần kết của Giờ Kinh Sách.

Thật vậy, các câu thơ của Te Deum tóm lược toàn bộ mầu nhiệm Kitô giáo:

• Mầu nhiệm Nhập Thể: Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống, đã không ngại mặc lấy xác phàm trong cung lòng Trinh Nữ để giải thoát nhân loại bị giam cầm.

• Mầu nhiệm Cứu Chuộc: Nhờ chiến thắng sự chết, Người đã mở cửa Nước Trời cho mọi kẻ tin.

Vì thế, “hát Te Deum” là một cử hành bán-phụng-vụ (paraliturgique), mà trung tâm là việc long trọng hát thánh thi này theo thánh nhạc Grêgôriô. Ngày 31 tháng 12, Đức Giáo hoàng còn cầu nguyện với Lời Chúa và dâng lên những lời tạ ơn cụ thể cho năm vừa qua.

Cũng như trước mỗi Kinh Tạ Ơn trong Thánh lễ – khi Eucharistia (εὐχαριστία) nghĩa là “tạ ơn” – vang vọng trong gian thánh của Đền thờ Giáo hoàng lời tung hô:

“Thánh! Thánh! Thánh!
Chúa là Thiên Chúa các đạo binh,
trời đất đầy vinh quang Chúa!” (x. Is 6,3; Kh 4,8)

Đó là cái nhìn tạ ơn về hành động của Thiên Chúa trong quá khứ, và đồng thời là niềm xác tín về sự hiện diện trung tín của Người trong tương lai.

III. Te Deum – Lời Ca Tạ Ơn Của Hội Thánh

Kinh Te Deum

Lạy Thiên Chúa, chúng con ca ngợi Chúa!
Chúng con xưng tụng Chúa là Đức Chúa.
Cả địa cầu thờ lạy Chúa,
lạy Cha hằng hữu!

Muôn vàn thiên thần, các tầng trời
và mọi quyền năng trên cao,
các Kêrubim và Xêrubim
không ngừng tung hô trước tôn nhan Chúa:

“Thánh! Thánh! Thánh!
Đức Chúa là Thiên Chúa các đạo binh.
Trời đất đầy vinh quang oai nghi của Chúa.”

Ca đoàn hiển hách của các Tông Đồ,
đoàn ngôn sứ khả kính,
đạo binh rạng ngời của các Thánh Tử Đạo
đều ca tụng Chúa.

Hội Thánh thánh thiện công bố vinh quang Chúa
khắp hoàn cầu,
lạy Cha, Đấng uy linh vô hạn!
Hội Thánh cũng thờ lạy
Con Một chân thật của Cha,
và Thánh Thần là Đấng Bảo Trợ.

Lạy Đức Kitô,
Chúa là Vua vinh hiển!
Chúa là Con hằng hữu của Chúa Cha.
Để cứu độ loài người và mặc lấy bản tính chúng con,
Chúa đã không từ chối cung lòng Đức Trinh Nữ.
Chúa đã bẻ gãy ngòi tử thần,
mở cửa Nước Trời cho những ai tin.

Chúa ngự bên hữu Chúa Cha
trong vinh quang của Người.
Chúng con tin rằng Chúa sẽ ngự đến phán xét trần gian.

Vì thế, chúng con khẩn cầu Chúa cứu giúp các tôi tớ Chúa,
những người đã được cứu chuộc bằng Máu rất châu báu của Chúa.
Xin cho chúng con được chung phần với các Thánh,
hưởng vinh quang muôn đời.

Xin cứu dân Chúa, lạy Chúa,
và tuôn đổ phúc lành trên gia nghiệp Chúa.
Xin dẫn dắt con cái Chúa
và nâng họ lên tới hạnh phúc vĩnh cửu.

Mỗi ngày chúng con chúc tụng Chúa,
và ca tụng Danh Thánh Chúa đến muôn đời muôn thuở.
Xin đoái thương gìn giữ chúng con hôm nay khỏi tội lỗi.
Xin thương xót chúng con, lạy Chúa,
xin thương xót chúng con.
Nguyện xin lòng từ bi Chúa ở trên chúng con,
như chúng con đã cậy trông nơi Chúa.

Lạy Chúa, con trông cậy nơi Ngài,
con sẽ không phải thất vọng bao giờ. (x. Rm 10,11)

Valdemar de Vaux — Aleteia.org

con sóng nhỏ chuyển ngữ

Mời xem bài: Lãnh ơn toàn xá trong những ngày cuối năm và đầu năm

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.