Tất cả chúng ta đều biết mùa Vọng (Advent) có nghĩa là đến và chuẩn bị. Tôi muốn mời bạn cùng suy ngẫm về những nội dung cần thiết của hạn từ này (Advent) cũng như những hàm ý mà chúng ta rất ít khi thừa nhận.

Vào ngày 08 tháng 11, Giáo hội kính nhớ Chân phước Duns Scotus (mất năm 1308), một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của Giáo hội. Nét nổi bật trong ý tưởng của ngài là tri thức hoàn hảo của Thiên Chúa thể hiện nơi sự cởi mở và khả năng tiếp thu vô hạn của tâm trí con người. Đối với các tu sĩ Phanxicô, việc tiếp nhận này là một dấu chỉ của phẩm giá con người: con người tiếp nhận những chân lý mà họ không thể đạt được bằng sức riêng của mình. Điều này nghe có vẻ phức tạp nhưng lại đưa đến một vài kết luận đơn giản: tất cả tri thức chân chính đều đến từ một cuộc gặp gỡ và nảy sinh từ sự tiếp thu của trí óc và con tim của chúng ta (intellectus passibilis – tri thức thụ động). Nếu áp dụng nhận định này của Scotus vào mùa Vọng, chúng ta có thể thấy rằng có những điều trong cuộc sống cản trở việc đón nhận Ngôi Lời Nhập Thể và có lẽ chúng ta không mong muốn một cuộc gặp gỡ thực sự với Thiên Chúa đích thực mà là một cuộc gặp gỡ với vị thần linh do chúng ta tạo ra.

Căn nguyên của điều này có lẽ ở khởi đầu tự do của chúng ta, ngay cả trước khi chúng ta lựa chọn giữa các đối tượng, và có được một quan điểm sơ khởi đối với thế giới. Hoặc chúng ta chấp nhận hay từ chối trật tự hữu thể với Thiên Chúa ngay từ đầu. Nếu quyết định từ chối, chúng ta áp đặt ý tưởng của mình vào thực tại thay vì khám phá cấu trúc, mục đích, phẩm trật của nó. Chúng ta lạm dụng mọi thứ - dù là con người hay vật chất - và đánh mất cái nhìn toàn thể. Chính nơi tội lỗi mà chúng ta làm hỏng mục đích của vạn vật một cách dứt khoát nhất và lạm dụng chúng; thay vì tìm kiếm những gì là chân, thiện, mỹ và thánh thiện, chúng ta lại nô lệ chính mình cho những thứ thay thế, giả tạo. Quyết định nguyên khởi này ^[1] không chỉ xảy ra một lần duy nhất (như với các thiên thần), nhưng nó đòi hỏi mỗi khi chúng ta gặp phải những gì có cùng đích khách quan. Truyền thống Kitô giáo có một hạn từ giúp đạt được ý hướng đúng đắn đối với thế giới thụ tạo và học hỏi về trật tự nội tại của nó: Sự khổ chế. Sự khổ chế giải thoát chúng ta khỏi chính mình và khỏi những đòi hỏi do con người áp đặt, để phụng sự Thiên Chúa. Đức Maria diễm phúc là một ví dụ điển hình: được thụ thai vô nhiễm nguyên tội, Mẹ không phạm tội và luôn chọn lựa trong sự tự do tuyệt đối vì toàn thể con người Mẹ hướng về Thiên Chúa và ý muốn của Ngài.

Đúng vậy, mùa Vọng là thời gian của khổ chế. Hạn từ ‘khổ chế’ trước hết có nghĩa là “huấn luyện”. Màu tím của phụng vụ nhắc nhở chúng ta về ý nghĩa đó, nhưng cũng về việc thực hành chay tịnh của anh em Chính thống giáo trong thời gian này. Khi thực hành khổ chế, chúng ta ngừng coi sự vật như là cùng đích của mình và bắt đầu chấp nhận trở lại trật tự của Thiên Chúa. Chúng ta tự mình tự huấn luyện lại chính mình, vì vậy có thể nói, chay tịnh chỉ là một khía cạnh của việc tái đào luyện đó. Khổ chế đích thực là một công cụ để chuẩn bị chính mình, để cởi mở hầu đón nhận Ngôi Lời Nhập Thể, và không chỉ đơn thuần là từ bỏ một số đối tượng (thuốc lá, rượu, sôcôla, v..v...) nhưng nhằm điều chỉnh lại toàn bộ sự tập trung của chúng ta đối với thực tại. Khổ chế nhằm mục đích thay đổi khao khát của chúng ta, thoát khỏi sự khao khát ích kỷ và hướng đến thái độ nhìn nhận và tiếp nhận trật tự của Thiên Chúa trong sự vâng phục.

Các nhà thần bí đã khôn ngoan nhắc nhở chúng ta rằng các giai đoạn từ bỏ sự vật như vậy sẽ bị gián đoạn bởi các giai đoạn của hoàn tất và hành động, giống như nhịp thở của chúng ta là sự hòa hợp giữa hít vào và thở ra. Khi chúng ta hít vào, phổi được lấp đầy lượng oxy cần thiết. Tuy nhiên, để hít vào, mũi hay miệng phải mở ra: Nếu đường thở bị tắc nghẽn, chúng ta không thể hít vào. Chúng ta cũng không thể hít vào trong môi trường chân không, và thế giới xung quanh chúng ta chỉ có thế: một nơi trống trải không thể lấp đầy chúng ta. Tuy nhiên, việc hít vào lại khá thụ động; chúng ta được lấp đầy bởi một cái gì đó. Sự khổ chế hoạt động giống như thế. Nó loại bỏ sự tắc nghẽn và hướng chúng ta đến nguồn không khí trong lành. Nó chuẩn bị cho chúng ta được lấp đầy. Chỉ khi thở ra, chúng ta mới thực sự trở nên năng động. Chúng ta sử dụng không khí trong cơ thể để nói, hát, cho chuyển động của cơ thể — chúng ta bộc lộ chính mình. Chúng ta đến với chính mình và với mầu nhiệm của chính hữu thể chúng ta, đến với Thiên Chúa, và gặp gỡ Ngài trong tâm hồn.

Do đó, khổ chế tự nó không phải là cùng đích, nhưng luôn luôn là phương tiện và sự chuẩn bị cho những ân huệ siêu nhiên. Những ân ban này chỉ hoàn thiện những gì đã có, đó là bản tính. Bằng cách giải thoát chúng ta khỏi sự nô lệ với những quan niệm sai lầm của bản thân và thế giới, việc khổ chế giúp chúng ta lớn lên trong đức tin, đức cậy và đặc biệt là đức mến. Một khi cặp kính ích kỷ bị loại bỏ khỏi tầm nhìn, chúng ta có được một tầm nhìn mới và bắt đầu đi vào chính thực tại. Nói tóm lại, khổ chế đưa chúng ta đến một nhận thức cao hơn, hay như các Phật tử thường nói, đó là chánh niệm. Điều này chúng ta có thể thấy rõ nhất nơi trẻ em, chúng nhìn thấy những điều bí ẩn mà người lớn đã quên từ lâu: chúng vẫn kinh ngạc khi nhìn một con ngựa, cảm thấy thích thú về hình dạng của chiếc chìa khóa và khi nghe bông tuyết rơi. Khổ chế dẫn đến sự chú ý — hướng chú ý đến mầu nhiệm trung tâm của cuộc đời chúng ta - Thiên Chúa. Simon Weil đã tóm tắt một cách tuyệt vời rằng “lời cầu nguyện gồm sự chú ý. Đó là định hướng tất cả sự chú ý mà linh hồn có thể hướng tới Thiên Chúa. Chất lượng của sự chú ý phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng của lời cầu nguyện. Sự ấm áp của trái tim không gì có thể bù đắp được.” ^[2]

Mùa Vọng là một lời mời gọi để chúng ta rộng mở tâm trí trước mầu nhiệm Nhập Thể vĩ đại. Nếu được như thế, chúng ta dễ dàng tiếp nhận Thiên Chúa và việc Ngài nhập thể trong chúng ta.

Ulrich L. Lehner - https://churchlifejournal.nd.edu

Lm. Giuse Nguyễn Thanh Phong chuyển ngữ - WNT

------------------------------
[1] Dựa trên nghiên cứu của triết gia Đức Hans-Eduard Hengstenberg, học trò của Max Scheler, và bản thân ông cũng là thầy của một triết gia Công giáo nổi tiếng Robert Spaemann.
[2] Simone Weil, “Reflections on the Right Use of School Studies,” in Waiting on God (London, Fontana Books, 1959), 66-76

Ý NGHĨA MÙA VỌNG TRONG ĐẠI DỊCH

Trong suốt Mùa Vọng, dường như tinh thần hân hoan chờ đợi của thánh Gioan Tiền Hô đang mời gọi chúng ta trước biến cố Chúa Giáng Sinh hơn bao giờ hết. Thách đố của thời buổi này là các hàng quán trưng bày đủ loại mặt hàng giáng sinh, và nó khiến mùa Giáng sinh nghiêng về chiều kích kinh tế hơn là những giá trị Tin Mừng. Nhưng năm nay thật khác. Đại dịch Covid-19, đặc biệt là việc giãn cách và tuân thủ 5K, đang khiến chúng ta phải cân nhắc và nhận ra những khía cạnh quan trọng nhất trong cuộc sống của mình. Đối với rất nhiều người, đó là sự trân trọng và khao khát được nối kết với nhau.

Năm 2015, Đức Thánh Cha Phanxicô đã ban hành thông điệp Laudato Si’, trong đó đặc biệt tập trung vào các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu. Bức thông điệp đặt ra những câu hỏi cần thiết và đề nghị các giải pháp tiềm năng cho các vấn đề toàn cầu, cũng giống như các cuộc bàn luận xoay quanh tương lai của một trái đất đang nóng lên từng ngày.

Năm 2020, Đức Thánh Cha Phanxicô đã ban hành thông điệp Fratelli Tutti, một thông điệp tập trung vào tầm quan trọng của tình huynh đệ và bằng hữu của con người. Với khả năng bị xa cách và chia ly bắt nguồn từ đại dịch, thông điệp này một lần nữa mời gọi chúng ta đi vào tương quan nhiệm màu ấy.

Đức Phanxicô bày tỏ mong muốn của mình đối với sự kết nối mới của gia đình nhân loại, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch hiện nay. Ngài mời gọi chúng ta “…hãy ước mơ như một nhân loại duy nhất, như những người du hành cùng chia sẻ một thân xác con người, như những đứa con của cùng một đất mẹ, vốn là ngôi nhà chung của chúng ta, mỗi người với sự phong phú của niềm tin và những xác tín của mình, mỗi người với cung giọng riêng của mình, tất cả đều là anh em.” (số 8 Thông điệp Fratelli Tutti về tình huynh đệ và tình bằng hữu xã hội)

Tình liên đới ấy đã thể hiện rất rõ nét trong thời gian đại dịch vừa qua. Khi Sài Gòn gặp nạn, cả nước rộng tay giúp đỡ, cứu trợ. Khi Sài gòn lâm nguy, các linh mục, tu sĩ đã tình nguyện xung phong ra tuyến đầu chống dịch… Đối diện với đại dịch, dường như Thiên Chúa vẫn đang mời gọi chúng ta chung tay vào lợi ích chung và quan tâm đặc biệt đến những người ảnh hưởng nặng nề nhất trong cơn khủng hoảng này. Có lẽ trong những khó khăn, đặc biệt trước sự ra đi của bao cuộc đời, chúng ta được nhắc nhớ về sự thánh thiêng của mỗi con người của từng nhân vị.

Đối với Đức Phanxicô, một trong những niềm vui lớn của cuộc sống là đối thoại: cơ hội trò chuyện với những người thân yêu cũng như những kẻ xa lạ. Cơ hội khám phá, thấu hiểu và trân quý các quan điểm khác nhau sẽ làm phong phú thêm cuộc sống của chúng ta và mang đến cơ hội phát triển và giúp đỡ tha nhân. Dưới ánh sáng này, Đức Thánh Cha đang mời gọi chúng ta suy ngẫm về nhu cầu cơ bản nhất của con người: nối kết.

Thiên Chúa đã nhận ra tầm quan trọng của sự kết nối giữa con người với nhau đến nỗi Người đã bước vào thế giới với tư cách là một người trong số chúng ta. Từ khi sinh ra cho đến lúc phục sinh, mọi người đã được thu hút bởi quyền uy, tình yêu và ân sủng của Người nơi Đức Giêsu. Cho dù đó là cuộc hành trình của Ba Vua tới Bê-lem, tiệc cưới tại Cana, hay đám đông ở Ga-li-lê nghe Bài giảng trên núi, sứ mạng trần thế Chúa Giêsu luôn gia tăng nhờ kinh nghiệm được chia sẻ của những ai quy tụ quanh Người. Với cùng một thần khí, ta tiếp tục quy tụ vào mỗi dịp Giáng sinh để đợi chờ và kỷ niệm sự ra đời của Đấng Cứu Độ.

Mặc dù nhiều người trong chúng ta đang trải qua những cơn đau nặng nề, những cuộc giãn cách với người thân và cộng đoàn họ đạo, chúng ta vẫn được mời gọi giữ vững niềm an ủi đợi chờ Chúa đến dù chúng ta đang ở bất cứ nơi nào.

Dù chúng ta đang tham dự Thánh Lễ trong nhà thờ hay trực tuyến qua màn hình, Mùa Vọng vẫn là một thời khắc độc nhất của việc cử hành mang tính toàn cầu và sự chờ đợi sâu xa. Thời gian đại dịch này buộc chúng ta phải ngẫm suy về những khía cạnh cao quý giá nhất của cuộc đời và các mối tương quan trong cuộc sống. Chúng ta hãy biến dịp đặc biệt này thành cơ hội để nhắc nhở bản thân về chân lý đức tin cơ bản này: Đức Giêsu đã bước vào thế giới của chúng ta để Người chiến thắng sự chết.

Mùa Vọng này, chúng ta cùng nài xin Chúa giúp chúng ta nhận ra mối liên kết thiêng liêng sâu xa và tình huynh đệ mà chúng ta đang chia sẻ với anh chị em trên khắp thế giới, đặc biệt là người nghèo, người già và các bệnh nhân Covid-19.

Lạy Chúa, chẳng có chi chắc chắn đối với chúng con bây giờ cả ngoại trừ tình yêu của Người dành cho chúng con. Xin cho chúng con biết trân quý món quà đặc biệt được ban tặng cho nhân loại và cho từng người chúng con trong ngày Giáng sinh. Xin Chúa hãy đến và ở cùng chúng con. Amen.

Lyeur Nguyễn  theo https://www.devp.org

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.