Tại sao sự hoàn thiện có vẻ đơn giản đối với Thánh Têrêsa, Tiến sĩ Giáo hội, và chúng ta hiểu sai như thế nào?

Sự hoàn thiện là điều chúng ta không ngừng theo đuổi. Chúng ta muốn điểm số hoàn thiện, kỳ nghỉ hoàn thiện, người bạn đời hoàn thiện. Nhưng thường thì nhận thức của chúng ta về sự hoàn thiện tự nó không hoàn thiện. Khi Chúa Giêsu truyền lệnh cho chúng ta phải “nên hoàn thiện” (Mt 5:48) nhưng Ngài không dạy chúng ta phải hoàn thiện hoặc không tì vết, không bao giờ phạm sai lầm.

NGUỒN GỐC SỰ HOÀN THIỆN

Từ một góc độ nào đó, sự hoàn thiện ở trên trái đất này đơn giản là không thể. Bản văn cổ “Theology of Christian Perfection” (Thần Học về Hoàn Thiện Kitô Giáo) giải thích lý do: “Ngay cả trong tầm cao của sự hoàn thiện vẫn có những lỗi lầm và thất bại tự nguyện, như có thể được chứng minh trong cuộc đời của các thánh. Lý do là ngay cả khi các khả năng và sức mạnh của linh hồn được biến đổi thường được sắp xếp cho Chúa, chúng không thể hoàn thiện đến mức không bao giờ bị phân tâm hoặc sẽ không bao giờ trở nên gắn bó với những thứ được tạo ra, và do đó phạm phải một số khuyết điểm hoặc tội nhẹ. Trên thế gian không thể tránh khỏi mọi sự bất toàn.”

Trở nên hoàn thiện bắt đầu từ sự hiểu biết thẳng thắn về bản thân. Tôi Tớ Chúa Peter Semenenko giúp chúng ta hiểu điều này: “Tinh thần con người tự bản chất là hư vô. Chính nó không có gì có thể cung cấp cho con người sự đầy đủ, ý nghĩa, sự vĩ đại, sức mạnh và uy quyền, đó là mọi sự hoàn thiện. Nó chỉ có khả năng cho tất cả những điều đó.”

Lời Chúa kêu gọi sống hoàn thiện là sự mặc khải của Ngài cho chúng ta về vận mệnh của mình. Số phận là sự cấp bách mà chúng ta cảm thấy bên trong để tìm ra điều gì làm cho việc ở đây trở nên đáng giá. Thử thách của Chúa Kitô nhằm mục đích kích hoạt tính cấp bách đó cùng với sự sẵn sàng đón nhận chúng ta. Bởi vì sự hoàn thiện không ngụ ý là không tỳ vết. Thay vào đó, theo từ nguyên của từ ngữ này, sự hoàn thiện là sở hữu mục đích cuối cùng, vì mục đích đó mà chúng ta tồn tại.

Paul Claudel nắm bắt được động lực cốt lõi của tiến trình hoàn thiện: “Chúa Kitô nói với chúng ta rằng Ngài không đến để đem Thiên Đàng đến cho chúng ta ở đây và bây giờ, Ngài đến để đem đến cho chúng ta bầu trời và biển cả, nghĩa là Ngài đem tự do đến cho bạn. Ngài đến để đem lại cho bạn mong muốn và phương hướng, sự hiểu biết bí mật đó, trong suốt hành trình của bạn, về đích đến của bạn. Đối với gánh nặng đang đè bạn xuống, Ngài ban thêm khao khát. Hãy hoàn thiện như Cha trên trời là Đấng hoàn thiện.”

Khi truyền lệnh cho chúng ta điều này, Chúa Giêsu không yêu cầu chúng ta làm điều không thể, mà là chấp nhận nó. Sự hoàn thiện xảy ra khi chúng ta cho phép người khác lấp đầy khả năng viên mãn của mình.

CÁCH THỨC HOÀN THIỆN

Rắc rối chính là khi cố gắng tuân theo lời kêu gọi của Chúa để trở nên hoàn thiện, chúng ta thường đi sai đường. Chúng ta mua chuộc lời dối trá rằng chúng ta trở nên hoàn thiện bằng cách đem đến cho Thiên Chúa những đức tính của chúng ta để Ngài xác nhận. Nhưng sự gắn bó với các đức hạnh của chính mình khiến chúng ta không thể nương cậy nơi Ngài, Đấng duy nhất có thể đáp ứng khả năng hoàn thiện của chúng ta. Điều đó trái ngược với sự hoàn thiện. Khi bận tâm đến sự tốt lành của chính mình, gọi là “chủ nghĩa hoàn thiện,” chúng ta vô hiệu hóa sự tốt lành của Chúa. Chúng ta làm cho lòng thương xót có thể tranh luận.

Vậy thì chúng ta phải làm gì để trở nên hoàn thiện? Đây là bí quyết: Hãy đem đến cho Chúa sự yếu đuối của chúng ta, sự bất lực của chúng ta, sự nhận biết thiếu tốt lành của chúng ta, nỗi khốn khổ của chúng ta – sự tuyệt vọng mà chúng ta phải đối mặt khi không có Ngài. Khi chúng ta dám ngừng cố gắng chứng minh mình tốt như thế nào, dám vui mừng trong chính sự yếu đuối của mình, chúng ta được Chúa làm cho hoàn thiện khi biết mình bất toàn. Chính sự thừa nhận khiêm tốn về sự yếu đuối thực sự của chúng ta đã thúc đẩy Chúa Cha chia sẻ sự hoàn thiện của Ngài với chúng ta.

Sự khôn ngoan của Thánh Têrêsa thể hiện sâu sắc: “Đối với tôi, sự hoàn thiện dường như đơn giản: Sự hoàn thiện hệ tại ở việc làm theo ý Chúa, ở chỗ trở thành điều mà Ngài muốn chúng ta trở thành. Tôi thấy chỉ cần nhận ra mình là hư vô và buông mình như một đứa trẻ trong vòng tay của Chúa là đủ.”

HOÀN THIỆN NHƯ CHA

Nhưng Cha trên trời hoàn thiện như thế nào? Thánh Tôma Aquinô cho biết: “Sự hoàn thiện của Thiên Chúa hệ tại tình yêu phong phú nhất dành cho tất cả mọi người, cả người tốt lẫn người xấu. Nó bao gồm sự dịu dàng, kiên nhẫn, điều độ và tiết chế những ham muốn: sự bình yên và tĩnh lặng cao nhất của tâm hồn, để không một tổn thương, phẫn nộ hay trả thù nào có thể ảnh hưởng đến nó; để người ta không nao núng và không đam mê.”

Chúng ta bắt đầu trở nên hoàn thiện khi chúng ta tin rằng Chúa Cha yêu thương chúng ta như vậy. Chúng ta được cung cấp phương cách hoàn thiện để chuẩn bị Rước Lễ, chúng ta cầu nguyện: “Lạy Chúa, con chẳng đáng Chúa ngự chúng ta vào nhà con, nhưng xin Chúa phán một lời thì linh hồn con sẽ lành mạnh.” Và được làm cho hoàn thiện để rước Chúa vào lòng.

MỘT TÂM HỒN ĐAU KHỔ VÌ ĐỨC ÁI

Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu là vị thánh người Pháp mà chúng ta thường nghe đến, nhưng đừng thực sự dừng lại để suy nghĩ nhiều. Chị thánh là một nữ tu, trong các bài viết Chị cho biết Chị muốn sống theo tâm linh của Joan Arc trong cuộc sống hằng ngày. Chị chỉ viết một cuốn sách là tự truyện của Chị – nhưng Chị đã được tôn vinh là Tiến sĩ Giáo hội – ngang hàng với các thánh Tôma Aquinô, Têrêsa Avila và Augustinô.

Làm thế nào mà một vị thánh thậm chí còn tự phê bình mình vì “dễ dàng hiểu được ý nghĩa của những điều tôi đang học, nhưng tôi gặp khó khăn khi học từng chữ một” (Truyện Một Tâm Hồn) lại có thể đứng chung với một số văn sĩ và thần học gia vĩ đại nhất của Giáo Hội?

Rất đơn giản: sự đơn giản của Chị thánh. Chị cho biết: “Tôi rất đau khổ khi còn ở trên trái đất, nhưng nếu trong thời thơ ấu của tôi đau khổ với nỗi buồn, thì giờ đây tôi không còn đau khổ nữa. Đó là với niềm vui và an bình. Tôi thực sự hạnh phúc khi đau khổ.” Thánh Têrêsa đã đặt ra “Con Đường Bé Nhỏ” không phải là điều gì đó làm cho chúng ta cảm thấy dễ chịu hoặc loại bỏ đau khổ. Thông thường, các tín nhân bị buộc tội coi tôn giáo như “thuốc phiện” để làm cho vết thương của chúng ta cảm thấy dễ chịu hơn. Phần lớn lịch sử tâm lý học hiện đại từ thời Sigmund Freud đã chấp nhận rằng tôn giáo là điều tốt vì nó khiến chúng ta cảm thấy tốt và được xã hội chấp nhận, hoặc đó là điều xấu vì những lý do tương tự.

Trong xã hội Tây phương, đôi khi chúng ta quên mất lòng bác ái của hoàn thành đáng chú ý như thế nào. Đó là điều chỉ có ở đó – chúng ta không tìm cách thu được bất cứ điều gì từ hoạt động từ thiện. Đó không phải là điều pháp luật bắt buộc (vì đó không phải là tổ chức từ thiện) hay điều gì đó là vấn đề phán xét. Sự cống hiến căn bản này áp dụng cho tất cả mọi người – dù chúng ta có bị chính những người đó bắt bớ như thế nào. Đôi khi sự cho đi này được tìm thấy trong một thái độ nghiêm khắc, vì có những trường hợp chúng ta phải bảo vệ chân, thiện, mỹ.

“Khi tôi làm từ thiện, chỉ có một mình Chúa Giêsu đang hành động trong tôi, và tôi càng hiệp nhất với Ngài thì tôi càng yêu thương các chị em của mình hơn… Còn gì bình yên tràn ngập tâm hồn khi vượt lên trên tình cảm tự nhiên. Không, không có niềm vui nào sánh được với niềm vui mà những người nghèo thực sự về trải nghiệm tâm linh. Nếu một người như vậy cầu xin điều gì đó với sự vô tư, và nếu điều này không những bị từ chối mà còn cố gắng lấy đi những gì họ đã có, thì những người nghèo về tâm linh làm theo lời khuyên của Chúa Giêsu: ‘Nếu ai lấy áo ngoài thì cho luôn áo trong.’ Từ bỏ các quyền tối hậu của một người, đó là coi chính mình là đầy tớ và nô lệ của người khác.”

Lời trích dẫn này từ Truyện Một Tâm Hồn không cho thấy sự phân biệt giữa áp bức hay quyền được hưởng “các quyền.” Hôm nay, chúng ta nghe thấy mọi người đang xôn xao về những gì họ được hưởng, cho dù đó là an sinh xã hội, thực phẩm hay thậm chí là khả năng sống thoải mái. Điều mà Thánh Têrêsa cho thấy rằng thế giới trước mắt chúng ta là một món quà, mỗi phần và mọi phần của nó. Thay vì đòi hỏi “nhiều hơn nữa” từ Thiên Chúa và thế giới, Thánh Têrêsa tuyên bố rõ rằng chúng ta phải cởi mở với sự đau khổ thông qua đức ái đích thực, chứ không phải là quyền lợi. Việc làm từ thiện phải tự nguyện, không bị bắt buộc.

Điều này như thế nào? Đức Kitô đã nói: “Khi bố thí, đừng để tay trái biết việc tay phải làm.” (Mt 6:3) Thông thường, bạn rất dễ bị cuốn vào viễn cảnh cho đi. Ví dụ, tôi có nhiều người bạn đi truyền giáo đến những vùng đất xa xôi, và đăng hình ảnh của họ khắp nơi cho thế giới xem. Chúng ta muốn chia sẻ mọi thứ chúng ta đang làm với mọi người – trong thế giới ngày nay, chúng ta được khuyến khích làm điều đó. Điều đó giúp ích cho sự nghiệp của chúng ta hơn, giúp chúng ta nhận được lượng dopamine từ những lượt like trên facebook, hoặc chỉ là “niềm vui.” – Nhưng theo Thánh Têrêsa, đó không phải là bác ái.

Tôi muốn nêu ví dụ về một người bạn của tôi, người mà tôi rất ngưỡng mộ trong công việc truyền giáo của anh ấy – anh Tim. Anh ấy không ra ngoài tìm kiếm sự chú ý ở khắp mọi nơi cho công việc truyền giáo của mình và làm việc trong nội thành, những nơi bẩn thỉu và không hoàn toàn là những người “hiền từ” nhất. Tuy nhiên, đó là những cộng đồng mà anh ấy phục vụ, từ những gì tôi đã thấy và nghe, anh ấy có thể thấy thành quả công việc của mình ở những người anh ấy đang làm việc – không phải vì công việc khiến anh ấy cảm thấy thoải mái, mà vì anh ấy tham gia với những người đau khổ và đáp ứng nhu cầu thực sự của họ. Tim rất đáng được noi gương.

Có rất nhiều linh hồn ngoài kia đang khao khát điều gì đó hơn thế nữa. Tôi không chỉ nói về truyền giáo. Tỷ lệ tự tử trong những năm gần đây cao hơn so với trước đây. Người ta không còn thấy ý nghĩa trong cuộc sống của họ nữa nhưng chúng ta thường nghe nói rằng thực hiện mọi mong muốn trong phạm vi những gì được xã hội chấp nhận và hợp pháp là điều trọn vẹn nhất. Tôn giáo phải làm cho chúng ta cảm thấy tốt bởi vì chúng ta có quyền cảm thấy tốt, đấu tranh và đau khổ quá khó khăn. Ngay cả khi chúng ta đã chuẩn bị sẵn sàng để chịu đựng và thậm chí chết vì Đức Kitô, chúng ta đã thực sự dừng lại để nghĩ điều đó trông như thế nào chưa? Tôi thường nghe những người Công giáo phàn nàn về “quá nhiều đau khổ” hoặc “Chúa không làm điều này điều nọ trong đời tôi.”

Việc từ thiện đích thực bảo đảm rằng sự cho đi của chúng ta có ý nghĩa hơn một chút so với việc chỉ làm cho chính mình và người khác cảm thấy vui vẻ hoặc đáp ứng tất cả những mong muốn mà chúng ta muốn. Có một điều như ăn quá nhiều kẹo: “Một đứa trẻ, người mà bác sĩ muốn thực hiện ca phẫu thuật đau đớn, sẽ không thể không khóc lớn và nói rằng phương pháp chữa trị còn tồi tệ hơn cả bệnh tật. Tuy nhiên, khi được chữa khỏi vài ngày sau đó, nó rất vui vì có thể chơi đùa và chạy nhảy. Điều đó hoàn toàn giống nhau đối với các linh hồn, họ sớm nhận ra một chút vị đắng đôi khi thích hợp với đường hơn và họ không sợ phải thừa nhận điều đó.”

Từ thiện không phải là cảm xúc và gây chú ý. Nó hướng đến nhu cầu thực sự của người ta chứ không nhất thiết phải là mong muốn của họ. Điều đó chỉ thực sự có thể đạt được sau khi đấu tranh vì nó trong nội tâm và sau đó cảm thấy “yếu đuối” – đó là tự do và mạnh mẽ. Tóm lại, đó là tầm quan trọng của Thánh Têrêsa Lisieux đem ý tưởng về đức ái mạnh mẽ, tự do và hy sinh trong đời mình, sống theo niềm tin và ý tưởng của mình thay vì chỉ viết chúng ra giấy bởi vì Chị có năng khiếu về trí tuệ.

KHOA HỌC TÌNH YÊU

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.