Thánh Thomas Aquinas (Toma Aquino, 1225–1274) là phát ngôn viên xuất sắc của truyền thống Công giáo về Tín lý và Mặc khải. Ngài là 1 trong 4 thầy dạy vĩ đại của Giáo hội Công giáo thời Trung cổ (3 vị kia là Alexandre Hales, Albert Cả và Bonaventura), Ngài được tôn vinh là Tiến sĩ Giáo hội và Tiến sĩ Thiên thần. Thomas thông thái xuất chúng nhưng rất khiêm nhường.

Thomas Aquinas chào đời vào mùa xuân năm 1225 tại Rocca-secca, gần Aquino, một thị trấn ở miền Nam nước Ý. Thomas là con trai thứ ba trong một gia đình vị vọng: Ông bà Bá Tước Landolfo và Theodora.

Lúc 5 tuổi (1230), Thomas được song thân gửi vào Đan viện Biển Đức tại Cassino để thụ huấn. Song thân của Thomas hy vọng con trai sẽ trở thành Tu viện trưởng của Đan viện này, vì điều đó sẽ làm cho ảnh hưởng của thân phụ lan rộng hơn, và để làm vẻ vang dòng dõi quý tộc. Nhưng năm 1235, Thomas phải rời Đan viện vì có sự tranh chấp giữa thần quyền và thế quyền, trong đó có sự tham dự của các vị lãnh đạo thành Aquino. Là con vị lãnh chúa vùng Aquinas thuộc hoàng tộc Hohenstanfen nhưng Thomas không thích thế quyền.

Năm 1239, Thomas bắt đầu theo học tại phân khoa nghệ thuật Đại học Neapoli, và tốt nghiệp năm 1244, lúc đó Thomas vừa tròn 19 tuổi. Tại đây, ngài rất say mê triết học của Aristote. Cũng chính thời gian này Thomas khám phá ra ơn gọi tu trì.

Năm 1243, Thomas bỏ kế hoạch của gia đình và xin vào Dòng Anh Em Thuyết Giáo (Dòng Đa-minh), mẹ ngài rất thất vọng. Thế nên mẹ ngài cho người bắt ngài về và biệt giam ngài ở nhà hơn 1 năm. Thậm chí gia đình còn thuê gái điếm vào quyến rũ Thomas, nhưng ngài đã lấy cây củi đang cháy trong lò sưởi mà đuổi đi. Ngài vẽ hình Thánh Giá trên tường và qùy xuống cầu nguyện. Thiên thần hiện ra thắt dây đồng trinh cho ngài. Vì thế, ngài còn được gọi là Tiến sĩ thiên thần. Sau 1 tháng, ả gái điếm đành chịu thua. Người chị thương em nên giúp Thomas trốn khỏi nhà.

Khi được tự do, ngài đi Paris rồi tới Cologne và hoàn tất việc học với Thánh Albert Cả. Ngài tốt nghiệp và làm giáo sư tại Paris khi mới ngoài 20 tuổi. Ngài sống trong dinh của ĐGH Urban IV, hướng dẫn các trường dòng Đa-minh ở Rome và Viterbo, tranh luận với các tu sĩ khất thực, tranh luận với một số tu sĩ Dòng Phanxicô về thuyết của Aristote, và chống lại giáo thuyết Manich, kể cả phái Averroist. Trong trường, Thomas rất ít nói. Ngài thường suy tư đến ngây người nên bị gán cho biệt danh “con bò câm xứ Silixia.” Giáo sư Albert biết lực học của Thomas nên nói trước lớp: “Hãy học theo Thomas trong cách suy nghĩ. Đó là một con bò, nhưng tiếng rống của con bò này sẽ vang dội khắp thế giới.” Quả thật, lời tiên báo đó của Thánh Albert Cả đã ứng nghiệm.

Năm 1248, Thomas theo thầy Albert về Cologne dạy học và tiếp tục nghiên cứu. Cũng tại đây, Thomas được lãnh tác vụ linh mục và dần dần trở nên nổi tiếng về sự thông thái và thánh thiện. Giáo quyền muốn dành cho Thomas nhiều chức tước và đặc ân, nhưng Thomas từ chối tất cả, chỉ muốn làm một tu sĩ bình thường, không danh vọng, không chức tước.

Trong thời gian làm giáo sư, Thomas đã đọc nhiều tác phẩm thuộc đủ các môn và đã sáng tác nhiều tác phẩm triết học và thần học rất có giá trị. Sinh thời, danh tiếng ngài vang dội, nhiều người đổ xô đến xin ý kiến ngài. Người ta hỏi:

    – Theo giáo sư, nhàn rỗi là gì?

    – Là cái búa mà kẻ thù bổ xuống đầu bạn.

    – Cái gì tạo ra sức mạnh của giáo sư: Kinh nguyện, việc làm hay ý chí?

    – Kinh nguyện. Ai không cầu nguyện thì như người lính ra trận không có vũ khí.

    – Làm thế nào để được cứu độ?

    – Phải khiêm nhường.

Khi ở Ý, ĐGH Urban IV giao cho ngài nhiều trọng trách – như giảng thuyết cho người Do thái, và muốn trao mũ gậy giám mục cho ngài nhưng ngài từ chối để được dạy học và lo việc cho nhà dòng. Tương truyền, Thomas đã đàm đạo với Đức Mẹ, các thánh và cả với Chúa Giêsu nữa. Có lần Chúa Giêsu hỏi: “Sách con viết, Ta rất hài lòng. Con muốn được thưởng gì?” Thomas đáp: “Con chỉ muốn được yêu mến Chúa mà thôi.”

Công đóng góp to lớn của ngài cho Giáo hội Công giáo là những sách ngài viết, đặc biệt là bộ Tổng luận Thần học (Summa Theologiae) được viết từ năm 1266–1273. Sự hiệp nhất, sự hài hòa và sự liên tục của đức tin và lý lẽ, của kiến thức con người tự nhiên và được mặc khải, tất cả đã thấm sâu vào những gì ngài viết. Thánh Thomas, với tư cách là người-của-Phúc-Âm, đã trở thành người hăng hái bảo vệ chân lý mặc khải. Ngài hiểu biết sâu rộng đủ để thấy trật tự thiên nhiên đến từ Thiên Chúa, Đấng Sáng Tạo, và thấy lý lẽ là tặng phẩm từ trời rất được yêu mến.

Nhưng tác phẩm cuối cùng của ngài là bộ Tổng luận Thần học, giải quyết toàn bộ Thần học Công giáo, lại chưa hoàn tất. Ngài ngừng viết tác phẩm này sau khi cử hành Thánh lễ ngày 6-12-1273. Khi được hỏi tại sao ngài ngừng viết, ngài khiêm nhường cho biết: “Tôi không thể tiếp tục… Những gì tôi đã viết có vẻ như rơm rác so với những gì tôi nhìn thấy và những gì tôi được mặc khải.”

Có một thời gian, sách của Thánh Thomas đã bị Giáo hội cấm vì cho là lạc giáo, nhưng sau đó lại công nhận và tuyên bố rằng ai không đọc sách của ngài sẽ bị lầm lạc. Bất kỳ ai tu học làm linh mục đều phải học Triết học và Thần học của ngài. Trước đây, các trường học đời cũng học Triết học của ngài, và ngay từ các lớp tiểu học, các học sinh đều đọc kinh cầu nguyện với ngài trước giờ học: “Lạy Thánh Thomas là quan thày các nhà trường…”

Ngài đã được ĐGH Grêgôriô mời đến dự Công đồng Lyon II. Nhưng khi đang trên đường tới dự Công đồng, ngài bị bệnh và qua đời ngày 7-3-1274 tại Đan viện Xitô Fossa Nuova, lúc đó ngài 49 tuổi – tuổi mà người ta cho là “tuổi độc” (49 chưa qua, 53 đã tới). Ngài được ĐGH Gioan XXII tôn phong hiển thánh năm 1323, và được ĐGH Piô V tôn phong Tiến sĩ Hội thánh năm 1567 vì đạo lý uyên bác và vững chắc của ngài. ĐGH Leo XIII đã đặt ngài là bổn mạng các nhà thần học và các trường học Công giáo. Giáo hội cử hành lễ nhớ Thánh Thomas Tiến sĩ ngày 28 tháng 1 hằng năm.

Lạy Thiên Chúa chí minh và chí thiện, con cảm tạ Chúa đã ban cho Giáo hội một Thomas thánh thiện và thông thái, nhưng lại rất khiêm nhường; xin giúp con biết noi gương Thánh Thomas.

Lạy Thánh Thomas, bổn mạng đáng kính của con, xin soi sáng và hướng dẫn con ngay từ khi con suy nghĩ, và dạy con biết hành động như ngài, tất cả chỉ vì Danh Chúa chứ không vì thứ gì khác.

Con cầu xin nhân danh Thánh Tử Giêsu Kitô, Thiên-Chúa-Làm-Người và Đấng Cứu Độ duy nhất của nhân loại. Amen.

Thom. Aq. TRẦM THIÊN THU

Kính mừng bổn mạng, 28-01-2021

BÒ CÂM CỦA CHÚA

Suốt ngày trầm mặc, suy tư

Không ai ưa thích, chê là bò câm

Tô-ma chẳng chút phân tâm

Mặc ai chê trách, cứ làm việc riêng

Việc riêng mà ích lợi chung

Tổng Luận Thần Học vô cùng cao siêu

Trầm tư để hướng lên cao

Đắm say mến Chúa để yêu mọi người

Bò câm mà rống tới trời

Mọi người cũng phải cất lời ngợi khen

Tô-ma trí sáng như đèn

Chúa ban cách lạ giúp khôn cho đời

Thông minh nhưng chẳng khinh người

Miệt mài làm việc, chẳng đòi phần hơn

Điều duy nhất thánh nhân cần

Có Thiên Chúa để làm phần riêng thôi

Xin cho con được giống Người

Không nhiều thì ít, suốt đời suy tư

T.A. TRẦM THIÊN THU

THÁNH THOMAS AQUINAS DẠY CÁCH TỰ TIN

Tôi đưa ra cách trình bày gợi hứng để sống, hoặc ít ra cũng là ý tưởng. Nếu bạn biết tôi, bạn sẽ biết cảm giác vui vẻ như thế nào khi tôi được giao nhiệm vụ nói những lời khuyên khôn ngoan đưa vào tâm hồn những người cầu xin. Tôi chỉ là người bình thường. Đôi khi tôi mất bình tĩnh và nói những điều gây hối tiếc hoặc quên cầu nguyện. Có những ngày tôi cư xử theo những cách khiến tôi tự hào và có những lần khiến tôi lúng túng.

Tôi trung bình về mọi cách. Tuy nhiên, mỗi buổi sáng tôi vẫn mặc áo dòng và lễ phục, rồi bước lên bàn thờ để cử hành thánh lễ. Tôi lên bục giảng và giảng một bài nhằm truyền đạt cái nhìn sâu sắc về tâm linh vào tâm trí của người nghe. Những bài giảng thế này sẽ đơn giản mà vẫn đầy ý tưởng, an ủi, và cũng đầy thử thách, nhưng nhẹ nhàng, trung thực. Đó là một yêu cầu cao. Tôi cố gắng hết sức nhưng nghi ngờ rằng các kết quả sẽ pha trộn cách tốt nhất.

Có sự tin tưởng nhất định trong công việc khi tạo ra một bài giảng. Tôi phải tin rằng những gì tôi nói có giá trị và phải tin tưởng rằng Chúa sẽ sử dụng điều đó để động viên và gợi hứng cho người ta. Lời nói không dễ dàng, và có những ngày tôi nghi ngờ chính mình. Có lẽ đó là phản ứng lành mạnh, đối với sự nghi ngờ. Hoặc ít ra điều đó cũng lành mạnh ở mức điều độ. Nó giữ cho tôi sự trung thực và khiến tôi cẩn thận suy nghĩ lời nói của mình, không cho rằng bất cứ điều gì tôi nói sẽ tự động trở nên sâu sắc. Rất có thể không như vậy, đó là lý do tại sao các bạn của tôi phải có một số bản nháp. (Nếu bạn nghĩ rằng bản cuối cùng là trung bình, bạn nên xem lại bản đầu tiên!)

Ít ra là với các bài viết và bài giảng, tôi có cơ hội suy nghĩ lại và định hình lời nói của mình. Làm sao để các bậc cha mẹ, những người phải tìm ra những lời chính xác đúng vào thời điểm thích hợp, an ủi con cái của họ khi gặp khủng hoảng? Hay cho họ lời khuyên thay đổi cuộc sống với cụm từ phù hợp chính xác sẽ giúp họ hiểu được? Rồi bạn luôn được hỏi ý kiến từ một người bạn và không biết phải nói gì? Bạn không thể chỉ nhún vai, nhưng bạn cũng không muốn nói điều sai. Rất cần tự tin để phản ứng trong những tình huống đó. Chúng ta phải đáp ứng. Rốt cuộc, đó là công việc của cha mẹ và bạn bè.

Khi biết điều đó đủ cho nhiệm vụ rao giảng, tôi nhớ một câu chuyện về Thánh Thomas đã giúp tôi mở rộng tầm mắt về sự thiếu tự tin và cách vượt qua nó.

Tại Âu châu hồi thế kỷ XIII, Thánh Thomas nổi tiếng về trí thông minh. Ngài rất được ngưỡng mộ vì sự sáng suốt trong việc giảng dạy về chủ đề phức tạp là Bí tích Thánh Thể. Có một cuộc tranh cãi căng thẳng vào thời điểm đó về cách định nghĩa Bí tích Thánh Thể: đó chỉ là biểu tượng? Thánh Thể có ở trong bánh sau khi linh mụ truyền phép? Có nghĩa là gì khi nói rằng bánh đó có sự hiện diện thực sự của Chúa Giêsu? Thánh Louis, vua của Pháp quốc, đã mời Thánh Thomas đến đại học Paris để giúp giải quyết cuộc tranh cãi đang diễn ra giữa các giảng viên và sinh viên.

Nói cách khác, công việc được giao cho Thánh Thomas là nói một điều gì đó vô cùng truyền cảm hứng đến mức có thể thuyết phục một đám đông những người thích tranh luận phải ngừng tranh luận. Mặc dù là người tài giỏi, Thánh Thomas bắt đầu lo lắng rằng không thể nói gì đủ để thuyết phục mọi người. Điều đó giống như cố cãi nhau với một bầy mèo, hoặc tôi phỏng đoán theo cách nói thời Trung Cổ là giống như cố gắng để tất cả các thiên thần cùng nhảy trên các đầu cây kim vậy. Đó là một kịch bản bất lợi cho sự thành công, và sự nghi ngờ của Thánh Thomas rất nghiêm trọng.

Tôi rất thích những gì ngài đã làm tiếp theo. Mặc dù cảm thấy thiếu tự tin, ngài vẫn tiếp tục và chuẩn bị ý tưởng tốt nhất có thể, rồi ngài cầu nguyện và ăn chay ba ngày. Khi ngồi trong nhà nguyện, ngài đặt cuốn luận thuyết của mình về Bí tích Thánh Thể trên bàn thờ, nghĩa là đặt nó vào tay Chúa. Sau đó, khi ngài trình bày lý lẽ của mình tại trường đại học, nó đã được người ta đồng tâm nhất trí chấp nhận.

Thánh Thomas tiếp tục viết nhiều về một số chủ đề thần học phức tạp, nhưng tôi tự hỏi liệu sự tự nghi ngờ có bao giờ khiến ngài hoàn toàn bỏ cuộc hay không? Bởi vì nhiều năm sau, ngài lại cầu nguyện trong một nhà nguyện và Chúa chọn dịp này để khuyến khích ngài. Cây Thánh Giá trên tường bắt đầu phát sáng rực rỡ. Chúa Giêsu hiện ra và nói: “Này Thomas, con đã viết tốt về Ta. Con muốn điều gì như một phần thưởng?” Thánh Thomas bật khóc và trả lời: “Lạy Chúa, con không muốn ai khác ngoài chính Ngài.”

Mọi người đều đấu tranh với sự hoài nghi, ngay cả những người mà bạn không bao giờ nghĩ rằng sẽ ảnh hưởng. Những người thành công lớn, thông minh, được tôn trọng đều có những mối nghi ngờ giống như bất kỳ ai. Tất cả chúng ta đều tự hỏi liệu mình có đủ tốt hay không – nếu chúng ta nói điều đúng, hoặc có thực sự đủ cho các công việc hằng ngày của mình hay không. Tôi nhận thấy rằng, nếu tất cả chúng ta đều nghĩ theo cách này thì chẳng có áp lực nào cả.

Đối với tôi, gương Thánh Thomas dường như là một cách đặc biệt đơn giản nhưng hiệu quả để đối phó với sự nghi ngờ bản thân. HÃY LÀM HẾT SỨC MÌNH và GIAO PHÓ CHO THIÊN CHÚA.

LM. MICHAEL RENNIER

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ https://aleteia.org)

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.