Hội Thánh kính nhớ Thánh Gioan Tẩy Giả vào ngày 24 tháng 6, trong lễ Thánh Gioan mùa hè, tức sáu tháng trước lễ Giáng Sinh; đồng thời vào ngày 29 tháng 8, là ngày ngài bị trảm quyết. Nhưng tại sao vị thánh này lại có hai lễ trong lịch phụng vụ?

  Đó là một đặc ân hiếm có của Thánh Gioan Tẩy Giả: giống như Đức Kitô và Đức Mẹ, ngài có hai lễ trong lịch phụng vụ. Một lễ là ngày sinh vào đời sống vĩnh cửu, Dies natalis — tức ngày qua đời; lễ kia là ngày sinh ra trong thế giới này. Thông thường, đối với các thánh, Hội Thánh cử hành ngày qua đời, bởi vì đó là ngày các ngài được sinh vào đời sống vĩnh cửu, sau khi đã sống trong thế giới này dưới dấu ấn của tội nguyên tổ.

  Đối với vị Tiền Hô, trung thành với vai trò của mình, Hội Thánh đặc biệt long trọng mừng ngày ngài sinh ra trong thế giới này, vào 24 tháng 6, lễ Thánh Gioan mùa hè, sáu tháng trước lễ Giáng Sinh. Cuộc Thăm Viếng của Đức Maria đến với mẹ ngài đã đem lại cho Gioan một đặc ân lớn lao: ngài được sinh ra sau khi đã được thanh tẩy khỏi tội của nguyên tổ. Đây thực sự là một đặc ân rất lớn.

MỘT SỰ XÚC PHẠM CÔNG KHAI

  Dĩ nhiên, việc chọn ngày này xưa kia cũng liên quan đến nhu cầu Kitô giáo hóa hai ngày chí — hạ chí và đông chí. Tuy nhiên, cách đây vài năm, một học giả Israel nghiên cứu về lịch của Đền Thờ và thời gian phục vụ hằng năm của các tư tế đã nhận thấy một điều đáng kinh ngạc: thời điểm ông Dacaria thi hành chức vụ tư tế và được Tổng lãnh Thiên thần Gabriel đến báo tin về việc người con mà ông hằng mong đợi sẽ chào đời thực sự nằm vào khoảng chín tháng trước ngày 24 tháng 6.

  Bởi vì Gioan đến trước và loan báo sự xuất hiện trong thế gian của Mặt Trời Công Chính, nên vị Tẩy Giả được ưu tiên mừng kính vào ngày này. Việc ngày lễ rơi vào thời điểm bắt đầu mùa hè — thuận lợi hơn cho những cuộc cử hành ngoài trời — cũng góp phần khiến lễ Thánh Gioan mùa hè trong một thời gian dài trở thành một ngày đặc biệt.

  Đến mức người ta gần như quên mất lễ kính ngày Gioan qua đời, được cử hành vào ngày 29 tháng 8.

  Biến cố ấy, được kể lại khá chi tiết trong Tin Mừng, vốn đã quá quen thuộc.

  Gioan, người không khoan nhượng khi rao giảng lời chân lý, đã dám lên tiếng chống lại tội loạn luân và ngoại tình mà vua Hêrôđê đã phạm khi cưới Hêrôđia, cháu gái của mình, người đã ly thân với người chồng trước là Philípphê, cũng là chú của bà. Hoàng hậu vô cùng tức giận trước sự xúc phạm công khai ấy và quyết định trả thù bằng máu. Dù nhiều lần gây áp lực, bà đã đạt được việc bắt giữ Gioan và giam ngài trong pháo đài Makêron, nhưng không thể khiến ngài bị kết án tử hình, bởi Hêrôđê sợ cơn giận của dân chúng, và cả cơn thịnh nộ của Thiên Chúa nếu ông dám ra tay với vị ngôn sứ.

  Để đạt được mục đích, Hêrôđia đã lợi dụng sự say mê quá rõ ràng của chồng mình đối với Salômê, cô con gái rất trẻ và xinh đẹp của bà với Philípphê, cũng là cháu gái của Hêrôđê. Như phần thưởng cho màn trình diễn trước công chúng trong ngày sinh nhật Hêrôđê, được tổ chức tại dinh thự hoàng gia ở Makêron, cô gái đã đòi “món quà” mà mẹ mình gợi ý: đầu của Gioan.

  Hêrôđê đã công khai hứa sẽ cho cô “bất cứ điều gì cô xin, dù là một nửa vương quốc của ông”. Vì thế, ông buộc phải giữ lời và cho hành quyết Gioan. Thủ cấp bị chặt lìa của ngài được đặt trên một chiếc khay bạc dâng cho cô công chúa…

SỰ YẾU ĐUỐI CỦA GIOAN

  Biến cố này đã trở thành đề tài cho rất nhiều tác phẩm nghệ thuật. Cha sở họ Ars, khi chịu phép Rửa mang tên Gioan Tẩy Giả chứ không phải Gioan-Maria — tên ngài nhận khi lãnh nhận Bí tích Thêm Sức — đã dùng câu chuyện này để cấm những cuộc hội hè, hội chợ và những trò vui tội lỗi trong giáo xứ của mình. Ngài cho ghi tại nhà nguyện được xây để kính vị thánh bổn mạng câu: “Hãy nhớ rằng đầu của ngài đã là cái giá của một điệu múa!” Một lời cảnh tỉnh quả thật đầy sức thuyết phục.

  Tuy nhiên, lễ ngày 29 tháng 8 còn mang một chiều kích khác, cảm động và nhân bản hơn nhiều. Bởi vì Tin Mừng không ngần ngại cho chúng ta thấy sự yếu đuối và nỗi âu lo của Gioan, tình cảnh cùng cực của một người tù biết mình đang bị định sẵn cho cái chết, cũng như những trăn trở của ngài về chính sứ mạng của mình và vai trò của người anh em họ:

  “Thưa Thầy, Thầy có thật là Đấng phải đến không, hay chúng tôi còn phải đợi một Đấng nào khác?” (Mt 11,3)

  Chính ở điểm này, Gioan Tẩy Giả trở nên gần gũi với chúng ta và đồng hành với chúng ta trong những đêm tối của đức tin, trong những nghi nan và những câu hỏi của chúng ta.

  Đúng là một số nhà chú giải cho rằng câu hỏi này được đặt ra nhằm củng cố đức tin của các môn đệ hơn là đức tin của chính vị Tiền Hô. Tuy nhiên, thật cảm động khi nhận ra sự rạn nứt và mong manh ấy nơi một người mà Đức Kitô đã giới thiệu là “người cao trọng nhất trong số phàm nhân”.

ĐƯỢC TÌM THẤY MỘT CÁCH LẠ LÙNG

  Thi hài của Gioan được trao lại cho các môn đệ để họ an táng cách xứng đáng. Tuy nhiên, có một ngoại lệ đáng chú ý: thủ cấp của ngài. Hêrôđia, vẫn đầy thù hận ngay cả sau cái chết của Gioan, dường như đã giữ lại thủ cấp ấy như một chiến lợi phẩm ghê rợn.

  Theo Truyền thống, một cuộc hành hương đến ngôi mộ của Gioan đã nhanh chóng hình thành. Tuy nhiên, vào thế kỷ II, rồi một lần nữa vào năm 363, Hoàng đế Hadrianô — khi cho san bằng Giêrusalem để biến thành một thành phố Rôma và chôn vùi những địa điểm chứng kiến các biến cố trong cuộc đời Đức Giêsu — rồi đến Hoàng đế Julianô Bội Giáo, đã tìm cách phá hủy cả ngôi mộ của Gioan.

  Tuy vậy, các Kitô hữu đã kịp thu hồi một phần hài cốt của ngài. Những phần hài cốt này về sau trở thành nguồn gốc của phần lớn các thánh tích của vị Tẩy Giả được phân tán khắp thế giới Kitô giáo.

  Còn thủ cấp của ngài, theo truyền thống, đã được tìm thấy một cách kỳ diệu tại Giêrusalem vào đầu những năm 370, trong khi người ta tiến hành các công trình trên khu vực cung điện cũ của Hêrôđê. Hoàng đế Thêôđôsiô cho chuyển thủ cấp ấy về Constantinople vào những năm 390. Thủ cấp đến kinh đô đế quốc vào đúng ngày 29 tháng 8, và từ đó ngày này trở thành lễ kính việc trảm quyết Thánh Gioan Tẩy Giả và việc chuyển thánh tích của ngài.

  Phải chăng thủ cấp ấy thực sự là phần đầu mà ngày nay người ta vẫn còn tôn kính từng phần tại Nhà thờ San Silvestro ở Rôma hoặc Nhà thờ chính tòa Amiens?

  Điều đó không phải là điều hoàn toàn không thể xảy ra, bởi thánh tích này được đưa tới đó vào năm 1206, chỉ hai năm sau khi Constantinople bị một cuộc Thập tự chinh Pháp–Venetia chiếm đóng và cướp phá — một cuộc Thập tự chinh đáng tiếc đã bị chuyển hướng khỏi những mục tiêu đạo đức ban đầu. Một phần lớn vô số thánh tích được tích tụ tại “Tân Rôma” đã bị lấy đi trong dịp này; chỉ những thánh tích quý giá nhất, như Mão Gai hay Khăn Liệm, được đưa đi bảo vệ trước, rồi nửa thế kỷ sau được trao đổi để thanh toán những khoản nợ khổng lồ của Hoàng đế Baudouin II de Courtenay.

  Cũng trong số những thánh tích được trao cho vua Thánh Louis vào thời kỳ ấy, người ta ghi nhận một “thủ cấp” khác của Gioan Tẩy Giả, được đặt tại Sainte-Chapelle. Thực ra, đó được cho là phần phía sau của hộp sọ, còn phần mặt đã có mặt tại Pháp từ trước.

NGÓN TAY ĐÃ CHỈ VỀ ĐỨC KITÔ

  Một thánh tích nổi tiếng khác của Gioan Tẩy Giả là ngón trỏ, chính ngón tay mà xưa kia ngài đã dùng để chỉ vào “Chiên Thiên Chúa”.

  Dòng Malta tự hào cho rằng mình đang sở hữu ngón tay ấy tại nhà thờ chính tòa La Valette. Nhưng điều này khiến người dân Bretagne phản đối mạnh mẽ, bởi họ khẳng định rằng ngón tay ấy — như mọi người đều biết — đã ở tại nhà thờ Saint-Jean-du-Doigt, vùng Finistère, từ năm 1437.

  Thực ra, các công tước Bretagne chỉ lấy được một đốt ngón tay, nhưng đốt ngón ấy được cho là có cùng khả năng chữa lành như toàn bộ ngón tay.

  Ngón trỏ của vị Tẩy Giả được truyền rằng có khả năng chữa lành các bệnh về mắt. Khi không có một cuộc trưng bày thánh tích thực sự cho phép người hành hương chạm vào thánh tích, thì xưa cũng như nay, họ chỉ cần đến rửa mình tại đài phun nước, nơi mẩu xương nhỏ ấy thường xuyên được nhúng xuống.

  Nhiều đền thánh khác — tại Le Puy-en-Velay, Turin, Venezia, Genova và những nơi khác — cũng khẳng định đang lưu giữ một phần những di hài quý giá của vị Tẩy Giả.

  Sự tôn kính đặc biệt ấy mời gọi chúng ta suy niệm về câu hỏi Đức Giêsu đã đặt ra cho những người tò mò đến xem vị Ngôn Sứ bên sông Giođan:

  “Các ông đi xem gì trong hoang địa?” (Mt 11,7)

  Bởi sau tất cả những gì người ta tìm kiếm nơi Gioan Tẩy Giả — một ngôn sứ, một người tử đạo, một vị Tiền Hô — điều quan trọng nhất vẫn là điều mà chính ngón tay của Gioan đã chỉ tới: Đức Kitô, Chiên Thiên Chúa.

Nguồn: Anne Bernet – Aleteia.org

con sóng nhỏ chuyển ngữ

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.