Mở Kinh Thánh để tìm Lời Chúa dạy, giúp bản thân suy niệm và cầu nguyện trong giờ khắc chấm dứt năm cũ. Lòng nghe Chúa nói:

- "Người phàm nào cũng đều là cỏ, mọi vẻ đẹp của nó như hoa đồng nội. Cỏ héo, hoa tàn khi Thần Khí Đức Chúa thổi qua" (Is 40, 6-7).

- "Thân phận con người là phải chết một lần, rồi sau đó chịu phán xét" (Dt 9, 27).

- "Anh em không biết cuộc đời mình ngày mai sẽ ra sao. Thật vậy, anh em chỉ là hơi nước xuất hiện trong giây lát, rồi lại tan biến đi" (Gc 4, 14).

Lời Chúa soi rọi giúp ta tin rằng, dẫu kiếp người có mỏng manh, thì vận mạng của nó đời đời tồn tại nơi Thiên Chúa.

Rồi nhìn lại chính mình...

Một năm trôi qua đời ta lại chất thêm tuổi. Sẽ già hơn, sẽ yếu hơn, vết hằn trên vầng tráng sẽ rõ nét và những dấu chân chim trên khóe mắt sẽ đậm sâu.

Kề sát tuổi ngũ tuần, ta biết mình không còn trẻ nữa. Ta càng cảm nhận sự già nua đang tấn công mỗi khi trái gió, trở trời. Bởi đã từng có lúc chồn chân mỏi gối, xương khớp nhức đau, thân xác nặng trĩu, bước chân chậm chạp, giọng nói khàng đục, tai ù và cổ họng rát buốt...

Ta biết rõ quỹ thời gian cho hành trình dương gian đời mình đang dần ngắn lại. Ta biết rõ, đời người như hành trình của người leo núi. Ta đã lên tới đỉnh ở tuổi đôi mươi. Bây giờ dần xuống bên kia sườn núi.

Đêm Giao thừa ngồi nhìn lại mình trong tiết trời se se lạnh, nghe cơn gió nhè nhẹ phe phẩy qua bờ vai, lại càng thấy đời mình sao bé con, sao ngắn ngủi.

Lòng đong không thể đầy một chút hương của cánh hoa cuối năm vừa rơi bên song, đủ thấy trước, hình ảnh một ngày sẽ rời xa tất cả, một ngày mà mọi thứ vẫn cứ nguyên vẹn, chỉ có xác thân là tàn phai... Khác gì cánh hoa vừa rơi, bỏ lại sau lưng nó mùa xuân lạc lỏng, đơn côi...

Với tất cả nỗi bâng khuân trong đêm cuối cùng của năm, bạn đừng vội kết luận tôi là kẻ bi quan. Tôi chỉ muốn nhận ra từ sự vội vả của thời gian là sự bất tất, sự nhẹ trôi của kiếp người.

Đó là sự thật chứ không phải bi quan. Cần phải nhìn và nhìn rõ sự thật về đời mình, để tìm cho mình lẽ sống, niềm vui sống và hạnh phúc sống. Kẻ chạy trốn hay né tránh sự thật về sự ngắn ngủi của đời người mới là kẻ bi quan. Bởi chính sự chạy trốn và né tránh đã cho thấy tất cả sự sợ hãi. Sợ đến nỗi không dám đối diện với nó, không dám nhắc đến nó...

Dù bi hay lạc quan, dù can đảm đối diện hay tìm trốn chạy về cái thật của sự ngắn ngủi đời mình, ta vẫn chết, vẫn sẽ có ngày mọi cách hiện diện hữu hình của ta sẽ chấm dứt nơi trần thế...

Sự thật không bao giờ có thể chối bỏ ấy, đã từng được tiên tri Isaia thưa cùng Chúa: "Lạy Chúa, con như người thợ dệt, đang mải dệt đời mình, bỗng nhiên bị tay Chúa cắt đứt ngay hàng chỉ" (38, 12).

Vậy lẽ sống, niềm vui và hạnh phúc sống mà ta cần tìm đến để có thể tự tưởng thưởng cho mình một lối sống tích cực, một lối sống dồi dào, một tình yêu sống mảnh liệt, một lý tưởng sống cao đẹp, đó là luôn tìm gắn bó với Chúa, dù có phải chết vẫn một lòng nghiêm minh tuân giữ luật Chúa, và luôn hòa nhã, đáng yêu, luôn tạo tình thân nghĩa thiết với anh em, rộng lượng, bao dung, bác ái với mọi người không trừ ai...

Can đảm nhìn nhận sự thật để có trách nhiệm với sự sống của chính mình hôm nay, để luôn hướng về sự sống đích thực mai sau, mà từng thời khắc trôi qua, đều không bỏ lở, nhưng luôn đào tạo mình thành người hữu dụng, biết vươn lên sự thánh thiện, biết tỉnh thức và sẵn sàng chờ đợi ngày kết thúc đời mình, biết tiến về chốn mà Chúa Giêsu đã chuẩn bị cho mình.

Sống như thế không hề là điều bi quan, nhưng là sống có ý nghĩa, là tạo ra ý nghĩa và chiều sâu cho đời mình. Hay nói cách đơn giản theo ngôn ngữ thời đại, đó là sống có "chất". Sống bằng một lối sống đáng sống...

Bâng khuân trong tiết trời cuối năm, giữa lúc mọi người đang hối hả, đang tất bật vì cuộc mưu sinh, nhất là vì mọi trang trải, sắm sửa cho Tết, ta lại nghĩ về đời mình. Tưởng mình không giống ai. Nhưng không, ta lại thấy mình làm đúng. Ta thấy những suy tư này có thể giúp ai đó cùng ta nhận diện lại cuộc đời, nếu họ có chút thành ý.

Ta ước mọi người sống chậm lại một chút, giản đơn đi một chút trong cái bề bộn mà họ bị cuốn vào. Ta ước mọi người biết đi tìm lẽ sống trước khi tìm sự bồi đắp cho sự sống thân xác. Ta ước mọi người biết tìm Thiên Chúa làm chủ và là gia nghiệp duy nhất của đời mình. Ta ước... Ước nhiều lắm...

Giờ phút Giao thừa, dừng chân nhìn lại đời mình... Trời ơi!... Mới đó mà đã non ngũ tuần... Thèm lắm cái ngày xưa vô ưu, vô lo, vô suy nghĩ. Thèm lắm cái ngày xưa như mơ, như huyền thoại. Thèm lắm cái ngày xưa, thứ ngày xưa sao mà thắm đến vậy, thắm tận từng làn da, thớ thịt...

Thời gian nào rồi cũng trôi xa. Càng tiến đi với thời gian, sự sống trong ta càng ngắn dần. Rồi một ngày, chắc chắn ta sẽ dừng lại, dẫu thời gian mải miết trôi.

Ta đón nhận nó. Ta yêu từng giây phút của đời mình. Vì thế, ta quyết sống cho thật là sống, để nếu phải dừng lại, thì dù có chết, sẽ xứng đáng lãnh nhận cái giờ chết ấy, không còn gì hối tiếc, không còn gì vấn vương...

Thời khắc Giao thừa, nghĩ về cái chết như thế, ta thấy mình không bi quan, nhưng biết đó là điều cần thiết để càng ngày càng sống cho thật là sống...

Xin mọi cảnh vật, xin mùa xuân, xin những thiện chí của những người tốt lành hãy cùng ta cầu nguyện bắng chính lời cầu nguyện của vua Đavit xưa: "Lạy Chúa, ngày đời của chúng con trên mặt đất như bóng câu cửa sổ, không để lại dấu vết" (Sb 29, 15).

Xin chúc mùa xuân mãi tươi. Xin chúc đời người mãi đẹp. Xin chúc niềm vui ngày Tết mãi đầy đặn.

Lm. JB. NGUYỄN MINH HÙNG

CON HEO TRONG NGỤ NGÔN

ĐÊM BA MƯƠI CẦU BÌNH AN HẠNH PHÚC

SÁNG MỒNG MỘT KHẤN THÁNH THIỆN TIN YÊU

Con Heo, còn gọi là con Lợn, không hề xa lạ với mọi người – dù thuộc dân tộc nào trong cộng đồng nhân loại, có nghĩa là nó rất “quen thuộc” và “thân thiết” với con người, thế nên cũng có nhiều câu chuyện về con vật này – cả tốt và xấu. Trong văn hóa, con Heo còn được gọi bằng các tên khác như chú ỉn, cậu hợi, lão trư.

Khi ngụ ý nói về những người có thói xấu, người ta thường dùng hình tượng con Heo để ví von, chì chiết hoặc mỉa mai. Thiết tưởng, khi muốn ám chỉ cái xấu của con người, sử dụng chữ LỢN nghe có vẻ nặng nề và “đểu” hơn là sử dụng chữ HEO.

Nhân dịp tân niên Kỷ Hợi – 2019, chúng ta cùng suy tư về hai truyện ngụ ngôn – một tích cực và một tiêu cực. Có thể coi đây là cách thư giãn trong khoảng thời gian thư thái đón Xuân, ăn Tết, nhưng là cách thư giãn hoàn toàn nghiêm túc và hữu ích.

1. HEO và THỎ

Truyện kể rằng… Có con Heo rừng đang đi ăn đêm trong nương khoai thì bị mắc bẫy. Một chân sau của nó bị bẫy treo lơ lửng trên mặt đất, nó càng giẫy giụa thì vòng bẫy càng thắt chặt.

Trời gần sáng, bỗng Heo rừng tức giận quay đầu lại cắn đứt chân sau của nó đang vướng bẫy, rồi nó tập tễnh đi nhanh vào rừng. Con Thỏ thấy Heo rừng chân cụt đẫm máu bèn hỏi cho rõ đầu đuôi. Biết chuyện, Thỏ tỏ vẻ thán phục sự can đảm của Heo và khen Heo: “Ôi, anh thật là gan dạ”.

Heo rừng thản nhiên đáp: “Có gan góc gì đâu, chẳng qua ở lại đó thì sẽ bị giết thịt,thà mất một chân mà được trả lại với rừng có phải hơn không?”

Trong cuộc sống, đôi khi những trường hợp không có cách chọn lựa nào khác, như bị “triệt buộc” vậy. Tuy nhiên, chúng ta không thể buông xuôi hoặc thúc thủ, thụ động, mà phải dám bỏ cái gì đó – dù cái đó vẫn rất cần, để có thể đạt được cái quan trọng hơn. Con Heo dám tự cắn đứt chân mình để thoát khỏi sự kiềm chế, đó là tự giải thoát để có được sự tự do đích thực.

Lệ thuộc là hèn nhát, tồi tệ, nhục nhã. Cố gắng tìm cách tự giải thoát mình rồi trời sẽ giúp, không thể thụ động ngồi buồn rồi than thân trách phận. Các thói hư và tật xấu là “vòng kim cô” khiến chúng ta bị lệ thuộc; còn về tâm linh, “vòng kim cô” đó là tội lỗi, là ba thù (ma quỷ, thế gian, xác thịt). Tất cả đều bởi “cái tôi” mà ra: “Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng”.

Vì thế, Chúa Giêsu luôn nhắc nhở chúng ta phải can đảm “từ bỏ mình và vác thập giá” (Mt 10:37-39; Mt 16:24-26; Mc 8:34-37; Lc 9:23-27; Lc 14:26-27). Cũng giống như con Heo, không ai có thể cắt bỏ “phần vướng víu” của mình ngoài chính mình, nghĩa là chúng ta phải tự “cắt” phần nào đó trong cuộc đời mình để có thể sống than thản và tự do đúng nghĩa – cả đời thường và tâm linh.

2. SÓI và LỢN

Truyện kể rằng… Một hôm, Sói xin Lợn cho vào ngủ trọ. Lợn cho Sói vào. Một lúc sau, Sói đẻ một bầy Sói con. Lợn đòi lại chỗ của mình, nhưng Sói phân bua: “Chị thấy đấy, sói con còn nhỏ cả, chị thư thả cho ít lâu”. Lợn nghĩ: “Thôi thì mình đợi ít lâu vậy!”

Thời gian cứ trôi qua, rồi mùa hè cũng qua, Lợn quyết đi gặp Sói để đòi lại chỗ. Sói mẹ ngang nhiên trả lời bằng giọng điệu thách thức: “Cứ thử động vào bọn ta đi. Bọn ta có những sáu, bọn ta sẽ xé xác mày”.

Ở dụ ngôn này, Lợn là hiện thân của hiền nhân, Sói là hiện thân của ác nhân. Lợn có lòng nhân ái nhưng bị Sói lợi dụng và chiếm đoạt tài sản. Tình trạng “tréo ngoe” này thường thấy xảy ra, nhất là trong xã hội Việt Nam ngày nay. Tiền nhân nói chí lý: “Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan”. Chỉ có những kẻ có chức quyền mới ngang ngược và hống hách một cách công khai, đúng “quy trình”, đúng “tiêu chuẩn” và đúng “sách lược” như vậy. Dân đen thấp cổ bé miệng không thể làm như thế, mà họ cũng chẳng bao giờ dám làm gì quá đáng.

Kinh nghiệm cho thấy rằng vật chất dễ khiến con người mù quáng, biến lòng người đổi trắng thay đen: “Sức mê hoặc của sự ác làm lu mờ sự thiện, và dục vọng quay cuồng biến đổi tâm hồn chất phác” (Kn 4:12). Thánh Phaolô xác định: “Cội rễ sinh ra mọi điều ác là lòng ham muốn tiền bạc” (1 Tm 6:10). Thật vậy, hiền nhân cũng có thể hóa thành ác nhân. Tại sao vậy? Cái gì cũng có hệ lụy tất yếu: ý nghĩ xúi giục ham muốn, ham muốn sinh ra hành động, hành động tạo nên thói quen, thói quen trở thành tính cách, và tính cách hóa thành số phận.

Giáo dục coi thường nhân nghĩa nên thoái hóa, chú trọng lượng mà bỏ qua phẩm, đồng thời chỉ cho học những thứ gian xảo thì làm sao giới trẻ thành nhân? Đó là cách tự tiêu diệt, đầu độc dân tộc, sát nhân không cần vũ khí. Thật đáng sợ! Con người tiến hóa thành loài sói ác độc, thế nên rắp tâm làm hại loài lợn hiền lành.

Thánh Vịnh gia thân thưa: “Miệng lưỡi con chưa thốt nên lời, thì lạy Chúa, Ngài đã am tường hết. Ngài bao bọc con cả sau lẫn trước, bàn tay của Ngài, Ngài đặt lên con” (Tv 139:4-5). Thế gian như ao nước đục, nhưng Kitô hữu không được phép để mình đồng hóa. Hãy nghe lời khuyên của Thánh Philip Romolo Neri (1515–1595) và quyết tâm sống trong năm nay: “Hãy gieo mình vào vòng tay Thiên Chúa và hãy vững tin, nếu Người muốn anh em làm gì thì Người nhất định sẽ làm cho anh em thích hợp với công việc ấy và sẽ ban sức mạnh cho anh em”.

Và đây là một số Lời Quý Ý Thơm của các hiền nhân, những bậc trượng phu dày dạn kinh nghiệm. Họ không chỉ là những bậc khôn ngoan mà còn thông suốt và sống nhân bản.

▶ “Có sai lầm mà không sửa, đó mới thật là sai lầm” (Khổng Tử).

▶ “Biết đúng mà không theo là dở, biết sai mà không sửa là mê” (Dục Tử).

▶ “Biết người là khôn, biết mình là sáng. Người tri túc không bao giờ nhục” (Lão Tử).

▶ “Gần son thì đỏ, gần mực thì đen, gần người hiền thì sáng, gần người tài thì thông, gần người lành thì có đức, gần người ngu thì dại, gần kẻ nịnh hót thì a dua, gần đứa tham lam thì trộm cắp” (Mạnh Tử).

Lạy Thiên Chúa, xin soi sáng cho con biết phân định đúng đắn và rạch ròi. Xin giúp con sống nhân bản, xin biến đổi con nên hiền nhân và nên khí cụ hữu ích của Ngài. Con cầu xin nhân danh Thánh Tử Giêsu, Đấng Cứu Độ của nhân loại. Amen.

TRẦM THIÊN THU

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.