Tháng 12 – 2017

Cầu cho người cao tuổi: Xin cho những người cao tuổi, nhờ sự nâng đỡ của các thành viên trong gia đình và các cộng đoàn Kitô hữu, biêt cộng tác nhờ sự khôn ngoan và nhờ kinh nghiệm của mình vào việc truyền đạt đức tin và giáo dục những thế hệ mới.

TUỔI GIÀ

Như thủy triều lên, xuống. Nước lớn rồi nước ròng. Ngày qua rồi đến đêm. Bốn mùa luân phiên theo Thiên Luật. Ngày qua, tháng hết, năm tròn. Người ta trẻ rồi người ta già, và cũng có lúc khép lại vòng đời.

Trẻ – Già – Chết. Đó là quy trình của mọi loài thụ tạo. Không có gì bền vững. Không có ai bất tử. Ca dao Việt Nam thắc mắc:

Trăng bao nhiêu tuổi trăng già

Núi bao nhiêu tuổi gọi là núi non.

Việt ngữ thật là độc đáo quá chừng! Thảo nào người ta nói: “Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam”. Chắc hẳn người ngoại quốc có thể muốn “phát khùng” khi họ học tiếng Việt mất thôi!

Cuộc đời có bốn cái khổ: Sinh, lão, bệnh, tử! Già là một trong “tứ khổ”, như vậy già thì khổ. Khổ đủ thứ. Chắc chắn là thế. Nhưng tại sao người ta lại chúc nhau “sống thọ”, tức là sống già. Không lẽ người ta chúc nhau khổ? Sống thọ là sống lâu. Muốn sống lâu thì phải già, già là sướng chứ đâu có khổ, thế mà sao ai cũng than khổ?

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương quan niệm: “Chơi xuân kẻo hết xuân đi. Cái già sồng sộc nó thì theo sau”. Có lẽ lúc đó bà ở độ tuổi mà người ta gọi là “trung niên” – khoảng trong ngoài 40, cái tuổi “chưa già” nhưng cũng “không còn trẻ”.

Ai cũng sợ già, vì già không chỉ xấu xí mà còn chờ đón vị khách không mời mà đến: Tử Thần. Sợ già nên người ta muốn trẻ hóa chính mình bằng cách nhuộm tóc, trồng răng. Phụ nữ thì bơm chỗ này, đắp chỗ nọ, và dùng đủ thứ mỹ phẩm để “che mắt thế gian”. Sợ già nên người ta tự khôi hài, tự an ủi, và cũng là tự “đánh lừa” chính mình:

Bốn lăm chưa phải là già

Năm mươi là tuổi vừa qua dậy thì

Năm lăm hết tuổi thiếu nhi

Sáu mươi là tuổi mới đi vào đời

Sáu lăm là tuổi ăn chơi

Bảy mươi là tuổi yêu đời, yêu hoa

Bảy lăm mới bắt đầu già

Tám lăm, chín chục, ráng (cho) vừa… trăm năm!

Nói gì thì nói, làm gì thì làm, chẳng ai níu kéo được thời gian. Chúng ta hoàn toàn bất lực, vì chúng ta “không thể làm cho một sợi tóc hoá trắng hay đen được” (Mt 5:36) kia mà. Thật vậy, tóc trên đầu chúng ta cũng được Thiên Chúa đếm cả rồi (Mt 10:30).

Đối với đau khổ, chúng ta không thể “điều khiển” nó. Muốn thoát nó thì chỉ còn cách “đi xuyên qua” đau khổ, như Chúa Giêsu bảo chúng ta phải “vác thập giá hằng ngày” (Mt 10:38; Mt 16:24; Mc 8:34; Lc 9:23; Lc 14:27), tức là chấp nhận đau khổ đấy thôi. Tương tự, muốn thoát cái khổ của tuổi già thì cứ “quên” nó đi, cứ “vô tư” mà sống, cứ thanh thản mà sống.

Bạn còn nhớ ông Chu Dung Cơ (tiếng Hán: 朱镕基; bính âm: Zhū Róngjì), cựu Thủ tướng của Trung Quốc? Ông đã có một bài tổng kết rất sâu sắc về cuộc đời, đặc biệt là ông nêu lên quan điểm sống của tuổi già rất độc đáo và chí lý. Là người từng trải – cả đời thường và chính trường, ông đã chiêm nghiệm được nhiều điều trong cuộc sống, tư tưởng của ông đáng để chúng ta suy ngẫm. Đây là một phần trong bài viết của ông Chu Dung Cơ, theo bản dịch của TS Lê Thanh Dũng:

Tháng ngày hối hả, đời người ngắn ngủi, thoáng chốc đã già. Chẳng dám nói hiểu hết mọi lẽ nhân sinh, nhưng chỉ có hiểu cuộc đời thì mới sống thanh thản, sống thoải mái. Qua một ngày, mất một ngày. Qua một ngày, vui một ngày. Vui một ngày lãi một ngày…

Hạnh phúc do mình tạo ra. Vui sướng là mục tiêu cuối cùng của đời người, niềm vui ẩn chứa trong những sự việc vụn vặt nhất trong đời sống, mình phải tự tìm lấy. Hạnh phúc và vui sướng là cảm giác và cảm nhận, điều quan trọng là ở tâm trạng…

Tiền không phải là tất cả nhưng không phải không là gì. Đừng có coi trọng đồng tiền, càng không nên quá so đo, nếu hiểu ra thì sẽ thấy nó là thứ ngoại thân, khi ra đời chẳng ai mang nó đến, khi chết chẳng ai mang nó theo… Ốm đau trông cậy vào ai? Trông cậy con ư? Nếu ốm dai dẳng có đứa con có hiếu nào ở bên giường đâu “cứu bệnh sàng tiền vô hiếu tử”. Trông vào bạn đời ư? Người ta cũng yếu, có khi lo cho bản thân còn chưa xong, có muốn đỡ đần cũng không làm nổi. Trông cậy vào đồng tiền ư? Chỉ còn cách đấy. Sinh, lão, bệnh, tử là quy luật ở đời, không chống lại được. Khi thần chết gọi thì thanh thản mà đi. Cốt sao sống ngay thẳng không hổ thẹn với lương tâm và cuối cùng đặt cho mình dấu chấm hết thật TRÒN.

Cuộc đời không nên tính theo chiều dài (sống thọ, sống lâu), mà nên tính theo chiều rộng và chiều sâu (cách sống). Chết yểu hay sống thọ cũng không thành vấn đề. Sống thọ mà chẳng làm nên trò trống gì thì có lợi gì, hay chỉ thêm tội? Chết trẻ mà sinh lợi nhiều thì cũng nên chết. Điển hình là Thánh Teresa Hài Đồng, chỉ 24 tuổi đời với 9 năm sống trong bốn bức tường Dòng Kín mà nên vị đại thánh. Thánh “nhí” Savio sống quá ngắn, thế nhưng lại sống sâu xa khác người. Tác giả sách Khôn Ngoan cho biết: “Người công chính dù có chết non, cũng vẫn được an nghỉ” (Kn 4:7).

Tại sao? Chính tác giả sách Khôn Ngoan giải thích: “Vì tuổi thọ đáng kính không phải bởi sống lâu, cũng không do số tuổi” (Kn 4:8). Rõ ràng người già đáng kính không phải vì tuổi tác mà là cách sống. Đừng tưởng già rồi muốn làm gì thì làm!

Về cái gọi là “tuổi thọ”, tác giả sách Khôn Ngoan cho biết: “Đối với con người, sự khôn ngoan còn quý hơn tóc bạc, sống không tì ố đã là sống thọ” (Kn 4:9). Khôn ngoan là một nhân đức thực sự cần thiết trong cuộc sống, cả xã hội và tâm linh. Không hiểu sao theo sách bài đọc thường dùng thì câu này được “chuyển” thành: “Người đầu bạc thì khôn ngoan và tuổi già là một cuộc đời thanh sạch”.

Có trẻ thì có già. Có sinh thì có tử. Sinh ký, tử quy là quy luật muôn thuở bất biến. Tất cả mọi người – dù trẻ hay già, hãy cùng nhau chân thành noi gương Thánh Vịnh gia mà thiết tha cầu nguyện: “Từ độ thanh xuân, lạy Thiên Chúa, con đã được Ngài thương dạy dỗ. Tới giờ này, con vẫn truyền rao vĩ nghiệp của Ngài. Cả lúc con già nua, da mồi tóc bạc, lạy Thiên Chúa, xin đừng bỏ rơi con, để con tường thuật quyền năng của Chúa cho thế hệ này được rõ, và dũng lực của Ngài cho thế hệ mai sau” (Tv 71:17-18).

Xin Thánh Mẫu Thiên Chúa nguyện giúp cầu thay và dẫn chúng con đến gặp Đức Giêsu Kitô, Thánh Tử Yêu Dấu của Mẹ. Xin Thánh Teresa Hài Đồng nguyện giúp cầu thay để chúng con luôn biết sống đơn sơ và bé nhỏ. Xin Thánh Faustina và Thánh Gioan Phaolô II nguyện giúp cầu thay để chúng con luôn biết tín thác vào Lòng Thương Xót của Đấng Cứu Độ – Đức Giêsu Kitô. Amen.

TRẦM THIÊN THU

NGƯỜI BẠN GIÀ

Thiên Chúa dạy: “Thấy người đầu bạc, ngươi phải đứng lên, ngươi phải kính trọng người già cả: như vậy là ngươi kính sợ Thiên Chúa của ngươi” (Lv 19:32).

Trước khi nhấn số, tôi biết sai nhưng tôi vẫn cứ nhấn. Điện thoại reo một lần, hai lần, rồi có người nhấc máy. Giọng đàn ông khàn khàn: “Anh gọi lộn số rồi”. Điện thoại cúp. Tôi lại nhấn gọi số cũ. Vẫn giọng đàn ông khàn khàn: “Tôi đã nói anh lộn số rồi mà”.

Sao ông ta lại biết tôi gọi lộn số? Lúc đó tôi làm việc ở phòng cảnh sát New York. Công việc của cảnh sát là điều tra – và quan tâm. Tôi gọi lại lần thứ ba. Vẫn giọng nam: “Thôi nhé! Lại vẫn là anh à?”. Tôi đáp: “Cháu đây. Cháu thắc mắc là làm sao ông biết cháu gọi lộn số khi cháu chưa nói gì?”. Ông ta nói nhanh: “Anh tự nghĩ ra”. Điện thoại cúp. Tôi không kịp nói gì thêm.

Tôi ngồi lặng lẽ với ống nghe nằm lơi lỏng ở tay. Tôi lại gọi lần nữa. Ông ta hỏi tôi: “Anh đã nghĩ ra chưa?”. Tôi nói: “Điều duy nhất cháu có thể nghĩ ra là… không có ai gọi cho ông”. Ông ta lạnh lùng: “Đủ rồi đó!”. Tôi khúc khích cười, rồi thản nhiên quay lại số cũ. Ông ta hỏi: “Bây giờ anh muốn gì?”. “Cháu nghĩ cháu gọi chỉ để… để chào ông thôi”. “Chào tôi? Tại sao?”. “À, nếu không có ai gọi cho ông thì cháu nghĩ cháu nên gọi cho ông”. “Được. Xin chào. Vậy anh là ai?”. “Cháu là Jennings Michael Burch”.

Cuối cùng thì tôi đã gọi được. Bây giờ đến lượt ông ta hiếu kỳ. Tôi cho ông ta biết tôi là ai và hỏi ông ta là ai. Ông ta thản nhiên: “Tôi là Adolf Meth, 88 tuổi. Suốt 20 năm qua tôi chưa bao giờ gọi lộn số nhiều lần như vậy”. Chúng tôi cùng cười to.

Chúng tôi nói chuyện được 10 phút. Adolf không vợ con, không bạn bè. Người thân của ông đã chết hết. Chúng tôi thấy có điều gì đó rất giống nhau. Ông ấy cũng đã từng làm cho phòng cảnh sát New York gần 40 năm. Ông kể cho tôi nghe thời ông là nhân viên điều hành thang máy, ông có vẻ quan tâm và thân thiện. Tôi hỏi tôi có thể gọi lại cho ông ấy hay không. Ông ngạc nhiên hỏi: “Tại sao anh muốn gọi cho tôi?”. “À, chúng ta có thể là bạn qua điện thoại, giống như bạn thư tín vậy mà”. Ông ta ngập ngừng, giọng có vẻ thăm dò: “Tôi không nghĩ là… tôi lại có bạn”.

Chiều hôm sau, tôi gọi cho ông. Vài ngày sau tôi vẫn gọi cho ông. Ông là người dễ nói chuyện. Ông kể về thế chiến I và II, tai nạn khí cầu máy Hindenburg và các sự kiện lịch sử khác. Lối kể chuyện gây ấn tượng. Tôi cho ông số điện thoại nhà và cơ quan để ông có thể gọi cho tôi khi ông muốn. Hầu như ngày nào ông cũng gọi.

Tôi không chỉ tử tế với ông già cô đơn đó. Nói chuyện với ông trở nên quan trọng đối với tôi, vì tôi cũng có một khoảng trống lớn trong cuộc sống. Lớn lên trong cảnh mồ côi và nhà từ thiện, tôi không biết cha mẹ là ai. Dần dần ông quan trọng như một người cha đối với tôi. Tôi nói về công việc và việc học tập của tôi tại lớp học ban đêm.

Ông Adolf đóng vai trò là người chỉ giáo. Khi thảo luận với ông về chuyện bất đồng ý kiến giữa tôi với cấp trên, tôi nói: “Cháu phải giải quyết với cấp trên”. Ông ôn tồn: “Sao vội thế? Hãy để cho mọi chuyện lắng xuống. Khi anh già bằng tuổi tôi thì anh sẽ thấy thời gian quan trọng lắm. Nếu mọi chuyện tệ hại hơn, anh có thể nói chuyện với cấp trên”.

Im lặng một lúc lâu, ông nhẹ giọng: “Tôi hiểu. Tôi sẽ nói với anh như nói với con trai của tôi. Tôi luôn muốn có một gia đình, có con cái. Anh còn quá trẻ nên chưa hiểu được cảm giác đó”. Nhưng không phải vậy. Tôi lại luôn muốn có một gia đình, có cha mẹ. Tôi không nói gì vì sợ rằng tôi không thể kiềm chế nỗi đau trong lòng đã quá lâu!

Một buổi tối nọ, ông Adolf nói sinh nhật thứ 89 của ông sắp tới. Tôi mua một miếng bìa cứng để tự làm thiệp sinh nhật tặng ông, với một chiếc bánh và 89 ngọn nến. Tôi hỏi ý kiến các bạn cảnh sát, ai cũng tán thành. Tôi có được gần 100 chữ ký. Tôi biết ông Adolf sẽ không đồng ý vậy.

Chúng tôi đã nói chuyện với nhau qua điện thoại được 4 tháng. Tôi nghĩ đây là thời điểm tốt để gặp nhau. Tôi quyết định trao tấm thiệp sinh nhật tận tay ông. Tôi không cho ông biết tôi sẽ đến. Tôi chạy xe đến nhà ông vào buổi sáng. Tôi đến thì thấy bưu tá đang bỏ thư vào thùng thư trước cổng. Tim tôi đập rộn ràng. Chúng tôi có đồng cảm như khi nói chuyện qua điện thoại? Tôi hơi e ngại. Có thể ông sẽ xua đuổi tôi như cha mẹ tôi đã bỏ rơi tôi. Tôi gõ cửa. Không thấy ai ra, tôi lại gõ mạnh hơn.

Người đưa thư nói với tôi: “Không có ai đâu”. Tôi nói: “Tôi và ông ấy vẫn nói chuyện qua điện thoại mà”. “Anh là người thân hay là gì?”. Tôi nhẹ lắc đầu: “Không. Tôi chỉ là người quen”. Người đưa thư nhìn tôi: “Thật tiếc! Ông Adolf mới mất hôm kia”.

Ông Adolf chết ư? Tôi thực sự bất ngờ. Tôi đứng lặng người và không muốn tin điều tôi vừa nghe. Tôi cảm ơn người đưa thư và lặng lẽ bước đi dưới ánh nắng. Tôi đã khóc. Cái chết bất ngờ của ông làm tôi nhận ra rằng tình cảm của con người dành cho nhau rất quý. Tôi nhớ giọng ông nói và cách nói chuyện chân thành của ông.

Tôi đặt tấm thiệp vào hộp thư trước cổng nhà ông, nhìn lại căn nhà và thầm nói: “Ông Adolf ơi! Cháu không gọi lộn số đâu, cháu đã thực sự có ông rồi. Xin Thiên Chúa thương xót, thứ tha và đưa ông vào Nước Trời. Cầu mong ông thanh thản nơi cõi vĩnh hằng, ông nhé!”.

VIỄN ĐÔNG (chuyển ngữ từ Catholic Digest)

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.