• Lễ Vọng là gì?

Trả lời: Chúng ta tìm thấy dấu vết của những ngày lễ vọng (vigils) trong Do Thái giáo, khi người Do Thái giữ ngày Sabát từ lúc mặt trời lặn vào tối thứ Sáu đến mặt trời lặn vào tối thứ Bảy.

1. LỄ VỌNG:

Tiếng Anh: Vigil.

Tiếng Latin: Vigilia - có nghĩa là sự tỉnh táo.

Tiếng Hy Lạp: pannychis (παννυχίς) hay agrypnia (ἀγρυπνία) có nghĩa là buổi canh thức, giờ canh thức.

Đây là một khoảng thời gian mất ngủ có chủ đích để làm một nghi lễ cầu nguyện.

Từ Vigilia trong tiếng Ý đã được khái quát hóa theo nghĩa này và có nghĩa là “đêm trước” (trong cụm từ "đêm trước cuộc chiến").

Trong Giáo hội Công giáo, sau Công đồng Vatican II, việc tuân giữ ngày lễ vọng được cho phép, đặc biệt là đối với những người không thể tham dự Thánh Lễ vào sáng Chúa Nhật hoặc ngày lễ buộc.

2. THAM DỰ LỄ VỌNG LÀ ĐÃ ĐỦ, GIỐNG NHƯ THAM DỰ THÁNH LỄ TRONG NGÀY LỄ CHÍNH:

Điều 1248 §1 quy định:

“Người nào tham dự Thánh Lễ được cử hành theo nghi thức Công giáo trong chính ngày lễ hoặc chiều ngày áp lễ ở bất cứ nơi nào, thì đã giữ trọn luật buộc phải tham dự Thánh Lễ”.

Bộ Giáo luật hiện hành cho phép tham dự Thánh Lễ “ở bất cử nơi nào” không còn hạn chế như Bộ Giáo luật cũ (x. CIC/17, Điều 1249).

Giáo luật chỉ nói là “tham dự Thánh Lễ được cử hành theo nghi thức Công giáo”, chứ không ấn định loại Thánh Lễ, cho nên tín hữu có thể tham dự bất cứ Thánh Lễ nào (lễ cưới, lễ an táng, lễ giỗ, lễ tạ ơn) miễn là được cử hành theo nghi thức Công giáo.

Mặc dù nguyên tắc chung theo Giáo Luật tính một ngày bắt đầu từ nửa đêm cho đến nửa đêm (x. Điều 202 §1), nhưng việc cử hành ngày Chúa nhật và các ngày lễ trọng bắt đầu ngay từ chiều hôm trước (vespere diei praecedentis).

* Vậy, những ai tham dự lễ vọng vào buổi chiều áp trước ngày lễ chính thì đã xem như là đã tham dự đầy đủ ngày lễ trọng đó.

3. MỘT SỐ LỄ VỌNG TRONG NĂM:

- Ngày 25/12: lễ mừng Chúa Giáng sinh.

+ Đêm 24/12: lễ Vọng mừng Chúa Giáng sinh.

- Chúa Nhật: lễ Chúa Phục sinh.

+ Đêm thứ bảy: lễ Vọng Chúa Phục sinh.

- Chúa Nhật: lễ Chúa lên trời.

+ Chiều thứ bảy: lễ Vọng Chúa lên trời.

(nếu cử hành lễ Chúa lên trời vào thứ năm thì lễ Vọng là chiều thứ tư).

- Chúa Nhật: lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống.

+ Chiều thứ bảy: lễ vọng Chúa Thánh Thần hiện xuống.

- Lễ Thánh Phêrô và Phaolô.

+ Chiều thứ sáu: lễ vọng Thánh Phêrô và Phaolô.

- Ngày 15/8: lễ Rất Thánh Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời.

+ Chiều 14/8: lễ vọng Rất Thánh Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời.

LỄ ĐÊM GIÁNG SINH

Đêm vọng Lễ Giáng Sinh ("vọng" nghĩa là trông đợi) là buổi tối trước ngày Lễ Giáng Sinh, tính từ hoàng hôn của ngày 24 tháng 12 hằng năm. Thời điểm này được xem là một trong những dịp lễ hội văn hóa quan trọng nhất trong Kitô giáo Tây phương và ngày nay đã trở thành lễ hội lớn trong xã hội thế tục ở nhiều quốc gia. Ở khía cạnh tôn giáo, mùa Lễ Giáng Sinh được bắt đầu từ chiều tối ngày 24 tháng 12 vì Kitô giáo thừa hưởng quan niệm của Do Thái giáo rằng một ngày bắt đầu từ buổi hoàng hôn. Thông thường, các nhà thờ sẽ cử hành một Thánh Lễ trọng đại vào buổi tối hoặc nửa khuya ngày hôm đó để kỷ niệm sự giáng sinh của Chúa Giêsu. Đối với Giáo hội Công giáo Rôma, Thánh Lễ này sẽ khép lại mùa Vọng trong năm phụng vụ.

Giáo hội Công giáo Rôma thường cử hành một lễ sau giờ Kinh Chiều của ngày 24 gọi là Thánh Lễ Vọng Giáng Sinh. Và sau đó gần tới nửa đêm sẽ cử hành một Thánh Lễ khác long trọng hơn gọi là Thánh Lễ Đêm Giáng Sinh, đây là Thánh Lễ thường được thu hút hơn vì bài Phúc Âm của Thánh Lễ này kể trực tiếp về sự kiện Giáng Sinh. Thời điểm gần nửa đêm 24 rạng sáng 25 cũng là thời điểm thực sự để đón Giáng Sinh. Tuy nhiên ngày 25/12 mới đúng là chính ngày của lễ Giáng Sinh và các nhà thờ cũng sẽ thường cử hành thánh lễ Rạng Đông trước bình minh và Thánh Lễ Ban Ngày để mừng Đại lễ Giáng Sinh.

Phụng vụ Giáng sinh có mấy lễ?

Đáp: Phụng vụ của đại lễ Giáng sinh có đến 4 bản văn khác nhau - tương ứng với 4 lễ, bao gồm:

- Lễ vọng 24/12

- Lễ đêm 24/12

- Lễ rạng đông sáng 25/12

- Lễ ban ngày 25/12.

Tương ứng với 4 lễ ấy là các lời nguyện, các bài đọc, đáp ca và các bài Tin Mừng khác nhau. Và chỉ có duy nhất lễ Giáng sinh mới có nhiều lễ như thế.

- Lễ vọng: bài Tin mừng theo thánh Mát-thêu (1,1-25) kể về việc thánh Giuse định tâm lìa bỏ Đức Mẹ, những được sứ thần Chúa báo tin nên ngài đã rước Đức Trinh nữ về làm vợ mình và đặt tên cho Hài Nhi là Giêsu.

- Lễ đêm: bài Tin mừng theo thánh Luca (2,1-14) kể lại việc thánh Giu-se và Đức Maria về Bê-lem kiểm tra dân số, đang trên đường đi thì Chúa Con được sinh ra và các thiên thần hiện ra ca tụng Người.

- Lễ rạng đông: tiếp tục Tin mừng của lễ đêm 24, các mục đồng nghe lời thiên thần báo tin và đến thờ lạy Chúa Cứu thế. Đức Maria thấy những điều ấy và ghi nhớ trong lòng (Lc 2,15-20).

- Lễ ban ngày: Hội Thánh cho chúng ta nghe bài Tin mừng khó hiểu nhất của vị thánh được mệnh danh là “con đại bàng thần học”. Đó là phần khởi đầu của Tin mừng của thánh Gioan viết về Ngôi Lời (Ga 1,1-18).

SỰ GIÁNG SINH CỦA CHÚA GIÊ-SU

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca (2,1-14).

"Thời ấy, hoàng đế Augúttô ra chiếu chỉ, truyền kiểm tra dân số trong khắp cả thiên hạ. Đây là cuộc kiểm tra đầu tiên, được thực hiện thời ông Quirini-ô làm tổng trấn xứ Xyri. Ai nấy đều về thành của mình mà khai tên tuổi. Bởi thế, ông Giuse cũng từ thành Nadarét, miền Galilê, lên thành vua Đavít gọi là Bêlem, miền Giuđê, vì ông thuộc gia đình và dòng tộc vua Đavít. Ông lên đó khai tên cùng với bà Maria là người đã thành hôn với ông, lúc ấy bà đang có thai. Khi hai người đang ở đó, thì bà Maria đã tới ngày mãn nguyệt khai hoa. Bà sinh con trai đầu lòng, lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ, vì hai ông bà không tìm được chỗ trong nhà trọ.

Trong vùng ấy, có những người chăn chiên sống ngoài đồng và thức đêm canh giữ đàn vật. Bỗng sứ thần Chúa đứng bên họ, và vinh quang của Chúa chiếu toả chung quanh, khiến họ sợ hãi kinh hoàng. Nhưng sứ thần bảo họ: “Anh em đừng sợ. Này tôi loan báo cho anh em một tin mừng trọng đại, cũng sẽ là niềm vui cho toàn dân: Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đavít, Người là Đấng Kitô, là Đức Chúa. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ.” Bỗng có đạo binh thiên quốc đông đảo hợp với sứ thần cất tiếng ca tụng Thiên Chúa rằng: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho loài người Chúa thương.”

Đề cập tới nguồn gốc của lễ Giáng Sinh, Đức Bênêđíctô XVI nói trong huấn từ nhân tuần cửu nhật mừng lễ Giáng sinh:

"Thật ra Năm Phụng Vụ của Giáo Hội đã không phát triển với biến cố Chúa Kitô sinh ra, mà từ niềm tin vào sự phục sinh. Vì thế ngày lễ cổ xưa nhất của Kitô giáo không phải lễ Giáng Sinh mà là lễ Phục Sinh; sự phục sinh của Chúa Kitô thành lập đức tin Kitô và là nền tảng của việc loan báo Tin Mừng làm nảy sinh ra Giáo Hội. Như vậy là tín hữu Kitô có nghĩa là sống một cách phục sinh, để cho mình được lôi cuốn vào trong năng động nảy sinh từ bí tích Rửa Tội và dẫn đưa tới chỗ chết đi cho tội lỗi và sống với Thiên Chúa" (x. Rm 6,4).

Người đầu tiên khẳng định rõ ràng rằng Chúa Giêsu sinh ra ngày 25 tháng 12 là Ippolito thành Rôma, trong tác phẩm chú giải sách ngôn sứ Đaniel viết ra vào năm 204. Rồi vài nhà chú giải Kinh Thánh ghi nhận rằng: trong ngày đó, người ta cũng mừng lễ Thánh Hiến đền thờ Giêrusalem do Macabê thành lập năm 164 trước Chúa Kitô. Sự trùng hợp ngày ấy có nghĩa là với Chúa Giêsu xuất hiện như là ánh sáng của Thiên Chúa trong đếm tôi, Thiên Chúa đến trên trái đất này và việc thánh hiến đền thờ được thực hiện thật sự.

Trong Kitô giáo, lễ Giáng Sinh đã có hình thái vĩnh viễn vào thế kỷ thứ IV, khi nó thay thế lễ của ”Mặt trời không thể chiến thắng được” của người Rôma, và như thế nó minh nhiên rằng: biến cố Chúa Kitô sinh ra là chiến thắng của ánh sáng thật trên bóng tối của sự dữ và tội lỗi. Tuy nhiên, bầu khí thiêng liêng chung quanh lễ Giáng sinh đã phát triển vào thời Trung Cổ, nhờ thánh Phanxicô thành Átsisi, là người đã say mê con người Giêsu, Thiên Chúa ở cùng chúng ta một cách sâu đậm.

NƠI “TRẺ THƠ” TA THẤY GÌ?

Nơi Trẻ Thơ đó, Thiên Chúa Tình Yêu tự tỏ hiện: Thiên Chúa đến không khí giới, không sức mạnh, vì Ngài không cố ý chinh phục từ bên ngoài, nhưng muốn được con người lắng nghe trong tự do. Thiên Chúa trở thành trẻ thơ vô phương tự vệ để chiến thắng sự kiêu căng, bạo lực và sự ham muốn chiếm hữu của con người. Nơi Đức Giêsu Thiên Chúa đã lãnh nhận điều kiện nghèo nàn và không khí giới để chiến thắng chúng ta với tình yêu và dẫn đưa chúng ta về với căn tính đích thực của mình. Chúng ta không được quên rằng: tước hiệu lớn lao nhất của Chúa Giêsu là tước hiệu ”Con”, Con Thiên Chúa; phẩm giá thiên linh được diễn tả với một từ nối dài việc quy chiếu về máng cỏ Bêlem tương ứng một cách duy nhất với thiên tính của Ngài là thiên tính của ”Con”.

Ngoài ra, điều kiện là Trẻ em còn chỉ cho thấy chúng ta có thể gặp gỡ Thiên Chúa và nếm hưởng sự hiện diện của Ngài như thế nào. Dưới ánh sáng của lễ Giáng Sinh, chúng ta có thể hiểu lời Chúa Giêsu nói: “Nếu các con không hoán cải và trở thành trẻ em, các con sẽ không vào đươc Nước Trời” (Mt 18,3). Ai không hiểu mầu nhiệm Giáng Sinh, cũng không hiểu yếu tố định đoạt của cuộc sống Kitô. Ai không tiếp nhận Chúa Ki-tô với con tim của một trẻ em, thì không thể vào Nước Trời: đó là điều mà thánh Phanxicô đã muốn nhắc nhở cho Kitô giáo thời ngài và thuộc mọi thời, cho tới ngày nay, biết. Chúng ta hãy cầu xin Thiên Chúa Cha để Ngài ban cho con tim chúng ta sự đơn sơ nhận biết Chúa nơi Con Trẻ, như thánh Phanxicô đã nhận biết tại Grec-ci-o. Và khi đó cũng sẽ xảy ra cho chúng ta điều mà Tômasô da Ce-la-no kể lại trong biến cố thánh Phanxicô diễn lại hang đá sống động tại Grec-ci-o: ”mọi người ra về tràn ngập niềm vui không tả nổi” (Vita prima, Sđd., s.86, tr.479).

(Huấn từ của Đức Thánh Cha Bênêđíc tô XVI nhân tuần cửu nhật mừng lễ Giáng sinh, buổi tiếp kiến chung sáng thứ tư 23-12-2009 trong đại thính đường Phaolô VI).

Tìm hiểu Công giáo

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.